Te weinig kennis van eergerelateerd geweld

artikel - 18 januari 2013
Afbeelding bij Te weinig kennis van eergerelateerd geweld

De kennis over eergerelateerd geweld is de laatste jaren toegenomen, vooral bij politie, vrouwenopvang en migranten(zelf)organisaties. Maar deze kennis is niet voldoende breed verspreid onder andere instellingen. Dit is een van de conclusies in het rapport ‘Twee stappen vooruit, één terug; Bestrijding van eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating’, dat MOVISIE samen met Stichting Kezban en Stichting Welsaen op 4 oktober 2012 presenteerde. Met diverse publicaties hopen zij het thema weer onder de aandacht te brengen bij instellingen en overheden.

Het rapport ‘Twee stappen vooruit, één terug’ geeft een overzicht van het overheidsbeleid en de aanpak van eergerelateerd geweld over de afgelopen tien jaar. Zo ontwikkelde de politie een methode om de risico’s in kaart te brengen (de zogenaamde LEC-methode). De vrouwenopvang maakte een handreiking voor de begeleiding van slachtoffers: de ‘Handreiking Eergerelateerd geweld’.

Stagnatie

MOVISIE constateert echter dat door de beëindiging van het specifieke overheidsbeleid en daarmee de financiering van de aanpak van eergerelateerd geweld, een aantal processen stagneert. Zo is de goed ontwikkelde ketenaanpak voor eergerelateerd geweld in slechts een deel van de regio’s ingevoerd. Ook staan de activiteiten die migrantenorganisaties organiseerden om eergerelateerd geweld en huwelijksdwang ter discussie te stellen in hun gemeenschappen, onder druk, terwijl een mentaliteitsverandering een lange termijnaanpak vereist. Het interdepartementale Programma Eergerelateerd Geweld is te vroeg gestopt, concludeert het rapport.

Zolang men geen kennis heeft van de problematiek, signaleert men eergerelateerd geweld niet bij leerlingen

Weinig deskundigheidsbevordering

MOVISIE signaleert in haar contacten met het veld dat bij veel instellingen weinig deskundigheidsbevordering plaatsvindt over eergerelateerd geweld. Dit blijkt ook uit de ‘Evaluatie strafrechtelijke aanpak Eergerelateerd Geweld 2006-2010’ van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Dit rapport beschrijft dat dit kan leiden tot gevaarlijke situaties voor slachtoffers, doordat ondeskundige medewerkers onjuiste inschattingen maken. Ook binnen het onderwijs heeft slechts een beperkt aantal scholen toereikende kennis, blijkt uit de ‘Rapportage inventarisatie eergerelateerd geweld onder scholen voor voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs (ROC’s)’ van Sardes; 2008. Sindsdien heeft een aantal scholen deskundigheidsbevordering georganiseerd, maar daarmee zijn lang niet alle relevante medewerkers bereikt en ook niet alle scholen. Zolang men geen kennis heeft van de problematiek, signaleert men eergerelateerd geweld niet bij leerlingen, zo blijkt uit ‘Leren van eer op scholen: Een onderzoek naar vroegsignalen van eergerelateerd geweld’ Bureau Beke; 2008. Het ontbreekt veel medewerkers aan gevoel van urgentie én aan de tijd voor trainingen, zo is de ervaring van MOVISIE.

Scholen belangrijke schakel

School is dé plek waar alle jongeren komen, ook diegenen die tot de risicogroep behoren. Het is dus een gemiste kans als medewerkers niet deskundig zijn. In de lessen kunnen docenten aandacht aan thema’s als partnerkeuze en seksualiteit besteden. Zij kunnen een voorlichter van bijvoorbeeld Stichting Verdwaalde Gezichten inschakelen, een particulier initiatief om bewustwording over eer en eergerelateerd geweld te bevorderen onder jongeren. Docenten kunnen het thema ook zelf inpassen in hun lessen. MOVISIE beschreef hiervoor een aantal werkvormen in ‘RespectEER, een docentenhandboek’. Ook het op jongens gerichte ‘RespectEER, zeven jonge mannen over respect, eer en seksualiteit’, kan een ingang zijn voor een gesprek over de rol en positie van jongens.

Vroeg signaleren

Wanneer schoolmaatschappelijk werkers, zorgcoördinatoren en mentoren voldoende knowhow hebben, kunnen zij eergerelateerd geweld tegen hun leerlingen in een vroeg stadium signaleren en mogelijk (escalatie) van geweld door de familie voorkomen. Zij zijn een belangrijke schakel naar Bureau Jeugdzorg, opvang en politie. Zij kunnen gebruikmaken van de ‘Handreiking bij eergerelateerd geweld voor leerlingbegeleiders en andere vertrouwenspersonen in het onderwijs’ en een Signalenlijst. Ook heeft MOVISIE een ‘Handleiding Huwelijksdwang bespreken in het onderwijs’ in haar aanbod. Alle materialen zijn te downloaden.

In ‘Twee stappen vooruit, één terug’ zijn goede praktijkvoorbeelden beschreven

Mentaliteitsverandering op gang gebracht

Om een einde te maken aan de ‘schadelijke traditionele praktijken’ als eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating is het werk van migranten(zelf)organisaties en NGO’s onontbeerlijk. Om een mentaliteitsverandering op gang te brengen in de gemeenschappen waar dit speelt, organiseren deze organisaties onder andere voorlichtingsmaterialen en -bijeenkomsten. In ‘Twee stappen vooruit, één terug’ zijn goede praktijkvoorbeelden beschreven. Het vele (vooral vrijwilligers-)werk komt echter in de knel doordat de overheid geen specifiek beleid meer wil en door bezuinigingen.

Flying Team

Het rapport ‘Twee stappen vooruit, één terug’ is gemaakt vanuit het internationale project Flying Team tegen geweld. MOVISIE werkt hierin vanaf januari 2011 tot 2013 samen met Stichting Kezban en Stichting Welsaen en met organisaties uit Zweden, Duitsland, Cyprus, en Turkije. De deelnemers vergeleken het politiek klimaat, het beleid en de aanpak van de problematiek in de landen. Dit werd beschreven in de ‘Samenvatting Aanpak van eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating’ waarvan in januari 2013 de uitgebreide versie verschijnt.

Termen

Het blijkt dat het overheidsbeleid een essentiële rol vervult en dat de definities die men gebruikt, mede  de richting van de aanpak bepalen. In Cyprus kent men geen specifieke term voor eergerelateerd geweld en is er geen specifieke aanpak. De Turkse vrouwenorganisaties wensen de term eergerelateerd geweld niet te gebruiken. De overheid kent de term ‘gewoonte-moorden’, die ze echter alleen onder de Koerdische bevolking zien, niet bij de Turkse. De Zweedse overheid kent het gender- en mensenrechtenperspectief. Zij lopen daarmee voor op de meeste hulpinstellingen, die een cultuurrelativistische visie aanhangen en geweld vanwege eer of andere tradities niet veroordelen. In Duitsland is de term eergerelateerd geweld ingeburgerd, maar kent men geen specifieke strafwet, wel tegen huwelijksdwang. In de ‘Toolkit tegen Geweld’ werd uit elk deelnemend land een good practice van een zelforganisatie of een ngo beschreven, inclusief de succesfactoren en tips om die te bewerkstelligen.

Kennis delen en verspreiden

Met de publicaties vanuit het project Flying Team hoopt MOVISIE de thema’s weer onder de aandacht te brengen bij instellingen en overheden. In samenwerking met de samenwerkingspartners Stichting Welsaen en Stichting Kezban nam MOVISIE met het ministerie van Binnenlandse Zaken het initiatief voor een ‘doorstart’ van het Landelijke Platform eergerelateerd geweld, huwelijksdwang en achterlating. Uitwisseling van kennis en ervaring, bundeling van krachten en ontwikkelen van nieuwe methoden en inzichten staan centraal. Migranten(zelf)organisaties, ketenpartners, scholen en overheden kunnen deelnemen.

Meer informatie

Foto is illustratief en model staat los van de inhoud.

DownloadsTypeGrootte
Rapport FlyingTeam pdf483.28 KB
Kennisdossier

Reacties

Reageer op dit artikel

7 + 4 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.