Sociaal maakt gezond

artikel - 15 juli 2014
Afbeelding bij Sociaal maakt gezond

Medici weten het, sociale professionals weten het: sociaal maakt gezond. Een sociaal netwerk, betaald en onbetaald werk, lotgenotencontact, dagbesteding, de kerk. Al deze sociale activiteiten leveren een bijdrage aan onze gezondheid. We voelen ons gezonder, ook wanneer we een beperking of ziekte hebben. En we leven ook gezonder. We weten het dus, maar wat doen we met die kennis?

Gemeenten leggen steeds vaker verbindingen tussen de beleidsterreinen van maatschappelijke ondersteuning, zorg, wonen, arbeid en inkomen. Aandacht voor de relatie met gezondheid begint langzamerhand te komen. Immers, de hoop is dat de decentralisaties ook een bijdrage leveren aan het verminderen van de toename van de zorgkosten. Wanneer mensen langer zelfstandig en dus in redelijke gezondheid thuis kunnen blijven wonen, dan hoeven ze geen beroep te doen op dure, bijvoorbeeld intramurale voorzieningen. Of dat beroep wordt uitgesteld. Het gaat dus om het uitstellen en liefst om het voorkomen van zwaardere zorgvragen.

GGD

Dit besef begint te dagen bij steeds meer betrokkenen bij de decentralisaties. Vooral bij gemeenten, maar ook GGD’en en zorginstellingen zijn druk bezig om zich te beraden op de veranderingen in hun rol. Welzijnsorganisaties lijken nog wat afwachtend. Dat is jammer want juist de sociale sector heeft de kennis en ervaring in huis waar zorginstellingen en GGD’en naar op zoek zijn. Hoe bedenk je activiteiten samen met de doelgroep? Hoe sluit je aan bij hun wensen, behoeften en mogelijkheden? Hoe houd je mensen actief? Hoe breng je ze met elkaar in contact?

Netwerk Sociaal en Gezond

Het is tijd dat sociale professionals, de organisaties waar zij werken en de beleidsmakers de verbinding leggen tussen sociaal en gezond, tussen gezond en sociaal. Om dat proces te ondersteunen en te stimuleren, werkt Movisie sinds 2012 samen met GGD GHOR Nederland, Vilans, ActiZ, Centrum Gezond Leven van het RIVM en CBO TNO. Onder de noemer Sociaal en Gezond leveren we vanuit onze eigen missies een bijdrage aan de verbinding. GGD GHOR Nederland bijvoorbeeld schreef een factsheet voor gemeenten over publieke gezondheid en de decentralisaties. Eén van de activiteiten van Movisie is het verzamelen van voorbeelden. Een oproep leverde tal van activiteiten op van zorgorganisaties en huisartsen, van zzp’ers in welzijn en zorg en van ambtenaren. De reacties lopen uiteen van beleidsvisies waarin Wmo-beleid en gezondheidsbeleid integraal zijn beschreven tot concrete samenwerkingsafspraken en projecten in de praktijk.

Gemeentelijke nota’s

In de gemeente Borger-Odoorn bijvoorbeeld is gezondheid bewust verbonden met de transities in de kadernota ‘Meedoen naar vermogen’. Veertien Twentse gemeenten schreven de regionale notitie ‘Vitale coalities, betere gezondheid, meer participatie’. Andere gemeenten melden dat ze steeds intensiever zijn gaan samenwerken met huisartsen en gezondheidscentra. De laatsten worden gestimuleerd aan te sluiten bij welzijnsactiviteiten om zo preventief aan gezondheid te werken. GGD GOHR Nederland heeft 190 gezondheidsnota’s van gemeenten gescand. In 50 tot 70 procent van de nota’s wordt aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het sociale domein in het algemeen.

Opvallend

Steeds meer zorg- en welzijnsorganisaties organiseren gezamenlijk activiteiten voor het bevorderen van de gezondheid van deelnemers. Opvallend hierbij is de afwezigheid van betrokkenheid van preventiemedewerkers of gezondheidsbevorderaars van GGD’en. Het zijn bijvoorbeeld de verzorgenden uit de zorgorganisatie en de activeringsmedewerkers van de welzijnsorganisaties die de handen ineen slaan. Zoals in het project ‘Betrokkenheid en verbinding’ van Welzijn Lansingerland en zorgorganisatie Laurens. Door een intensieve samenwerking tussen welzijn en zorg is de bestaande dagbesteding verbreed en toegankelijk gemaakt voor ouderen die ondersteuning en zorg nodig hebben. Kwetsbare ouderen worden geactiveerd, zijn langer vitaal en minder eenzaam.

Dromen over de toekomst

Tijdens het Nederlands Congres Volksgezondheid 2014 gaven Marjoke Verschelling en Aletta Winsemius een toekomstworkshop. Deelnemers deelden hun dromen over een Nederland waarin sociaal en gezond optimaal verbonden zijn. Dit leidde tot een groter inzicht in de stappen die gezet kunnen worden in de richting van een betere verbinding. In beleid, in organisaties, door managers, door professionals.


Kijk verder op www.movisie.nl/sociaalengezond.

De toekomstworkshop kan Movisie ook op uw congres of in uw organisatie verzorgen. Over de kracht van de verbinding vindt u meer in het themanummer van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken (nummer 4, december 2013).

Dit artikel is afkomstig uit MOVISIES 20, juni 2014. Movisies is de relatiekrant van Movisie en verschijnt drie keer per jaar. Movisies ook bij u in de brievenbus? Meld u nu aan!

Reacties

Reageer op dit artikel

3 + 12 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.