Sociale firma’s succesvol laten functioneren

artikel - 4 maart 2015

Sociale firma’s worden in de gemeenten Amsterdam, Zutphen en Haarlemmermeer al volop ingezet om mensen met een uitkering aan het werk te helpen. Door hun commerciële karakter kunnen sociale firma’s dagbesteding en begeleid werken aanbieden tegen lagere publieke kosten. Helaas hebben veel sociale firma’s met ernstige knelpunten te maken. Tijd om hier wat aan te doen.

Sociaal ondernemen is vanwege de dubbele doelstelling een stuk ingewikkelder dan gewoon ondernemen. Je richt je op zowel winstgevendheid als op het creëren van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Wat mist er nog?

Uit een rapport van adviesorganisatie KPMG blijkt dat veel sociale firma’s in de dienstensector afhankelijk zijn van relatief grote opdrachten. In veel gevallen missen zij echter de tijd, aandacht en expertise die nodig is om zichzelf te profileren. Ook maken sociale firma’s nog onvoldoende inzichtelijk welke toegevoegde waarde zij bieden. Daar komt nog bij dat niet iedere sociaal ondernemer ook echt ondernemer is. Plannen die ingediend worden zijn vaak gebrekkig en aan ervaring wil het nog wel eens ontbreken. (bron: Sociale firma’s in beeld, KPMG 2013).

Investeer in gericht onderwijs, in een sociale kapitaalmarkt en in een gunstige wet- en regelgeving

Wat gemeenten kunnen doen

Sociale firma’s kunnen van grote maatschappelijke waarde zijn, maar een voorwaarde is wel dat er een gunstig ondernemersklimaat voor de firma’s wordt georganiseerd. Uit verschillende recente publicaties blijkt dat er investeringen nodig zijn in gericht onderwijs, in een sociale kapitaalmarkt en in gunstige wet- en regelgeving. Een stad die dit begrepen heeft is Amsterdam. Zij is van plan een investeringsfonds op te zetten voor sociale firma’s en wil het inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente zodanig aanpassen dat sociale firma’s meer kansen krijgen op de gemeentelijke markt. Bedrijven die aan de definitie van de gemeente Amsterdam voldoen, komen in aanmerking voor opdrachten uit dit fonds.

Handvatten voor beleid

In januari 2015 maakte het CBS bekend dat in 2013 één op de drie arbeidsgehandicapten betaald werk deed. Personen zonder arbeidshandicap werkten volgens datzelfde onderzoek ruim tweemaal zoveel. Hier moet verandering in komen, zo dacht Mark Hillen, directeur van Social Enterprise NL. Hij pleit in Iedereen winst, iedereen werk voor stevige groei van de sociale firma en geeft handvatten voor het beleid van gemeenten op het gebied van werk en inkomen.

Waarom investeren in sociale firma’s?

Uit onderzoek van KPMG blijkt dat sociale firma’s dagbesteding kunnen bieden tegen lagere publieke kosten dan de reguliere zorgaanbieders. Dat is de cijfermatige kant. Daarnaast zijn sociale firma’s in staat om extra aandacht te besteden aan de mensen om wie het gaat. Het productieproces wordt zo ingericht dat deelnemers ieder aan een eigen onderdeel werken. Het proces is risicoarm en de medewerkers kunnen in eigen tempo de werkactiviteiten leren en ritme en ervaring opdoen. Over het algemeen is er meer ruimte voor training en scholing.

Mensenwerk

Sociale firma’s zijn sterk in het bieden van mensenwerk en denken vanuit mogelijkheden. Zo bevorderen zij de eigenwaarde en het herstel van mensen en bieden diversiteit en flexibiliteit.

Samira doet sinds een half jaar dagbesteding bij Stichting Onze Hoop in Utrecht. ‘Ik ben rustig en zorgzaam’, vertelt zij over zichzelf. Goede eigenschappen voor werken in de zorg. ‘Ik wilde meer en bij ‘Onze Hoop’ waren er mogelijkheden. Ik werk nu als huiskamer-assistent voor oudere bewoners met dementie. Ik help hen bij het ontbijt, de lunch en de koffie. ’s Middags maak ik vaak een praatje met de bewoners. Andere medewerkers hebben daar niet altijd tijd voor. Ik heb ook praktische taken, zoals de keuken en huiskamer netjes houden. Ik houd van de afwisseling. Hier vragen de mensen mij om hulp. En ik leer leuke collega’s kennen.’

Voorbeelden sociale firma’s

Voorbeelden van sociale firma’s zijn: een bierbrouwerij waar mensen vanuit de psychiatrie werken, een horecaonderneming met geïntegreerde opleiding voor kwetsbare jongeren of een internetbedrijf dat kansen biedt aan arbeidsgehandicapten. Bekijk meer voorbeelden in de Participatiegids of op Social enterprise NL.

Reacties

Reageer op dit artikel

3 + 13 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.