Think pink voor gemeenten

artikel - 12 december 2014
Roze gemeentegids

De ontwikkeling van lokaal beleid voor lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders (LHBT’s) gaat hard vooruit. Veiligheid, onderwijs en jeugd en oudere LHBT’s zijn de speerpunten van de meeste van de ruim 40 gemeenten die deelnemen aan een vierjarig Lokaal LHBT-beleid programma van het Ministerie van OCW. Maar door de huidige decentralisaties blijft de aandacht voor kwetsbare groepen hard nodig. Dit blijkt uit de Roze Gemeentegids 2014-2015, die gepresenteerd werd op vrijdag 12 december tijdens de Slotconferentie Lokaal LHBT-beleid

Zeker in veel kleinere steden is de afgelopen jaren het beleid voor de LHBT-groep geïntensiveerd en verbreed. Enschede bijvoorbeeld legde de afgelopen jaren het accent op onderwijs, sport en ouderen. Een voorbeeld is de campagne: 'Zet jij niemand buitenspel? Met dit soort activiteiten probeert de gemeente duurzame resultaten te bereiken, die nog vele jaren zichtbaar zijn.

Succesvol beleid

De afgelopen jaren hebben steeds meer gemeenten zich aangesloten bij het Lokaal LHBT-beleid programma van het Ministerie van OCW dat door Movisie wordt uitgevoerd. Uit een nieuwe survey onder alle gemeenten in Nederland blijkt hoe succesvol dit beleid geweest is. De resultaten staan in de Roze Gemeentegids 2014-2015. Op vrijwel alle terreinen van lokaal LHBT-beleid scoren de koplopergemeenten, die aan het programma meedoen, aanzienlijk beter dan de gemeenten die niet aan het programma hebben deelgenomen. Koplopergemeenten hebben vaker een beleidsplan LHBT met verschillende speerpunten. Ze betrekken hun burgers vaker bij de vormgeving en uitvoering van het LHBT-beleid. Gemeenten die niet aan het programma meewerken, blijken alleen die taken uit te voeren die door het rijk verplicht zijn, bijvoorbeeld om voorlichting op scholen te geven en een goede toegang tot een antidiscriminatievoorziening te regelen.

Voorbeeld 's Hertogenbosch
Zelforganisatie voor Caraïbische Nederlanders. Nos Baranka voert discussie in de eigen gemeenschap

Survey

In totaal werd via de survey informatie over 81 gemeenten gekregen via ambtenaren, professionals in de uitvoering en vertegenwoordigers van belangenorganisaties. 52 gemeenten gaven aan dat zij de survey niet invulden omdat zij vonden dat het bij hen niet speelde, er geen doelgroepenbeleid was, of men het te druk had met de decentralisaties.

Regie, uitbesteding of gezamenlijke verantwoordelijkheid

Hoe geven de gemeenten in de praktijk het LHBT-beleid vorm? In alle gevallen zijn er drie belangrijke partijen betrokken bij het LHBT beleid: de gemeente (wethouder, ambtenaren), de professionele uitvoerders (van een lokale uitvoeringsorganisatie of belangenorganisatie).

Uit de Roze Gemeentegids blijkt dat verschillende sturingsmodellen worden gehanteerd en dat regie, uitbesteding en gezamenlijke verantwoordelijkheid met vaakst voor komen.

  • Regie: de gemeente stelt een beleidsnota of een plan van aanpak op en vormt actief een coalitie voor de uitvoering van het beleid, waarbij de lokale LHBT-organisaties een belangrijke rol vervullen. Amsterdam is hier een voorbeeld van.
  • Uitbesteding: de gemeente besteedt het opstellen van een beleidsplan of plan van aanpak uit aan de lo­kale belangenorganisatie en stelt het gehele budget aan deze organisatie ter beschikking. De drie Zeeuwse gemeenten Goes, Middelburg en Vlissingen het LHBT-beleid uitbesteed aan Anti-Discriminatie Bureau Zeeland.
  • Gezamenlijke verantwoordelijkheid: de gemeente stelt in samenspraak met de lokale belangenorganisatie(s) een beleidsnota op en nodigt de belangenorganisatie(s) uit tot het opstellen van een plan van aanpak. Voorbeelden zijn de gemeente Delft, Tilburg en Enschede.

Groningen is een voorbeeld van een gemeente met een lokaal platform waarin alle LHBT-organisaties zijn verenigd (die daarvoor over hun soms grote verschillen in opvattingen moeten heenstappen). Het blijkt een efficiënt middel tot sturing en uitvoering van het lokale beleid.

Voorbeeld Noord Holland
5 gemeenten waaronder Hoorn komen gezamenlijk met een lokaal actieplan

Aan de slag

De Roze Gemeentegids 2014-2015 biedt nieuwe cijfers, voorbeelden uit de praktijk en tools waarmee gemeenten aan de slag kunnen die meer willen doen voor én met hun LHBT-burgers. Lokale overheden kunnen er beleidsaanbevelingen uit halen en belangenorganisaties kunnen er informatie uithalen om hun gemeente mee te bevragen en signalen te geven.

Transities

De Roze Gemeentegids gaat in op de vraag hoe de gemeente in het kader van de burgerparticipatie de contacten met LHBT-burgers zinvol kan vormgeven. Na de transities moet de gemeente maatwerk gaan leveren voor deze groep en de gemeente moet ook algemene voorzieningen op hen aansluiten. In het kader hiervan besteedt de gids aandacht aan verschillende manieren van monitoring. Zo kan relevante beleidsinformatie over LHBT’s verkregen worden. Daarnaast besteedt de gids veel aandacht aan het belang van een meer regionale samenwerking tussen gemeenten op dit terrein. Gemeenten kunnen kennis en trajecten op het gebied van zorg en welzijn beter gezamenlijk ontwikkelen, waarbij grotere en kleinere gemeenten efficiënter kunnen samenwerken.

Praktijkvoorbeelden

Het laatste deel van de gids is gewijd aan goede praktijkvoorbeelden op de belangrijkste terreinen waar gemeenten LHBT-beleid op kunnen uitvoeren: Roze ouderen; Mensen met een verstandelijke beperking; Transgenders; Acceptatie in bi-culturele en orthodox religieuze groepen; Jeugd en onderwijs; Sport; Veiligheid en LHBT en partnergeweld. De praktijkvoorbeelden worden besproken aan de hand van het SPO-model van evaluatie (structuur-proces-opbrengst), dat onder meer ontwikkeld is door het Europese Bureau voor de Grondrechten, speciaal voor praktijkvoorbeelden waarbij geen goede evaluatie voorhanden is. De Roze Gemeentegids behandelt overzichtelijk de aanleiding, de trekker, het plan van aanpak (en of het uitgevoerd is), de samenwerkingspartners, de succes- en faalfactoren, en de opbrengst van het plan.

Bestel hier de Roze Gemeentegids 2014-2015. Beleid voor lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuelen en transgenders

 

Kennisdossier
Trefwoorden

Reacties

Reageer op dit artikel

11 + 4 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.