Tips over samenwerking met mantelzorgers

Lessen uit de eindrapportage In voor Mantelzorg
artikel - 25 januari 2016

Mantelzorgers maken een vanzelfsprekend deel uit van het leven van cliënten. Samenwerking tussen zorgprofessionals en mantelzorgers is daarom belangrijk. Dat vraagt om een andere manier van denken. Waar kun je als professional op letten? De geleerde lessen uit de eindrapportage van het landelijke programma 'In voor Mantelzorg'.

In 2015 rondden tachtig organisaties uit verschillende zorgsectoren een traject af voor ‘In voor Mantelzorg’. Ruim een jaar werkten ze aan de versterking van de samenwerking met mantelzorgers. Anita Peters, samen met Cecil Scholten van Vilans programmaleider, is blij met de geleerde lessen. 'Er is een beweging op gang gekomen die doorgaat. We zien beweging in de structuur van de organisaties, maar ook in de cultuur. Er zijn organisaties die hun zorgleefplannen bijvoorbeeld anders hebben ingericht, een ziekenhuis heeft de anamnese aangepast, in teamoverleggen staat mantelzorg op de agenda. Deze nieuwe werkwijze houdt meer rekening met familie. Maar ook de beelden over elkaar – van mantelzorgers over medewerkers en andersom – zijn veranderd. Die beelden kunnen een belemmering vormen om goed samen te werken. Beroepskrachten hebben soms bijvoorbeeld het idee dat mantelzorgers altijd kritisch zijn. En andersom kunnen familieleden de indruk hebben dat er niets mag.'

Ook iets voor u? Word samen het Team van de Toekomst!
Als zorgorganisatie biedt u graag goede zorg die aansluit bij de wensen van de cliënt en zijn netwerk. En dat lukt alleen als u goed samenwerkt met mantelzorgers, vrijwilligers en de cliënt zelf. Met dit Team van de Toekomst-traject zorgt u dat u als organisatie klaar bent voor die samenwerking. Lees er meer over.

Balans tussen systeemwereld en leefwereld

Nog een winstpunt: een betere balans tussen de systeemwereld van de instelling en de leefwereld van de mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben. Peters: 'Samenwerking met mantelzorgers lijkt zo logisch, maar door die verschillen tussen leef- en systeemwereld, gaat het niet vanzelf. Voor beroepskrachten is het niet altijd eenvoudig om hun zorgende houding om te zetten in een uitnodigende en ondersteunende houding. Er is vaak een instrumentele benadering van mantelzorg en er speelt ook een, meestal onterechte, angst voor aansprakelijkheid of veiligheid. Het blijft een constante zoektocht naar de balans. Daarover moet je in gesprek blijven. En daar moet je de tijd voor nemen.'

5 tips voor een goede samenwerking

  1. Deel beelden over samenwerking met elkaar. Welke ideeën leven er onder beroepskrachten over mantelzorgers? En wat denken mantelzorgers over de medewerkers? Theater is een goede manier om zulke beelden te bespreken of stereotypen te herkennen of te verleggen.
  2. Sluit aan bij mantelzorgers met taal en houding. Spreek bijvoorbeeld niet over ‘mantelzorgers inzetten’ of ‘inschakelen’, maar nodig ze uit, laat ze merken dat ze welkom zijn en dat hun bijdrage aan goede zorg en ondersteuning belangrijk is. Bedenk ook dat niet alle mantelzorgers zichzelf herkennen in de term mantelzorger.
  3. Laat iedereen meedoen, denk aan bestuurders, maar ook aan de facilitaire dienst. Ook zij moeten ervan overtuigd zijn dat mantelzorgers erbij horen.
  4. Neem de tijd en beschouw deze veranderingen als beweging. Mensen leren nu eenmaal deels (10%) van een training, deel van elkaar (20%) en grotendeels in de praktijk (70%).
  5. Blijf het gesprek voeren over grenzen: wat mogen en kunnen mantelzorgers doen en wat doen beroepskrachten? Samenwerken is maatwerk.

In voor Mantelzorg

Download de eindrapportage In voor Mantelzorg. Samen sterker in zorg en ondersteuning. Op invoormantelzorg.nl staan ervaringsverhalen van organisaties en de eindrapportage van ‘In voor Mantelzorg’.

Reacties

Reageer op dit artikel

1 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.