‘Het thema collectieve interventies plopt ineens overal op’

artikel - 17 oktober 2017

De transformatie van het sociaal domein betekent veel veranderingen voor burgers, professionals, gemeenten en organisaties. Die veranderingen zorgen voor vragen. Lisbeth Verharen, lector Versterken van Sociale Kwaliteit aan de HAN: ‘Vanuit de Werkplaatsen Sociaal Domein pakken we die vragen op met praktijkgericht onderzoek.’

De Werkplaatsen Sociaal Domein zijn regionale samenwerkingsverbanden van hogescholen en lectoraten, zorg- en welzijnsorganisaties en gemeenten. Deze samenwerkingsverbanden richten zich op praktijkonderzoek, beroepsinnovatie en deskundigheidsbevordering op het terrein van de transities: maatschappelijke ondersteuning, participatie en jeugd. De Werkplaatsen, die financieel ondersteund worden door het ministerie van VWS, zijn in 2016 gestart en gaan door met hun werk tot eind 2018. Lisbeth Verharen is vanuit haar functie bij de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) betrokken bij de Werkplaats Sociaal Domein Nijmegen. ‘Alle Werkplaatsen werken regionaal omdat ze echt een betekenis willen hebben voor de regio waarin ze werken. Ze doen dus ook onderzoek dat voor die specifieke regio belangrijk is.’

Professional van de toekomst

Het doel van de Werkplaatsen is eigenlijk tweeledig. Aan de ene kant worden door de samenwerkingsverbanden de meest prangende vragen in de regio opgepakt, aan de andere kant komt er dankzij het onderzoek dat wordt gedaan ook in beeld hoe het onderwijs goed op de praktijk kan aansluiten. ‘Wij leiden de toekomstige professionals op. Daarom is het goed dat in de projecten van de Werkplaatsen ook studenten en docenten participeren. Zo kun je goed inspelen op wat de praktijk van jonge professionals verwacht.’

Van passend onderwijs naar passende arbeid

De Werkplaats in Nijmegen focust op dit moment op een aantal thema’s. Bijvoorbeeld het thema van passend onderwijs naar passende arbeid. Verharen: ‘Als je specifiek kijkt naar jongeren voor wie het niet vanzelfsprekend is om hun weg te vinden, of mee te doen, op de arbeidsmarkt, is er vanwege de transities veel veranderd. Dat heeft consequenties voor henzelf en voor hun begeleiding. Vanuit de Werkplaats halen wij verhalen op: hoe ervaren ze de situatie nu, wat zijn hun behoeften en wat hebben ze nodig. Met onder meer professionals uit de jeugdhulpverlening, scholen en het werkbedrijf zijn we op basis daarvan een actie/leertraject gestart om te kijken hoe we de begeleiding van deze jongeren kunnen aanpassen op de behoeften.’

Effectencalculator

Een ander belangrijk thema voor de Werkplaats in Nijmegen is het evalueren van sociale interventies. Verharen: ‘Samen met de praktijk ontwikkelen de Werkplaatsen ook nieuwe aanpakken en werkwijzen. Wij willen weten wat die teweeg brengen en wat ze kosten. Daarom hebben we een instrument ontwikkeld om dit te kunnen evalueren, de effectencalculator.’

Collectieve interventies

Maar naast thema’s die in de ene regio meer spelen dan in de andere, zijn er ook landelijke trends te zien waar de Werkplaatsen op inspelen. Zo is er in het sociaal domein de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor een wijkgerichte aanpak. Volgens Verharen kristalliseert zich dit vooral uit in ondersteuning van individuele huishoudens met multi-problematiek. ‘Het collectieve is daardoor wat meer naar de achtergrond verdwenen. Maar nu plopt in verschillende Werkplaatsen het thema collectieve interventies ineens meer op,  wordt die benadering vanuit de Werkplaatsen onderzocht en ondersteund en zijn we in de Werkplaats Nijmegen ook bezig een instrument te ontwikkelen om dergelijke interventies te kunnen evalueren.’

Conferentie

Om kennis te kunnen delen en van elkaar te leren, komen de leden van de veertien Werkplaatsen met enige regelmaat bij elkaar. Zo ook op de door Movisie ondersteunde conferentie Samen leren en ontwikkelen voor een inclusieve samenleving op 8 november. Verharen: ‘Inclusie is een thema dat voor alle Werkplaatsen belangrijk is. Ben je als professional, vrijwilliger, beleidsmaker, docent of op andere wijze in de dagelijkse praktijk met dit thema bezig, dan kan de conferentie interessant zijn. We vertellen hier niet alleen over de resultaten uit onze onderzoeken, maar laten bezoekers in workshops ook zelf kennismaken en ervaren hoe nieuwe werkwijzen en interventies kunnen werken en hoe we in de Werkplaatsen samen werken, leren en ontwikkelen.’

Dit artikel verscheen eerder op de website van Zorg + Welzijn. Meer informatie vind je op de website van de Werkplaatsen Sociaal Domein.

Reacties

Met de komst van de participatie maatschappij heeft de overheid getracht om een duurzame omslag te maken om de burgers meer en actiever te betrekken bij hun welzijn en van hun omgeving
Deze transitie die ook kosten moet besparen lijkt mij vooralsnog mislukt. Als welzijnswerker zie ik een gigantische worsteling van professionals, burgers en het onderwijs om de participatie maatschappij invulling te geven. Met name de slimme burger profiteert hiervan door faciliteiten en aandacht op te eisen. Terwijl een grote groep kwetsbare burgers de boot wederom mist. Deze ongelijkheid zorgt Oa voor een verdere isolement en verslechtering van de positie van de kwetsbare burgers. Het grootste euvel in dit participatiegedrocht is mi het ontbreken van een integrale en indringende bewustzijn van betrokken ketenpartners. Het instand houden van institutionele belangen van ketenpartners lijkt te prevaleren boven de zgn maatschappelijke belangen. Samenwerken en verbinden zijn popullaire kreten die te hooi en gras in de mond worden genomen om zgn constructief te communiceren . De Haagse krachtwijken staan nog steeds onder water, terwijl concepten als wijkaanpak alleen binnenskamers worden beleefd. Kortom professionals en het onderwijs moeten zich meer vergewissen van effectieve methodieken in plaats van afstand blijven creeeren naar burgers. Burgers aan het stuur lijkt op zelf fulfilling prophecy. De resultaten zijn minimaal.

Beste Kamal Ramkalup, we begrijpen je zorgen over het welslagen van de transitie en de duurzame omslag. Maar er worden ook successen behaald, met name als alle belanghebbenden worden betrokken bij het vinden van oplossingen voor ervaren problemen. Dat zien we bijvoorbeeld gebeuren bij de Werkplaatsen Sociaal Domein, waar het gezamenlijk leren en ontwikkelen bijdraagt aan duurzame oplossingen die door iedereen worden gedragen. De conferentie van de Werkplaatsen op 8 november a.s. laat ook voorbeelden zien van interventies waarbij burgers als ervaringsdeskundigen worden betrokken. Bijvoorbeeld Kwartiermaken, waar de nadruk ligt op meedoen voor mensen met een verstandelijke beperking, de PoPa spiegeltent voor kinderen en jongeren voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is, Sociale inclusie als je opgesloten zit in de besloten jeugdzorg, met kwetsbare wijkbewoners dromen over maatwerk, en netwerkondersteuning vanuit de cliënt benaderd.

Beste Thea Meinema,

Zeer dank voor je heldere reactie. Zoals ik als zei: Constructief.
Den Haag is een stad van formaat en alles wat u noemt zie ik nog niet daar van de grond komen.
Dus heeft u ook Haagse voorbeelden van de Werkplaatsen en of methodieken vanuit MOVISIE daar worden geïmplementeerd.
Uiteraard sjappoo voor de aanpakken die wel lukken en succesvol zijn.
Mag ik als nieuwsgierige en lerende professional a.u.b. komen kijken en praten waar de Werkplaatsen wel van de grond zijn gekomen. Met vriendelijke groeten.

Reageer op dit artikel

4 + 4 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.