Verder komen met passend mantelzorgbeleid
6 tips voor gemeenten
Gemeenten staan aan de lat om beleid te maken voor het passend ondersteunen van mantelzorgers in hun gemeente. Hoe ze dat precies invullen mogen ze zelf bepalen. Dit zorgt er vaak voor dat het zoeken is om beleid effectief vorm te geven, zodat het aansluit bij de lokale behoeften. Het Adviesteam Mantelzorg begeleidt gemeenten om verder te komen met passend mantelzorgbeleid. In dit artikel lees je wat daarbij goed werkt op basis van de geleerde lessen.
Het Adviesteam Mantelzorg, een samenwerking van Movisie en MantelzorgNL, ondersteunt gemeenten die aan de slag zijn, en verder wilden komen, met passend mantelzorgbeleid. Landelijke kennis is toegepast in de lokale gemeenten om de samenwerking verder op te zetten en de ambitie gezamenlijk vorm te geven. In meerdere bijeenkomsten zijn de gemeenten samen met uitvoeringsorganisaties, professionals en mantelzorgers aan het werk gegaan. Elke gemeente heeft een eigen focus in het doorontwikkelen van hun mantelzorgbeleid.
Wat werkt bij (netwerk)samenwerking?
Er zijn een aantal randvoorwaarden nodig zijn om goede (netwerk)samenwerking tussen de gemeente en de andere organisaties op te zetten:
-
Er moet een trekker zijn van het netwerk. Het opzetten van samenwerking, en het onderhouden hiervan, is niet iets dat vanzelf gaat. Het helpt als er één, of twee, personen zijn die het voortouw nemen. Denk aan het organiseren en plannen van de bijeenkomsten of het terugkomen op de gemaakte onderlinge afspraken. De trekkers hoeven niet per se vanuit de gemeente te komen. Het helpt als een uitvoerende organisatie (mede) trekker is, zodat er meer gelijkwaardigheid tussen de organisaties in het netwerk komt. Als gemeente heb je een belangrijke taak in het opstellen van beleid, en in aanbestedingen, maar de uitvoering ligt bij andere organisaties. De trekkers hebben een rol in het verbinden van de organisaties, maar ook het inrichten en faciliteren van de samenwerking.
-
Neem de tijd om elkaar te leren kennen. Elkaar leren kennen gaat op twee vlakken: op persoonsniveau en organisatieniveau. Op persoonsniveau gaat het erom dat je weet naar wie je kunt bellen of doorverwijzen als je vragen hebt. Op organisatieniveau gaat het erom dat je van elkaar weet wat je als organisatie kan bieden, maar ook waar grenzen liggen binnen de organisatie. Wanneer je elkaar iets beter kent is het belangrijk om het te hebben over de verschillende organisatiebelangen. Het is niet gek dat deze belangen van elkaar verschillen, maar wel belangrijk om te weten hoe iedereen in de samenwerking staat en bereid is te (kunnen) doen.
-
Houd het netwerk op de hoogte van ontwikkelingen binnen de gemeente. Als gemeente heb je vaak een leidende rol in dit soort netwerken; jij bent verantwoordelijk voor het beleid, maar dit kun je natuurlijk niet alleen. Neem de organisaties in het netwerk ook mee in zaken die spelen binnen de gemeente. Denk aan welke plannen en ideeën er binnen de gemeente(raad) leven rondom mantelzorgondersteuning of welke overlap je ziet in ambitie met andere thematische netwerken. Zo geef je handig invulling aan je rol als verbinder tussen het netwerk, het thema, en de andere beleidstukken en ontwikkelingen binnen je gemeente.
Wil je nog meer weten over netwerksamenwerking en hoe je dit opzet? Lees hier meer over het opzetten van netwerksamenwerkingen.
Wil jij als beleidsmedewerker binnen een gemeente aan de slag met het verder brengen van mantelzorgbeleid? Bekijk dan de handige stappen in de Beleidshulp mantelzorg!
Wat werkt er bij het opzetten van een gedeelde visie?
Het opstellen van een gezamenlijke visie rondom mantelzorgondersteuning is een mooie stap om als netwerksamenwerking mee aan de slag te gaan. Het zorgt er namelijk voor dat iedereen zich betrokken voelt bij de lijn die wordt uitgezet. Er zijn een paar punten die goed werken bij het opstellen van een gezamenlijke ambitie:
-
Wees duidelijk over de kaders van de ambitie. Het klinkt heel mooi om gezamenlijk met het netwerk de ambitie rondom mantelzorgondersteuning op te stellen. En dat kan ook! Maar binnen de gemeente ben je als beleidsadviseur gebonden aan mogelijkheden die er liggen. Zo moet een beleidsvisie rondom mantelzorgondersteuning ook aansluiten op andere beleidsstukken en passen binnen de kaders van de raad. Het geven van kaders is iets anders dan als beleidsmedewerker vooraf de ambitie al vast te stellen en dit te checken bij de organisaties in het netwerk. Samen een ambitie opstellen geeft ruimte voor nieuwe ideeën en perspectieven en geeft energie en zeggenschap aan de samenwerking. Hier is een goede balans voor nodig.
-
Vraag personen die doorzettingskracht hebben. Wanneer je de ambitie opstelt in het netwerk is het belangrijk dat de personen, die de verschillende organisaties vertegenwoordigen, doorzettingskracht hebben. Dat betekent dat ze weten hoe hun organisatie over zaken denkt (wat zijn de kaders), maar ook waar ze moeten zijn om bepaalde zaken aan te kaarten binnen hun organisatie. Dat maakt de samenwerking in het netwerk rondom mantelzorg een stuk gemakkelijker.
-
Blijf investeren in ontmoeting. Pas als je het als netwerk met elkaar over mantelzorgondersteuning hebt, krijg je inzicht in wat andere professionals en organisaties doen voor mantelzorgers en hoe je elkaar kan helpen en versterken. Het is niet vanzelfsprekend dat professionals en organisaties elkaar vanzelf vinden, of elkaar blijven vinden. Daarom is het belangrijk om blijvend te investeren in het houden van contact en bijeenkomsten die niet te vrijblijvend is. Als gemeente, samen met het steunpunt mantelzorg, heb je daar een grote rol in. Lees hier meer over het voeren van regie rondom mantelzorgondersteuning.
Adviesteam Mantelzorg
Het Adviesteam Mantelzorg is een samenwerking van Movisie en MantelzorgNL. Heb jij als beleidsadviseur bij een gemeente vragen rondom mantelzorgondersteuning? En kun je advies of voorbeelden gebruiken? Neem contact op met het adviesteam@mantelzorg.nl of kijk op de website van het Adviesteam, de website van Movisie óf de website van MantelzorgNL voor meer informatie en handige kennisproducten.
