Sociaal werk is keihard nodig - en dat willen we onderbouwen

Voorzitter erkenningscommissie interventies Godfried Engbersen
artikel - 8 september 2015
Godfried Engbersen

Op 9 september behandelde de Kamercommissie VWS de reactie van staatssecretaris Van Rijn op het advies ‘Sociaal werk op solide basis’ van de Gezondheidsraad. De raad pleit daarin voor een duurzaam kennissysteem in de sociale sector, zoals in de jeugdzorg en ouderenzorg. Die aanbeveling én de oproep om nu écht een stimuleringsprogramma te starten voor de sociale sector zijn door brancheorganisaties, beroepsverenigingen en opleidingen met veel enthousiasme ontvangen. Maar in zijn reactie kort voor de zomer negeerde de Staatssecretaris het advies.

Op korte termijn stelt de landelijke overheid geen extra middelen beschikbaar voor een stimuleringsprogramma. Marijke Steenbergen, Raad van Bestuur Movisie, schreef hierover voor Zorg + Welzijn de opinie Wie gaat meer kennis in sociale sector betalen? en ook hoogleraren Evelien Tonkens, Saskia Keuzenkamp, Jan Willem Duyvendak gaven vandaag hun visie op de zaken. Eerder pleitten Jurriaan Omlo, Martijn Bool en Peter Rensen (van onder andere Movisie) op Sociale Vraagstukken voor meer wetenschappelijke onderbouwing van sociaal beleid. Ook Godfried Engbersen, voorzitter van de erkenningscommissie Maatschappelijke Ondersteuning hield een warm pleidooi voor meer onderbouwing van het sociaal werk. Lees een eerder interview hierover met hem:

Wanneer Engbersen binnenstapt voor het interview, geeft hij direct een voorbeeld van de effectiviteit van sociaal werk. ‘Toen ik hier naartoe fietste, dacht ik nog, een paar jaar geleden leefde hier vlak naast de deur van Movisie een groep daklozen op straat. Het was echt een ernstige situatie. Mede door het sociaal werk is het gelukt om die situatie onder de knie te krijgen. Dat zijn de opbrengsten waar we trots op mogen zijn’.

Waarom is een erkenningscommissie nodig?

‘Je zou een staalkaart kunnen maken van programma’s en projecten waar consensus over bestaat en die succesvol zijn, zoals het plan van aanpak maatschappelijke opvang voor daklozen. Maar tot nu toe is het onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd dat het werkt en hoe het werkt.’

En de onderbouwing?

‘We gaan naar drie zaken kijken die tot op heden wat onderbelicht zijn gebleven: ten eerste de beschrijving. Wat doen we eigenlijk in al die programma’s en projecten? Welke doelen streven we na en hoe willen we die bereiken? Ten tweede de theoretische onderbouwing. Dit is heel belangrijk omdat daar in het verleden te weinig aandacht aan is besteed. Bij het onderbouwen moet je de wijk in en met mensen praten; maar je moet ook de bibliotheek in en bestuderen wat er al bekend is over wat werkt. En tenslotte: is het ook al gemeten, is het aangetoond? Dat is de kracht van de commissie. Daar komt nog bij dat we gebruik gaan maken van allerlei vormen van onderzoek die de werkzaamheid kunnen aantonen. Niet alleen cijfermateriaal, maar ook interviews met mensen om wie het gaat en uitvoerders.’

Het belangrijkste vraagstuk voor de toekomst is: hoe geven we mensen de zorg die zij nodig hebben?

Wat heeft de samenleving daar aan?

‘Het belangrijkste vraagstuk voor de toekomst is: hoe geven we mensen de zorg die zij nodig hebben? Denk alleen al aan de vergrijzing. We zijn het erover eens dat dit niet allemaal vanuit de overheid geregeld kan worden. Maar hoe dan wel? Hoe richten we een participatiesamenleving in waar burgers echt voor elkaar kunnen zorgen? Dan is sociaal werk keihard nodig. Dat werk richt zich vanouds op het empoweren van kwetsbare mensen. Mensen helpen het zelf te doen. Met oog voor de directe leefomgeving, de buurt, informele zorg, sociale netwerken.’

Wat hebben sociaal werkers daaraan?

‘Ik ga ervan uit dat sociaal werkers hun werk beter kunnen doen met betere aanpakken. Als je nu kijkt naar de sector, dan heb je nog veel professionals die sterk hangen aan common sense of intuïtie. Natuurlijk, dat is belangrijk, maar je gaat ook niet naar de dokter vanwege zijn gezond verstand alleen. Je verwacht meer kennis over wat werkt, een gereedschapskist met methoden en technieken die een professional kan inzetten. Wanneer je methoden en technieken tot je beschikking hebt, maakt dat het makkelijker om te improviseren, om je intuïtie te laten spreken. Onderbouwde kennis over wat werkt geeft bovendien meer zelfvertrouwen en een steviger positie als werksoort.’

Het volledige interview met Godfried Engbersen is te lezen in de Movisies die half april 2015 is verschenen. Movisies is ons relatieblad en verschijnt drie maal per jaar. Neem nu een gratis abonnement door u aan te melden.

Reacties

Het kwam binnen met "Werkt die aanpak voor eenzaamheid nou wel?" (of woorden van een dergelijke strekking). Opvallend, het bijbehorende artikel zelf ontbeerde de reageer-button. Die kreeg ik pas te pakken na doorklikken op het interview dat bij het artikel hoort. Blijkbaar ligt het erg gevoelig? Dat zou ik zo denken, bedoelende: ik denk dat het idd. heel gevoelig ligt. In mijn eigen ervaring, als "beroeps eenzame" schiet alles wat er tot nu toe op poten is gezet schromelijk tekort! Het onderzoeks (erkennings?) programma lijkt me echter wel een stap in de goede richting. Omdat je eindelijk eens kijkt naar: wat doen we nou eigenlijk, waarom en, werkt het wel? Als opstap.. niet verkeerd.
Zelf heb ik er ook wel een gedachte of twee over. In mijn eigen geval heeft het te maken met sociaal isolement dat voortkomt uit het sociaal niet goed kunnen functioneren t.g.v. een psychische handicap. Dit wordt zo zoetjes aan met het klimmen der jaren erger! Vooral ook omdat de barrières die men moet slechten gróter lijken te worden. Urgentie, maar ook de angst om toch niet in te slagen doen zich sterker voelen. Maar.. en dit is meer des hulpvereners: onze samenleving werkt, met zijn nadruk op het individu en diens rechten en het individu als uitgangspunt, vereenzaming in de hand! Vooral ook omdat deze samenleving steeds meer en meer "verkokert", eigenlijk een vorm van sociale dis-integratie. Eenzaamheid treft je dan veel harder. In die brokkelberg moet je dan ook nog eens alleen je weg zien te vinden! Mensen, zo is mijn persoonlijke ervaring, vinden het over het algemeen moeilijker om overstijgende (over je eigen verkokerde lapje van de deken heen) empathie en verbondenheid op te brengen. Aan het einde van de dag trekt iedereen zich weer terug op zijn eigen partculiere, veilige stukje of eilandje. De eenzamen ook. Het is dus ook een probleem met wortels in onze sociale structuur, dat reikt dus verder dan de eenzamen en hun directe sociale en affectionele behoeften. M.a.w. men dient vooral ook hierbij hand in eigen boezem te steken! Succes iedereen! (En of het pijn doet, die zich maar voortslepende eenzaamheid? Wat dacht je?! Maar ja... roepen alleen schijnt dus niet te werken)

Reageer op dit artikel

10 + 9 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.