De sleutel naar netwerken bij dementie

Geen aannames en oprechte belangstelling
artikel - 22 juni 2015

Professionals kunnen echt meerwaarde bieden als het gaat om hulp en ondersteuning voor de thuiswonende dementerende cliënten en zijn of haar mantelzorger(s). Het is belangrijk om breed te kijken naar contacten en dit bespreekbaar te maken. Gespreksvaardigheden zijn hierbij uitermate belangrijk.

Ga niet teveel uit van aannames, wees je bewust van de rol die je als professional kunt vervullen om contacten te leggen en deze te verbinden. En natuurlijk vervolgens het integreren hiervan in het huidige werkproces. Movisie geeft hier momenteel trainingen over bij twee verschillende organisaties die zich richten op mensen met dementie. Wat zijn daar de ervaringen en inzichten?

Hulpbehoefte stijgt

'Dementie is progressief. Dat betekent dat mensen steeds meer hulp van buitenaf nodig zullen hebben. Als er één mantelzorger is, raakt die binnen de kortste keren uitgeput. Ik leg altijd uit dat ze anderen nodig zullen hebben'. Marian Brugman, casemanager bij Pieter van Foreest beaamt: 'Mensen moeten tegenwoordig langer wachten op een opname. Ook daarom is het belangrijk om een goed netwerk te hebben'.

Netwerk in kaart

De twee casemanagers gaan altijd naar dementerende cliënten toe om in hun eigen huis het netwerk in kaart te brengen. Ze bespreken vragen als: Welke contacten heeft iemand? Wat halen ze uit dat contact? Hoe vaak hebben ze contact? Beppie Schothorst, casemanager bij Ketenzorg Dementie Regio ’s-Hertogenbosch: 'Ik leg altijd uit dat het niet gaat om nóg meer mensen erbij halen, maar om het anders invullen en inzetten van hun netwerk. Kleinkinderen vinden het vaak niet leuk om op bezoek te komen, maar houden wel van bijvoorbeeld een autotochtje maken en ergens koffie drinken'. Marian: 'En kijk ook verder dan de familie. Vaak zijn mensen lang lid geweest van een sportvereniging of van de kerk. Ook daar kun je je contacten aanboren'.

Weerstand

De casemanagers merken dat de directe mantelzorgers meestal niet staan te springen om het netwerk om hulp te vragen. Marian: 'Er is een enorme schroom om het te vragen. Mantelzorgers willen alles zelf doen. Maar als ze hulp vragen, merken ze dat die ander aangenaam verrast is'. Beppie knikt. 'Als er weerstand is, blijf ik het aan de orde stellen, ik leg uit hoe dat werkt met dementie. Dat mensen steeds minder actief worden, zich terug gaan trekken om niet geconfronteerd te worden met hun missers. Maar vaak moet er eerst iets gebeuren voordat de mantelzorgers inzien dat ze dit niet alleen kunnen'. Marian: 'En als mensen het moeilijk vinden om hulp te vragen, bied ik aan om bij dat gesprek te zijn. Meestal doen ze het liever zelf, maar als het nodig is, ben ik erbij'.

Als je goed luistert, kun je de juiste vragen stellen

Vaardigheden

Welke vaardigheden moet je hebben om netwerken te versterken? Marian: 'Goed kunnen luisteren vind ik cruciaal. Als je goed luistert, kun je de juiste vragen stellen. En mensen voelen zich gehoord, krijgen vertrouwen in je'. Beppie vult aan: 'Het belangrijkste vind ik dat je je voelsprieten gebruikt en gepast nieuwsgierig bent. Toon oprecht belangstelling, dan merk je dat mensen makkelijker gaan delen. Zo kun je dingen aan elkaar knopen waar de mensen zelf niet aan hebben gedacht. En niet onbelangrijk: leg mensen niet je eigen waarden en normen op. Soms denk ik bij mezelf: dat zou ik anders doen. Maar het gaat om hún leefstijl, niet de jouwe'.

Training

In de training Versterken en benutten van het sociale netwerk van Movisie worden tools aangereikt zoals QuezAan de slag met sociale netwerkenEen sterk sociaal netwerk, en motiverende gespreksvoering. Het is van belang oog te hebben voor de wensen van de dementerende én die van de mantelzorger. Deze kunnen uiteen lopen en belangrijk om open te blijven staan voor beide inzichten. Ook worden mogelijkheden besproken die er zijn en die je kunt creëren om tot een ondersteunend netwerk te komen. Daarnaast geven rollenspellen inzicht in jouw bijdrage als professional. Marian: 'Zo’n training maakt zaken helder. Hoe werkt het met hulp vragen en hulp geven? Er zijn allerlei tools, zoals de Mantelscan, die ik nu gebruik. Maar het is vooral waardevol omdat je met collega’s ervaringen uitwisselt. Voor mantelzorgers zijn wij een rustpunt. Ze zijn zo dankbaar dat wij er zijn. Ze voelen zich gesteund en begrepen'.

Trefwoorden

Reacties

Reageer op dit artikel

18 + 2 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.