Versterk de stem van de mantelzorger in gemeentelijk mantelzorgbeleid

artikel - 23 juli 2015

Het is belangrijk om mantelzorgers en vrijwilligers, vertegenwoordigers van zorgvragers en professionele ondersteuners te betrekken bij het opstellen van mantelzorgbeleid. Wat kunt u beleidsmatig regelen om de stem van de mantelzorger binnen uw gemeente te bevorderen.

De memorie van toelichting op de Wmo 2015 vraagt van gemeenten dat zij mensen actief betrekken bij de totstandkoming van gemeentelijk beleid. Bij het ontwikkelen van beleid kunt u gebruik maken van de kennis en kunde van organisaties voor mantelzorgondersteuning, zoals een steunpunt of  lokaal expertisecentrum mantelzorg.  Zorg er daarnaast voor dat mantelzorgers op de hoogte zijn van de ondersteuningsmogelijkheden die er voor hen zijn.

Geef mantelzorgers een formele rol

In het proces van aanvraag, onderzoek en indicering kunt u mantelzorgers een formele rol geven. Leg ook vast dat mantelzorgers voor de gemeente meer zijn dan alleen zorgers, maar onder andere ook inwoner, partner, ouder, kind werknemer, lid van een vereniging. Houd de mogelijkheid van onafhankelijke cliëntondersteuning voor mantelzorgers in het vizier en adviseer daar waar nodig.
In de verordening kunt u opnemen hoe je omgaat met het inzetten van PGB voor informele zorg van mantelzorgers. Houd in de uitvoering rekening met de mogelijkheden van de mantelzorger.

Zorgen voor actieve participatie van mantelzorgers in beleid

Door mantelzorgers te betrekken bij het ontwikkelen van beleid versterkt u hun regie en positie. Het gaat om beleidsbeïnvloeding: het perspectief van de mantelzorger wordt meegenomen. Handige tips hiervoor:

  • Zorg ervoor dat (ex)mantelzorgers in de Wmo-adviesraad zitting hebben.
  • Stimuleer (ex)mantelzorgers om zitting te nemen in werkgroepen waar beleid wordt gemaakt.
  • Betrek (ex)mantelzorgers als ervaringsdeskundigen bij voorlichtingsbijeenkomsten, bijvoorbeeld in voorlichtingen voor professionals van zorg- en welzijnspartners of zorgvrijwilligers.
  • Neem in het jaarlijkse Wmo cliënttevredenheidsonderzoek standaard vragen op over mantelzorgers, en stel naast vragen aan de zorgvragers ook vragen aan de mantelzorgers.
  • De GGD in uw gemeente doet regelmatig onderzoek onder de bevolking; verzoek hen om vragen over mantelzorg op te nemen.
  • Kijk verder dan alleen steeds dezelfde mantelzorgers voor bijvoorbeeld voorlichtingsbijeenkomsten of inspraakmomenten. Professionals die veel met mantelzorgers werken, kunnen je helpen bij het vinden van minder zichtbare groepen.

Meer informatie

 


De participatieladder en mantelzorgbeleid

Mantelzorgers betrekken kan op verschillende niveaus. De participatieladder geeft vijf vormen van betrekken weer. Hoe hoger op de ladder, hoe meer invloed mantelzorgers op het beleid hebben. Echt interactief werken doe je pas vanaf trede drie. Raadplegen en adviseren zijn de meest voorkomende vormen bij mantelzorgparticipatie.

1 Informeren
De gemeente bepaalt de agenda voor besluitvorming en stelt zelfstandig het beleid op. Mantelzorgers zijn niet betrokken bij het vormgeven van het beleid en kunnen geen invloed op de plannen uitoefenen. De gemeente informeert mantelzorgers over het beleid, zodat de bekendheid daarvan wordt vergroot.

2 Raadplegen
In deze trede worden mantelzorgers geraadpleegd met een gesloten vraagstelling. U bepaalt zelf de agenda voor besluitvorming, maar de mantelzorgers worden wel als gesprekspartner betrokken bij de ontwikkeling van het beleid. Hun invloed is echter beperkt. U heeft als gemeente bijvoorbeeld een concept mantelzorgbeleid opgesteld waarop mantelzorgers feedback mogen geven.

3 Adviseren
Aan mantelzorgers wordt een open advies gevraagd waarbij veel ruimte voor discussie en inbreng is. U bepaalt zelf de agenda, maar mantelzorgers kunnen ook zelf problemen en oplossingen aandragen. De mantelzorgers worden al in de beleidsvoorbereidingsfase betrokken en kunnen vanaf het begin meedenken en ideeën aanleveren.

4 Coproduceren
Bij deze trede werkt u intensief en op basis van gelijkwaardigheid samen met mantelzorgers om beleid op te stellen. Samen bepalen jullie de agenda voor besluitvorming en gaan samen op zoek naar oplossingen.

5 Meebeslissen
Bij meebeslissen geeft u de mantelzorgers de bevoegdheid om binnen randvoorwaarden zelf beslissingen te nemen of beleid te ontwikkelen. U ziet uw gemeente vooral als facilitator en biedt de mantelzorgers ondersteuning in de vormgeving van beleid.

Mantelzorgondersteuning is de basis

Vinden, Versterken, Verlichten en Verbinden zijn de vier nieuwe aandachtspunten voor gemeenten bij het vormgeven van hun lokale mantelzorgbeleid. Ze worden beschreven in de notitie Mantelzorgondersteuning is de basis. De aandachtspunten mantelzorgondersteuning, gebaseerd op de uitgangspunten van de Wmo 2015, zijn een herziening van de ‘basisfuncties mantelzorgondersteuning’ uit 2009. Lees meer

Minicursus Mantelzorgbeleid

Werkt u bij een gemeente aan het ontwikkelen van beleid rondom informele zorg? Dan is de minicursus mantelzorgbeleid iets voor u! Tijdens deze minicursus krijgt u inzicht in waar uw gemeente staat op het gebied van mantelzorgondersteuning. Daarnaast zit de cursus vol met ontvangt u praktische tips over het vinden, versterken, verlichten en verbinden van mantelzorgers. Aan de slag met de mini-cursus!

Reacties

L.S.
het is mooi dat er steeds vaker wordt gedacht aan de kwetsbaarheid van de mantelzorger en daardoor ook degeen die "gemantelzorgd" wordt.
Ik heb op 12 oktober in Nieuwegein tijdens het LOC symposium "ontbeten" met Martin van Rijn en hem een manifest van 1 A4 overhandigd waarin gesteld wordt dat er 3,5 (inmiddels blijken het er al 4 miljoen te zijn!) mantelzorgers zonder belangenvereniging in NL aan het werk zijn, die de kans lopen opgebrand te raken als er geen goede RESPIJTZORG wordt geregeld voor deze mantelzorgers.
Respijtzorg in de vorm van minimaal 2 weken op vakantie kunnen als mantelzorger
zonder kopzorgen over hun vader/moeder/kind/tante/neef/nicht dus met
vervanging van hun dagelijse taken door een professional.
Deze prof moet de honneurs waarnemen gedurende 2 weken en dezelfde zorg kunnen
leveren als de mantelzorger.
Hier moet geld voor worden geoormerkt door de gemeente!

Ik maak me sterk voor een Bond voor Mantelzorgers (het gaat immers om ARBEID)
en zou hiervoor een website willen organiseren om voor de mantelzorgers op te komen en deze respijtzorg van de grond te tillen evt. via de gemeentelijke politiek.

Zoals bekend is de helft van deze 4 miljoen mantelzorgers overspannen en denkt niet langer meer in staat te zijn deze zorg te geven.
Zeker jonge mantelzorgers zijn kwetsbaar, maken hun opleiding vaak niet af, vinden geen betaald werk, bouwen geen pensioen op, kunnen niet verder studeren etc.
Dit is een klein voorbeeld van mantelzorgers die zich geen toekomst kunnen voorstellen, weinig geld hebben (meestal lage uitkering) en ook weinig perspectief voor de toekomst hebben.

Ik loop al ruim een jaar met dit idee te leuren, maar nimand van de mantelzorgorganisaties pikt het op, omdat hun aktiviteiten niet zijn bedoeld om aktie te voeren en daadwerkelijke hulp te bieden aan de mantelzorger die daar om vraagt.

Ik heb 6 mantelzorgontbijtjes of lunches bezocht, mijn verhaal verteld, naar 2 dagen voor de mantelzorg geweest, waar demantlzorger wordt "verwend" met muziek en hapjes en een paraplu kado krijgt na afloop.
Maar het blijft van de regen in de drupvoorlopig....

Wie pakt dit op?????

drs. M.H van der Kogel
oudere mantelzorger (moeder, dementerend, 95)

Reageer op dit artikel

1 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.