Sociaal werk is maatwerk

Professionals over de meerwaarde van hun werk
artikel - 29 september 2015

Wat als sociaal werk in de wijk niet zou bestaan? Wat missen wijkbewoners dan? Movisie legde deze vragen voor aan een aantal enthousiaste professionals. Al snel komt de kern ter sprake: de meerwaarde van hun werk. We zetten een aantal punten voor je op een rij die deze meerwaarde beschrijven. Ter inspiratie. Om trots te zijn op je vak. Of om op te reageren.

We kennen allemaal het arena waar de professional zich in bevindt, zoals eigen kracht, zelfredzaamheid en participatiesamenleving. En de theorieën over de opdracht van de sociale professional. Dat deze in het versterken van de eigen kracht van een persoon ligt, door gezamenlijk oplossingen voor een probleem te vinden. En in het vroegtijdig herkennen van problemen en daar op inspringen. Wat is daarin de meerwaarde van een professional?

Maatwerkoplossing bieden

‘Maatwerk’, volgens Antoinet Wijnakker, jeugdprofessional bij RMCRadius en sociaal werker van het jaar 2013. ‘In welke situatie dan ook, ik kijk naar een maatwerkoplossing. Zoals in deze: binnen onze gemeente vallen jongeren met een beperking vanzelfsprekend binnen de voorziening leerlingenvervoer. In dit project bleek dat jongeren, met een stukje wegwijs, heel goed zelfstandig kunnen reizen. Ik kijk steeds naar wat iemand wel kan en niet wat het systeem zegt. Inmiddels reizen ruim 20 jongeren zelfstandig en zijn in meerdere opzichten gegroeid. Ouders hadden van tevoren geen idee dat dit de zelfredzaamheid zo zou bevorderen.’

Cliënten benaderen als actieve burgers

Jenny Zwijnenburg, sociaal werker van het jaar 2014, is het eens met Antoinet. Ook zij ziet maatwerk als de sleutelrol van een professional. Zij benadert kwetsbare wijkbewoners op een vernieuwende manier in een wijkcentrum voor mensen met een eenzaamheidsproblematiek. ‘Spreek je mensen aan op hun kracht, dan betekent dit dat je hen de kans geeft hun eigen rol te kiezen. Een man kan bijvoorbeeld heel goed schoonmaken. Dus is hij de schoonmaker. Zo is er hier een pizzabakker, schilder, timmerman en stratenmaker!’ Op deze manier benadert Jenny cliënten als vrijwilligers of actieve burgers, zodat ze zich nuttig voelen. Mensen staan in het wijkcentrum bekend om hun talenten en de zinvolle bijdrage die zij leveren, wat hun eigenwaarde vergroot.

Mensen staan in het wijkcentrum bekend om hun talenten en de zinvolle bijdrage die zij leveren, wat hun eigenwaarde vergroot

Samen naar de kern

Het gaat om vragen naar de behoeften van mensen en goed luisteren. Antoinet Wijnakker vindt het belangrijk om goed met de cliënten zelf samen te werken. Ze vraagt de ander waar hij of zij tegenaan loopt. Samen bewust nadenken over de huidige stand van zaken en het analyseren van problemen is volgens haar essentieel. Op deze manier probeert zij samen met de cliënt de kern van een vraagstuk te pakken.

Verbinden vanuit helicopterview

Een groot netwerk, waardoor er snel verbindingen gelegd worden. Dat wordt verwacht van professionals. Voor Jenny Zwijnenburg staat verbinding leggen centraal in haar werk. Zij werkt met allerlei mensen waaronder mensen die de Nederlandse taal niet goed beheersen, mensen met een psychiatrische of verstandelijke beperking en ouderen. Al deze mensen voelen zich soms eenzaam. Ze houdt overzicht bij activiteiten vanuit een helicopterview en kan daarmee inspringen als dat nodig is. Ze vertelt over een eerste conversatieles Nederlands die recent plaatsvond. ‘Er waren vijf deelnemers die beter Nederlands wilden leren spreken door met elkaar praten. Iemand kreeg het idee om samen pizza te maken. Iemand met een psychiatrische beperking schoof gelijk aan en wilde graag kookles geven. Pas als iets niet vanzelf gaat, kom ik in actie. Dus als er iemand nieuw is in de groep, of als iemand net een kleine aanmoediging nodig heeft om hulp te vragen of geven.’ 

Sociaal werkers besparen de gemeenschap met hun preventieve rol tientallen miljoenen

Op tijd erbij zijn

Een van de redenen die de MOgroep noemt om voor sociaal werk te kiezen is: sociaal werkers besparen de gemeenschap met hun preventieve rol tientallen miljoenen. Hoe eerder je signaleert, hoe kleiner de ingreep die nodig is, zo luidt het argument. Dat doet de sociaal professional met lichte sociale interventies, bijvoorbeeld door een vinger aan de pols te houden, signalen op te pikken, een praatje te maken en mensen het woord geven. Bij acute problemen kan de sociaal werker zo tijdig ingrijpen. Ilona Wopereis, maatschappelijk werker: ‘Sociaal werkers staan midden in de wijk en weten wat speelt. Daarom heeft sociaal werk een preventieve werking. Ik ondersteun personen in een vroeg stadium met de hulpvraag die iemand zelf inbrengt. Daarmee voorkom ik met de cliënt samen dat een probleem erger wordt en specialistische hulp nodig is.’

Tot slot: het meten van effecten

De sociaal professional verbindt mensen aan elkaar, stimuleert oplossingsgericht gedrag, herkent problemen en springt daarop in met maatwerk. Kwaliteiten die vrijwilligers niet zomaar bezitten om het werk van professionals over te nemen. Hebben ze dan niets meer te leren? De professionals die wij spraken, erkennen het belang van het tonen van de effecten van sociaal werk. Anouk van Oord: ‘We moeten ons meer profileren.’ Het tonen van resultaten van sociaal werk kun je als sociaal werker goed zelf. Door op social media te bloggen of je mening te geven op linkedIn discussies. Ilona Wopereis, zelf een bloggende sociale professional: ‘Social media is dé eenvoudigste manier om veel mensen snel te bereiken, om te laten zien wat je doet en bereikt.’ Zo toon je zelf de meerwaarde van sociaal werk.

Vertel ons jouw ervaringen

Herken jij jezelf als onmisbare duizendpoot? Wat is volgens jou jouw meerwaarde als sociaal werker? We praten hier graag met je over door. Reageer hieronder of neem contact met ons op.

Movisie maakt zich sterk om jou als professional te helpen in je ontwikkeling en professionalisering. Met tools zoals het leerpakket Wmo-competenties, de reflectietool of QueZ kun je werken aan je competenties.

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.