Wat werkt er nu écht bij de aanpak van armoede

Voor overheden, professionals en burgers

21 maart 2016

Sinds de economische crisis is de (financiële) armoede in Nederland met ruim een derde gegroeid. 55% van de totale groep die leeft onder de armoedegrens is langdurig arm (drie jaar of langer). In Wat werkt bij de aanpak van armoede geven we u de meest recente inzichten over werkzame factoren in de aanpak van armoede.

In 2013 hadden ruim 1,25 miljoen mensen een inkomen onder de armoedegrens, in 2007 waren dat er iets minder dan 850.000 personen. Een groot deel, meer dan 410.000 personen, leeft al langer dan drie jaar onder de inkomensgrens (bron SCP 2014).

Onderzoeker Jurriaan Omlo: ‘Uit onderzoek weten we dat armoede samengaat met slechte fysieke en psychische gezondheid, waaronder stress, depressies, chronische aandoeningen, een lagere levenstevredenheid en een kortere levensduur. En kinderen blijken op school slechter te presteren, overtreden vaker de regels en zijn onzeker door de schaamte die armoede met zich meebrengt.’

Download infographic 'Wat werkt bij aanpak armoede'

Aanpak van armoede

Een effectief armoedebeleid gaat uit van werken vanuit empowerment. Empowerment is niet één doel of één methodiek, maar een richtinggevend denk- en handelingskader. Het impliceert investeren in het psychologische, sociale en maatschappelijke kapitaal. Zo kunnen professionals het psychologische kapitaal (zelfvertrouwen, veerkracht en wilskracht) van mensen vergroten door middel van motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen.

Investeren in sociaal kapitaal, de sociale omgeving, betekent het vergroten van steun van familie, vrienden of buren. Weten hoe nieuwe lokale initiatieven zoals buurtrestaurants, ruilsystemen en buurtmoestuinen de kwetsbare groep met succes kunnen bereiken.

Denk aan het verstevigen van het maatschappelijk kapitaal – meer macht – aan het veranderen en beïnvloeden van vooroordelen en processen van uitsluiting, betere toegankelijkheid van (buurt)voorzieningen en het beïnvloeden van sociale wet- en regelgeving. Belangengroepen, cliëntenraden en zelforganisaties hebben vanzelfsprekend meer macht dan willekeurige individuen. Maar als die er onvoldoende zijn, dan zijn informele vormen van cliëntenparticipatie een goed alternatief.

Het investeren in opleiding en arbeid levert wellicht de belangrijke bijdrage: 40% komt, door het vinden van werk, uit de armoede.

Bekijk volledig dossier 'Wat werkt bij aanpak armoede'

Voor professionals, overheden en burgers

Wat kunnen sociale professionals zelf doen om armoede op een succesvolle wijze te voorkomen en aan te pakken? Er is behoefte aan sociale professionals die verbinding weten te leggen tussen kwetsbaar en krachtig, tussen arm en rijk, tussen talenten en mogelijkheden. Een goed voorbeeld is het ondersteunen van actieve bewoners die, vanuit een intrinsieke motivatie, problemen aanpakken en veranderingen realiseren.