Tegenprestatie in de gemeente Helmond

artikel - 25 januari 2016
werkplein helmond

Vanaf 1 januari 2015 kunnen gemeenten bijstandsgerechtigden verplichten tot een tegenprestatie. Gemeenten mogen binnen de grenzen van de Participatiewet zelf kiezen hoe zij deze tegenprestatie invullen. Hoe ziet dit er in de praktijk uit? Movisie laat dit aan de hand van drie praktijkvoorbeelden zien. Deel 2: gemeente Helmond.

‘In Helmond staat maatwerk centraal, waarbij we uitgaan van de eigen behoefte en motivatie van bijstandsgerechtigden. We hebben nadrukkelijk niet gekozen voor een negatieve benadering van de tegenprestatie waarin dwang en sancties de boventoon voeren’, benadrukt Wil Berkers, teammanager van het werkplein Helmond. Het woord tegenprestatie gebruiken ze liever niet in Helmond. Liever spreken ze van maatschappelijke participatie. Sylvia Conijn, beleidsmedewerkers Werk en Inkomen vult aan: ‘We werken vanuit een stimulerende houding, waarbij we uitgaan van wat bijstandsgerechtigden kunnen en willen. Een cursus taal of participatie zien we ook als tegenprestatie. Sancties zijn niet nodig als het uitgangspunt eigen ontwikkeling en motivatie is.’

Andere kijk op tegenprestatie

De Participatiewet is gericht op instroom naar werk en de tegenprestatie op ‘iets terugdoen’ voor de uitkering. In Helmond hebben ze gekozen voor een ruime interpretatie van het begrip tegenprestatie. De focus op (het verkrijgen van) betaald werk blijft altijd bestaan, waardoor re-integratie ook bij de tegenprestatie nadrukkelijk in beeld is.

tegenprestatie

Maatwerk door participatiecoaches

Bijstandsgerechtigden in de gemeente Helmond, zonder een direct perspectief op betaald werk, worden begeleid door participatiecoaches maatschappelijke deelname. Deze coaches kijken samen met hen naar hun zelfredzaamheid met behulp van de zelfredzaamheidsmatrix. Deze matrix meet zelfredzaamheid op een aantal domeinen, waaronder financiën, huisvesting, dagelijkse activiteiten. Dit loopt volgens een schaal van acute problematiek naar volledige zelfredzaamheid. Op basis van de uitkomsten bekijken coach en bijstandsgerechtigde samen wat de mogelijkheden zijn voor participatie en re-integratie. Bijstandsgerechtigden mogen altijd eerst zelf met suggesties komen. Wanneer het moeilijk is om deze stap zelf te zetten, helpt de coach hiermee.

Ondersteuning van bijstandsgerechtigden

Vervolgens biedt ROC Ter AA een programma Activering aan voor bijstandsgerechtigden gedurende 10 weken. Het programma is een combinatie van taalles, digitale vaardigheden, informatie inwinnen en activiteiten ondernemen. Dit gebeurt allemaal in groepsverband zodat bijstandsgerechtigden zich gesteund voelen door elkaar. Ze zoeken zelf plekken om op excursie te gaan, bijvoorbeeld in een wijkcentrum. Het doel na tien weken is uitstroom naar vrijwilligersactiviteiten bij een maatschappelijke organisatie.

De tegenprestatie wordt jaarlijks voor 8 uur per week gedurende een half jaar verricht bij organisaties met een maatschappelijke doelstelling, zoals welzijnsorganisaties en grote zorginstellingen. Afhankelijk van de betreffende wijk of buurt kunnen het ook andere organisaties zijn, zoals een museum of cliëntorganisatie. De begeleiding ter plekke wordt door de organisaties zelf gedaan.

Wat is het effect?

Joke (62) is bijstandsgerechtigde en is tevreden met de begeleiding door de participatiecoach. Joke breidde na haar ontslag op eigen initiatief haar vrijwilligersactiviteiten uit. Omdat zij een uitkering kreeg werd zij telefonisch benaderd door een participatiecoach, die haar uitnodigde voor een gesprek. Ze zijn overeengekomen dat ze met haar huidige activiteiten prima voldoet aan de tegenprestatie. Het feit dat ze meer doet dan het aantal uur dat voor een tegenprestatie geldt is voor de gemeente en haarzelf geen issue. Volgens Joke is het serieus nemen van vrijwilligersactiviteiten in het kader van de tegenprestatie essentieel. Joke: 'Het gedrag dat passend is binnen een werkgever-werknemer relatie zou ook van uitkeringsgerechtigden in vrijwilligerswerk situaties verwacht moeten worden, zoals op tijd komen en de taken uitvoeren die zijn afgesproken.'

Een heet hangijzer

Bijstandsgerechtigden in Helmond zijn minder tevreden over de organisaties waar zij de tegenprestatie uitvoeren. Organisaties houden te weinig rekening met de eigen mogelijkheden en beschikbaarheid van mensen. Dit blijkt uit onderzoek van Malika Azzamad (2015) naar de uitvoering van de tegenprestatie door het Werkplein Helmond. Wellicht zit in de aansturing naar deze organisaties nog een verbeterpunt.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

1 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.