De veranderingen in de GGz vragen gemeenten vooruit te denken

artikel - 9 april 2015

Veel gemeenten sluiten contracten af met GGz aanbieders voor 2015, als overgangsperiode. Dat laat de monitor voortgang Wmo 2015 van GGZ Nederland en de RIBW Alliantie zien. Dit is positief, maar omdat dit kortlopende contracten zijn, leeft er bij zorgvragers en zorgaanbieders veel onzekerheid. De oproep aan gemeenten is dan ook om vooruit te denken, zodat er ruimte is om te investeren in vernieuwingen.

De afgelopen jaren is er veel veranderd in de GGz. Sinds 2014 zijn er minder bedden, is er meer behandeling in de thuissituatie en vaker zorg bij de huisarts of eerstelijns hulpverlening in plaats van een gespecialiseerde behandeling. Bovendien vindt er een afbouw van ambulante begeleiding plaats. Hieronder valt de dagbesteding, inloop en begeleiding.

Groei aantal verwarde mensen

Deze veranderingen in de GGz lijken hun tol te eisen: politiedossiers laten de laatste jaren een groei zien van het aantal verwarde mensen (De terugkeer van de verwarde man, NRC Handelsblad, 3 maart 2015). Terwijl de samenleving de lat voor de burger steeds hoger legt. En minder verdraagzaam is voor mensen die niet 100% meekomen. Er lijkt een kloof te bestaan tussen gewenst en daadwerkelijk vangnet.

Er is een kloof tussen gewenst en daadwerkelijk vangnet

Lokale oplossingen

Maar de transities bieden ook ruimte voor lokale oplossingen. Met name de Wmo 2015. Oplossingen die ruimte bieden voor anders zijn en toch meedoen. In een zo normaal mogelijk setting. Doordat mensen zorg en ondersteuning in hun eigen leefomgeving ontvangen, krijgen ze meer kansen om hun eigen leven voort te zetten. En om te participeren in de samenleving.

Kwetsbare mensen in crisis

De transities in het sociaal domein gaan uit van grotere zelfwerkzaamheid en meer zelfregie. Dat vraagt inzet van mensen en dat kan niet iedereen. Het Landelijk Platform GGz stelt dat het afbouwen van bedden een ingrijpend proces is. Het moet zorgvuldig worden vormgegeven. En het moet hand in hand gaan met de opbouw van ambulante zorg. Dit is nu niet het geval. Daarom raken veel patiënten met psychische aandoeningen in crisis, blijkt uit de Meldactie Ambulantisering van het LPGGz.

Ideeën en experimenten

De tijd is rijp voor een andere aanpak voor de behandeling en begeleiding van mensen met psychiatrische problemen. Bestaande ideeën en experimenten laten zien dat er veel mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan laagdrempelige dagbesteding in de wijk samen met welzijn. Of aan verenigingen en vrijwilligersorganisaties en/of in samenwerking met werkgevers. En natuurlijk steun door ervaringsdeskundigen. Ook belangrijk is het bestrijden van stigma via kwartiermaken en andere vormen van positief contact en ontmoeting. Movisie verzamelt praktijkvoorbeelden die te maken hebben met deze vernieuwingen.

De tijd is rijp voor een andere aanpak voor de behandeling en begeleiding van mensen met psychiatrische problemen

Onzekerheid

Gemeenten sluiten vaak eenjarige contracten af voor 2015. Daarnaast willen ze dit jaar wel de stap maken richting echte vernieuwingen. Een begrijpelijke wens van gemeenten. Maar voor het ontwikkelen van vernieuwende werkwijzen is ruimte nodig om te experimenteren. Aanbieders investeren niet in vernieuwingen die langer duren dan de financieringsperiode. Eenjarige contracten bieden daarom onzekerheid voor zorgaanbieders. En vooral voor zorgvragers die afhankelijk zijn van deze aanbieders. Terwijl de inzet en samenwerking van gemeente, zorgvragers én aanbieders voorwaarde is voor vernieuwing. Net als openheid en vertrouwen.

Afspraken om te ontwikkelen

Gemeenteambtenaren die GGz en psychisch kwetsbare burgers in hun portefeuille hebben, doen er goed aan om te investeren in de ontwikkeling van zorgvernieuwing. Met meerjarige contracten. Daarin werken gemeenten idealiter samen met zorgaanbieders en zorgvragers aan nieuwe concepten. Vanuit de gemeentelijke visie op ondersteuning aan mensen met psychosociale en/of psychiatrische problemen. Dit biedt ruimte voor inventiviteit. En ook aan leren van elkaar en feedback geven. En dat geeft vertrouwen.

Download de monitor voortgang Wmo 2015 op de website van GGZ Nederland. Lees ook het artikel Dagbesteding GGz dreigt te verdwijnen op de website van Zorg + Welzijn.

Reacties

Reageer op dit artikel

4 + 10 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.