Sociale professional: van verlegen naar invloedrijk

artikel - 1 januari 2016

Minder bescheidenheid zou professionals in het sociaal domein sieren. Ze zien cliënten worstelen om rond te komen door uitgeputte budgetten, ouderen wegkwijnen achter de geraniums door het wegvallen van de huishoudelijke hulp. Maar waarom hoor je hen daar nauwelijks over in het openbaar? Nu het beleid op lokaal niveau ingevuld wordt, zou je verwachten dat sociaal werkers zich meer mengen in het politieke debat en daar opkomen voor hun cliënten. Wat kan de beroepsgroep doen om invloedrijk te zijn? We vragen het Maaike Kluft en Corrie van Dam.

Waarom moeten sociaal werkers zich laten horen?

‘Professionals zijn degenen die het sociaal beleid in de praktijk uitvoeren. Beleid dat uitgedacht is door de gemeente die het bieden van zorg en ondersteuning onder controle wil houden, mede met het oog op de financiën. De dagelijkse realiteit van sociaal werkers is dat zij verhalen van cliënten en wijkbewoners horen. Daardoor zien zij lacunes in (de uitvoering van) het beleid en weten zij als geen ander hoe mensen daardoor in de problemen kunnen komen. Beleid en praktijk levert soms een spanningsveld op. Ambtenaren en raadsleden halen hun input niet altijd uit de praktijk. Wij adviseren sociaal werkers daarom zelf naar hen toe te gaan. Wat ik nu vooral in mijn ervaring als trainer zie, is dat sociale professionals met elkaar praten over wat er mis gaat door het lokale beleid, maar er niets concreets aan doen. Dan denk ik: laat eens van je horen en kom op voor je cliënt en je beroep!’

’Professionals weten als geen ander hoe mensen in de problemen kunnen komen door lacunes in het beleid’

Wat zie je concreet mis gaan?

‘Er zijn beleidsbeslissingen die negatief uitpakken op de leefwereld van mensen, waardoor het lastig is voor professionals om hun taak uit te voeren. De werkwijzen van instanties en wetten sluiten bijvoorbeeld niet aan op de mogelijkheden van de doelgroep. Het is dan lastig om een cliënt door de bureaucreatie heen te loodsen en goede ondersteuning te bieden. Regels vanuit de overheid kunnen ook vernieuwende initiatieven van samenwerkingspartners en buurtbewoners bemoeilijken, terwijl diezelfde overheid wil dat bewoners meer gaan participeren. Met deze concrete informatie kun je onderbouwen waarom regelgeving versoepeld of aangescherpt moet worden of op welke manier initiatieven beter van de grond kunnen komen.

Professionals met impact. Hoe zorgen ze daar concreet voor?

‘Door zich allereerst te realiseren dat ze een verschil kunnen maken! Ze zijn de oren en ogen van de wijk. Door nieuwsgierig te blijven, situaties te onderzoeken en actief te reflecteren op datgene wat ze zien, horen en meemaken, kunnen ze de nadelige effecten van het huidige beleid aankaarten. Daarnaast is het besef belangrijk dat ze hun maatschappelijke verantwoordelijkheid pakken als ze van zich laten horen. Ze ondersteunen cliënten en wijkbewoners namelijk ook wanneer ze inefficiënt beleid ter discussie stellen. De mogelijkheden om hier vervolgens concreet uiting aan te geven, zijn eindeloos. Schrijf bijvoorbeeld blogs, zoals oud-maatschappelijk werker Social Juul. Of nodig een raadslid of wethouder eens uit bij een wijkmaaltijd, zodat zij in gesprek kunnen gaan met de wijkbewoners.’

’Schrijf blogs of nodig eens een raadslid of wethouder uit bij een wijkmaaltijd’

Een gemeente is dus gebaat bij de ervaringen van sociale professionals?

‘Jazeker. Sociale professionals helpen de gemeente als ze van zich laten horen. Voor gemeenten is het ook een zoektocht om te ontdekken wat wel en niet werkt. Als je niet dagelijks met beide benen in de praktijk staat, is dat ook lastig. Wij stimuleren sociale professionals dan ook om samen te werken met een raadslid of de wethouder: houd elkaar op de hoogte en werk aan een win-winsituatie.’

Hoe kunnen professionals concreet hun impact vergroten? In De invloedrijke sociale professional staat stap-voor-stap beschreven hoe de invloed en impact op het sociale beleid vergroot kan worden. Wil je weten hoe je door middel van vloggen impact kunt maken? Bekijk dan hoe sociaal makelaar Jelle de Boer dit aanpakt!

Reacties

Sinds vorig jaar ben ik lid van de Adviesraad Sociaal Domein in onze gemeente (een samenvoeging van de vroegere WMO raad en cliëntenraad Wwb). Ik zie de goede intenties aan alle kanten (gemeente, maatschappelijke- en zorginstellingen, enz), maar veel energie en aandacht gaat toch naar de transitie (alles en iedereen moet anders). Als Adviesraad zitten wij direct om tafel met de beleidsmakers van het Sociale Domein. Wij zouden het erg prettig vinden om ook meer contacten met de maatschappelijke organisaties te hebben. We zijn geen belangenorganisatie, maar kunnen (moeten) wel de signalen uit de samenleving meenemen in onze adviestaak. Misschien een suggestie voor professionals om eens met de lokale adviesraad in gesprek te gaan.

Een aantal jaar geleden gaf Lies Schilder een lezing waarin zij aan gaf dat maatschappelijk werkers te bescheiden zijn en meer van zich moeten laten horen. D.m.v. publicaties, schrijf een boek of laat je stem horen in de maatschappij. Ik vrees dat ze gelijk heeft en dat het goed zou zijn als wij meer van ons laten horen. We hebben tenslotte de kennis en ervaring van wat er speelt in de maatschappij.

Beste Henk en Emile,

Wij horen soms ook dat dit inderdaad de harde realiteit kan zijn. Het is dan ook heel vervelend als dit soort ervaringen een belemmering vormen om (gezamenlijk) iets te ondernemen als het nodig is. Het klinkt een beetje als slikken of stikken. Maar iedereen is zoekende. Het is daarom bijzonder jammer als een gemeente of organisatie niet open staat voor inhoudelijke feedback vanuit de dagelijkse werkpraktijk. Voor klanten is het zo belangrijk dat hun stem wordt gehoord. De organisatie en de ge-meente kunnen er alleen maar hun voordeel mee doen. Het helpt misschien om in de dialoog met elkaar te denken vanuit de positief kritische noot en een win-win situatie. Want dan is er zeker een wereld te winnen! Probeer collega’s bij elkaar te brengen die tegen hetzelfde aanlopen. Samen sta je sterker!

Wij proberen al jaren in dialoog gemeenteraadsleden, wethouders et cetera uit te nodigen aan tafel. Maar dat wordt behendig afgehouden door de verantwoordelijke bestuurslagen. Het was zelfs een instructie dat sociale professionals zich niet met gemeenteraad en dergelijke bezig mochten houden. Dat was voorbehouden aan managers en bestuur.

Inhoud zou, idealistisch gezien wanneer er gezocht wordt naar verbetering, leidend moeten zijn.
Echter is er niet sprake van de gemeente en een organisatie. Op verschillende posities zitten verschillende personen met verschillende belangen. Ook al worden krachten gebundeld, er zijn tegenwerkingen. Ervaring bij een gemeente en een welzijnsinstelling heeft mij geleerd dat ruimte voor reëel opbouwwerk soms ver was te zoeken. Onafhankelijke procesbegeleiders/bewakers die instellingenoverstijgend kijken en zaken aan de orde stellen worden niet gewaardeerd.

Wie betaalt die bepaald is een andere dooddoener. Te pas en te onpas komt die ter ore.

Als gemeente en welzijnsorganisatie twee handen op een buik zijn dan is een kritische opmerking van een professional niet wenselijk. Wiens brood men eet....dan is het slikken of...opstappen.

Ik ben het volledig eens met Henk zijn reactie! Worden welzijnswerkers niet monddood gemaakt door organisaties en gemeente? In mijn optiek zouden wij meer ruimte moeten krijgen en ja misschien wel nemen om de negatieve en positieve signalen door o.a de bezuinigingen in welzijn/ zorg sector zichtbaarder te maken. Veelal heerst er angst om dit te doen ook bij de organisatie omdat zij subsidie ontvangen van gemeente. Ik mis het oude opbouwwerk die hier heel sterk in was maar nu in het gareel gedwongen worden....erg jammer voor iedereen .......

Jammer dat je dan als professional tegen een muur staat te praten.

Reageer op dit artikel

2 + 5 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.