Sociaal wijkteam, signaleer en speel in op veranderingen in de wijk

Deel 4 in de serie Wmo-competenties voor sociale wijkteams
artikel - 2 juni 2015

Eén van de dingen die het werken in een wijkteam zo interessant maakt, is dat het werk continu in beweging is. Mensen komen en gaan, situaties veranderen, problemen en vraagstukken verdwijnen of steken ineens de kop op. Als wijkteam moet je continu alert blijven op verschuivingen en bewegingen in de wijk. Alleen dan kunnen jullie samen met partners en de opdrachtgever blijvend aansluiten op actuele vragen en problemen van bewoners. Maar hoe doen jullie dat? In dit artikel geven we een aantal handvatten rond de Wmo-competentie 'Signaleert en speelt in op veranderingen'.

Lees eerst de Casus Wijkanalyse Wijk W en volg de stappen hieronder.

Stap 1: De basis van signaleren

Om goed in te kunnen spelen op veranderingen, heb je als wijkteam altijd je oren en ogen open. Dat betekent dat jullie continu rondkijken, praatjes maken met buurtbewoners en alert zijn op ‘kleine’ veranderingen in de situatie van individuele bewoners, groepen, straten en buurten. Concrete voorbeelden hiervan zijn een ex-cliënt die steeds minder het huis uit komt of een onbekende jongere die ineens een kijkje komt nemen in het buurthuis. De wijkanalyse schetst een goed beeld van de huidige situatie, maar veranderingen kunnen snel gaan, dus blijf voortdurend alert. Vraag ook specifiek naar veranderingen bij samenwerkingspartners en naaste collega’s en houd de lokale media in de gaten. Op die manier weten jullie of er zich nieuwe vragen en kansen voordoen.

Stap 2: Door de bomen het bos blijven zien

Om in te kunnen spelen op signalen uit de wijk is het hebben van een realistisch beeld essentieel. Zorg daarom dat jullie signalen en veranderingen direct registreren en categoriseren, zo mogelijk in het registratiesysteem dat in jullie gemeente wordt gebruikt. Dit lijkt veel werk, maar jullie krijgen hierdoor veel beter zicht op de zwaarte van vraagstukken en op eventuele onderlinge verbanden daartussen. Noteren jullie het niet, dan kan dit ertoe leiden dat er te veel tijd gaat zitten in minder urgente vragen of dat jullie een vraagstuk niet bij het daadwerkelijk 'pijnpunt' aanpakken.

Zorg dat je goed zicht hebt op de zwaarte van vraagstukken en op eventuele onderlinge verbanden daartussen

Zo staat er bijvoorbeeld in de wijkanalyse dat er een tekort is aan vrijwilligers. Als wijkteam willen jullie daarom de faciliteiten voor vrijwilligers aantrekkelijker maken. Nadat jullie een aantal gesprekken hebben gehouden met buurtbewoners en de belangrijkste punten hieruit hebben genoteerd, blijkt dat het probleem anders in elkaar zit. Een groep bestaande vrijwilligers stelt zich nogal dominant op naar nieuwe vrijwilligers, waardoor diverse geïnteresseerde bewoners zijn afgehaakt. De bewoners geven ook aan dat het ‘wel bekend’ is om wie het gaat, maar dat ze niet weten wat ze er aan kunnen doen. Deze signalen betekenen dat je als wijkteam niet inzet op het verbeteren van de faciliteiten, maar dat het eerst van belang is om in gesprek te gaan met de huidige groep vrijwilligers over hun houding en mentaliteit. Omdat jullie door gesprekken met bewoners het werkelijke probleem hebben gesignaleerd, kunnen jullie als wijkteam een onderbouwde keuze maken van de manier waarop jullie het probleem aanpakken.

Stap 3: Structureel en efficiënt inspelen op veranderingen

Wanneer jullie in kaart hebben wat er speelt in de wijk, besluiten jullie welke vragen acuut zijn, wie wat doet, binnen welke periode en hoe je het verloop ervan vastlegt. Sociale problemen pak je niet aan met ad hoc activiteiten alleen, maar door er structureel en efficiënt aandacht aan te besteden. Kies weloverwogen maximaal één tot drie gesignaleerde (sluimerende) vragen die invloed hebben op de leefbaarheid en verbinding in de wijk, zoals het verkrijgen van voldoende vrijwilligers. Er blijft dan daarnaast voldoende tijd en ruimte over om onvoorziene urgente vragen op te pakken. Let er daarbij op dat je alleen zaken oppakt die ook bij jullie taak horen. Als wijkteam kunnen jullie niet alles doen. Daarom is het agenderen van problemen bij samenwerkingspartners of de opdrachtgever en het aangeven van jullie grenzen net zo belangrijk. In de casus van Wijkanalyse wijk W staat dat het plein in het winkelcentrum een minder aantrekkelijke ontmoetingsplek is geworden. Het was al een aandachtspunt, maar de laatste tijd is het plein verder verpauperd. Jullie besluiten als wijkteam  omwonenden en gebruikers van het plein te vragen naar hun wensen over het plein. Deze informatie bespreken jullie samen met de  bewoners met de verantwoordelijke ambtenaren van de gemeente. Tijdens dit gesprek maken jullie afspraken over wat de gemeente moet doen en wat de bewoners zelf kunnen oppakken. Je kan bijvoorbeeld het  ROC in de buurt te benaderen met de vraag of zij tijdens NLdoet met een aantal jongeren en bewoners het plein willen helpen opknappen. Met het ROC zet je zo in op een win-win situatie en maak je goede en realistische afspraken over wat je wel en niet van elkaar kunt verwachten. In het team spreken jullie af dat  één of twee teamleden eindverantwoordelijk zijn voor dit initiatief. Zij bewaken het verloop ervan en blijven de betrokkenen (dus ook de gemeente) informeren zo lang als nodig is.

Tot slot

In de competentie Signaleert en speelt in op veranderingen zijn jullie als wijkteam alert op veranderingen, kansen en problemen in jullie wijk. Hoe eerder jullie zaken signaleren, hoe sneller jullie erop in kunnen springen en/of bij de juiste partij kunnen agenderen. Signaleren en agenderen houdt nooit op. Helemaal nu de kaders vaak nog onduidelijk zijn. Jullie zijn hét  team dat weet wat er in de wijk gebeurt en welke verwachtingen van de opdrachtgever of de organisatie (minder) realistisch zijn. Deel deze informatie met de opdrachtgever en laat jullie stem horen als jullie of bewoners of samenwerkingspartners tegen muren aan lopen.

In het najaar verschijnt een publicatie met verschillende manieren waarop je je impact kan vergroten. Houd onze site en facebookpagina in de gaten!

Over deze serie

Welke kennis en vaardigheden zijn belangrijk voor sociale wijkteams om aan de slag te gaan in de wijk? De Competenties maatschappelijke ondersteuning bieden goede aanknopingspunten. In deze serie artikelen belichten we een aantal competenties die belangrijk zijn voor wijkteams in de startperiode van het werken in de wijk. Om dit te concretiseren gaan we uit van de fictieve Wijk W met bijbehorende wijkanalyse (pdf). Zie ook de andere 3 delen in deze serie: Zichtbaar en er op af, Samenwerken en netwerken versterken en Individuele vragen blijken ook gemeenschappelijke vragen.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

7 + 5 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.