De kracht van ontwerpsessies

De Anti-discriminatie Agenda is gebaseerd op uitgebreide gesprekken met inwoners. ‘We hebben 89 mensen gesproken met verschillende achtergronden. Zoals culturele minderheden, lhbtiqa+ gemeenschappen en mensen met een beperking. Deze gesprekken waren cruciaal om te begrijpen wat er leeft in onze stad’, legt Kalalo uit. ‘Het is belangrijk te benoemen dat er bij deze gesprekken veel aandacht was voor intersectionaliteit in discriminatie’, voegt Janssens toe.

Een van de innovaties van gemeente Tilburg is het gebruikmaken van ontwerpsessies. Na de gesprekken is de gemeente aan de slag gegaan met sessies waarbij zowel inwoners als professionals konden aansluiten. Zij deelden kennis en ervaring uit, om zo een overzicht te krijgen van goede interventies per sector. ‘We vroegen: als we praten over discriminatie, hoe zit het dan in jullie sectoren? De antwoorden bespraken we met vertegenwoordigers en partijen binnen die sectoren, zodat zij daarop konden reflecteren.’

Sectoren onder de loep

Tilburg heeft ervoor gekozen om specifieke sectoren, zoals bijvoorbeeld zorg en horeca, te analyseren. ‘In de zorg zien we dat mensen met een migratieachtergrond vaak niet serieus worden genomen’, legt Kalalo uit. ‘Daarom zetten we in op cultuursensitiviteitstrainingen voor zorgprofessionals’. Ook in de horeca werden knelpunten zichtbaar. ‘We merken dat er nog steeds discriminatie plaatsvindt aan de deur. Daarom onderzoeken we methoden zoals mystery guests om zulke structurele problemen aan te pakken’.

De gemeente wil dat verschillende sectoren samen afspraken maken in een pact. 'We willen met spelers in die sectoren ook een gezamenlijke intentieverklaring', zegt Kalalo. De gemeente wil de sectoren daarnaast ondersteunen met middelen om discriminatie aan te pakken. 'Bijvoorbeeld om handelingsverlegenheid op scholen tegen te gaan. Zodat je niet alleen zegt dat ze moeten staan voor een inclusieve school, maar hen daar ook bij helpt. Met de intentieverklaring houden we het onderwerp op de agenda, en we zorgen ervoor dat ze gefaciliteerd kunnen worden.'

Implementatie van de agenda 

Tilburg blijft inzetten op de uitvoering van de inclusie-agenda. Met programma's rondom Pride Month, en Keti Koti, en de antidiscriminatie campagne ‘Doorbreek discriminatie: dat doen we voor elkaar’, vertelt Janssens. ‘Op de website van de campagne vind je tips voor omstanders. De verantwoordelijkheid voor het aanpakken van discriminatie moet namelijk niet bij het slachtoffer liggen. Juist de mensen eromheen horen zich uit te spreken. Je vindt er ook ervaringsverhalen met discriminatie van inwoners, en hoe het hen hielp toen iemand ingreep.’

Aandacht voor neurodiversiteit

Tijdens de gesprekken met inwoners kwamen ook neurodiverse mensen aan het woord. ‘De Neurodiversity Foundation vroeg of wij aandacht besteden aan Neurodiversity Day’, vertelt Janssens. ‘We doen al veel op dat gebied. Denk bijvoorbeeld aan prikkelarm wonen of een prikkelarme middag op de Tilburgse Kermis. Dat vond de foundation lovenswaardig: we werden uitgeroepen tot meest Neuro-Inclusieve gemeente van 2024-2025. Tegelijkertijd vinden we dat we nog meer aandacht kunnen besteden aan de neurodivergente gemeenschap. Daarom organiseerden we een bijeenkomst.’

In samenwerking met RADAR en Autiroze organiseerde Tilburg een Neurodiversity Pride avond in de LocHal. Met onder andere een lezing van spreker en schrijver Milou Deelen over haar boek ‘Gelukkig gelabeld’. ‘Dat was een hele fijne en open avond,’ zegt Janssens. ‘Iedereen voelde zich veilig om hun verhaal te delen en in gesprek te gaan. Er ontstond echt dialoog en begrip omdat mensen bij elkaar kwamen. We kregen positieve reacties en complimenten vanuit het publiek, dat was heel fijn.’

De rol van de ADV 

Gemeente Tilburg betrok antidiscriminatiebureau RADAR bij het vormgeven van het antidiscriminatiebeleid. ‘Wij willen interventies zelf gaan bouwen, en leren van de expertise en ervaring van RADAR in andere steden. Volgens de subsidie van 2025 willen wij hun activiteiten koppelen aan de interventies’, vertelt Remy Kalalo.

Inbedding antidiscriminatiebeleid

Het implementeren van het antidiscriminatiebeleid in verschillende beleidsdomeinen van de gemeente heeft ook meer aandacht nodig. ‘We hebben onze collega's daarbij nodig’ zegt Kalalo. ‘We willen de interventies zoveel mogelijk laten landen op de verschillende beleidsafdelingen en uitvoeringshandelingen. Dat betekent dat ik ga doorschuiven als een soort van programmamanager en daarmee een plek aan tafel neem.’ 

Foto's: Robert Lagendijk