Wat werkt op TV? #3

'Family Island'
artikel - 26 september 2016
 2074 keer gelezen

In het programma ‘Family Island’ (maandag 20.30 op RTL4) zitten vier gezinnen met ‘extreme pubers’ een week op een eiland om aan hun problemen te werken. We vroegen aan de professional: werkt deze aanpak?

Ze blowen, stelen, liegen, spijbelen en zijn agressief en de ouders weten niet meer wat ze met hun pubers aan moeten. Ze vechten elkaar soms letterlijk de tent uit en hun laatste strohalm is Johnny de Mol met zijn team op een tropisch eiland. Daar doen ze verschillende opdrachten met als doel te leren communiceren, bepaald gedrag in te zien en gezinsrollen te duiden. Alles om de gezinssituatie te verbeteren.

Wat werkt nu écht op TV?

De rubriek Wat werkt op TV? is een rubriek in samenwerking met Zorg + Welzijn waarin sociale professionals tv-programma’s bespreken. In de realityprogramma's staat een hulpvraag centraal of wordt een sociaal probleem behandeld. Eerder in deze rubriek: ‘Het is hier geen hotel’ en ‘Danny zoekt problemen’.

Naast grenzeloos gedrag ook liefde

Robert Alex Koch is hulpverlener en projectleider bij Kwintes en zet zich in voor dak- en thuisloze jongeren in de crisisopvang. ‘Ik vind Family Island een heel goed programma. Het zet problemen op de kaart die in veel huishoudens voorkomen, maar vaak in de taboesfeer blijven waardoor er te laat of geen hulpverlening bij komt kijken. Ik heb in mijn praktijk te maken met jongeren bij wie het thuis helemaal is geëscaleerd. In veel gevallen belanden ze dan op straat. En hoewel het gedrag van de jongeren in het programma voor sommige mensen al als heftig wordt ervaren, kom ik helaas veel heftigere situaties tegen. Voor jongeren die in tentjes in het bos, in hun auto of in een garagebox wonen hoef je niet naar Amerika hoor, die vind je ook in Nederland. Ik heb daarom goede hoop dat er bij jonge deelnemers nog veel winst te behalen is. Ik zie namelijk ondanks het grenzeloze gedrag ook nog veel liefde en warmte voor de ouders en andersom. Bovendien hebben de deelnemers al behoorlijk inzicht in hun eigen gedrag en dat is al heel wat.

Nazorg is zeer belangrijk

Wat ik wel mis, is echt leiderschap van de ouders. Vooral de vaders ervaar ik als enorm onzichtbaar, verbaal en ook in lichaamstaal. Kijk, wat we als volwassenen niet altijd zien, is dat jongeren met hun bravoure verbergen dat ze bepaalde basisvaardigheden als samenwerken, omgaan met anderen en omgaan met emoties niet beheersen. Dus dat je je onhandelbare dochter overdag uit huis zet, kan ik tot een bepaalde hoogte begrijpen. Maar zeg dan ook: dan gaan we samen naar werk, opleiding of een andere dagbesteding kijken.

Wat is echt en wat is in scène gezet?

Ik ben benieuwd wat er verder nog gebeurt in het programma en of misschien duidelijk wordt waardoor die gezinsleden zo beschadigd zijn. Waarom steelt zo’n meisje op haar werk bijvoorbeeld? Is dat om het geld of zoekt ze een bevestiging dat ze toch altijd zal falen? Het is commerciële tv en dus is het ook wel een beetje koekeloeren. Wat is echt en wat is in scène gezet? Maar ik vind niet dat we dit soort onderwerpen helemaal niet op tv moeten laten zien. Nazorg is in mijn optiek heel belangrijk in dit hulpverleningstraject, want in een week zijn die problemen natuurlijk niet opgelost. Daarna begint het pas echt.’

Robert geeft het programma sterren.

Geweldloos verzet in gezinnen

In de databank Effectieve Sociale Interventies van Movisie staat onder meer de methode ‘Geweldloos verzet in gezinnen’. Het doel van deze methode is dat ouders een einde maken aan het gewelddadige of destructieve gedrag van hun kind. Zij worden hierbij geholpen door leraren, mensen uit de directe omgeving en hulpverleners.

Probleempubers

Lou Repetur is expert professionalisering sociaal domein bij Movisie. ‘Ik heb als ouder en als professional naar dit programma gekeken en ik moet zeggen dat ik wel geschrokken ben. Ik zou het mijn pubers nooit aandoen om op tv problemen op te lossen. Ze zijn op deze leeftijd al zo kwetsbaar en deze tv-beelden kunnen hen nog hun hele leven achtervolgen. Als professional valt me vooral het geweld op tussen de pubers en hun ouders. En hoe weinig daarmee wordt gedaan. Er wordt wel even streng op het agressieve gedrag gereageerd, maar het wordt verder niet geduid. Het is bovendien opvallend hoe er telkens van probleempubers wordt gesproken, terwijl ik vooral bij de ouders veel onvermogen zie. Eigenlijk hebben ouders vooral relatie- en opvoedproblemen en is het gedrag van hun kind een van de gevolgen daarvan.

'Wat doet dat met je?'

Ik mis een systeembenadering; wat doen de gezinsproblemen met de andere kinderen in het gezin? Zeker als er een behoorlijke mate van geweld in het gezin speelt. En zijn er diagnoses gesteld? Een van die meiden had zo’n apathische houding, zit daar niet iets anders onder dan een opvoedprobleem? Hoe effectief is dit type coaching? Ik zag ook Johnny de Mol als begeleider de karikaturale vraag stellen: “wat doet dat met je?” En dat terwijl er zoveel effectieve interventies bestaan; denk bijvoorbeeld aan de Triple P om ouders een positieve opvoedstijl aan te leren. Best nodig als je als ouder geen complimenten kunt geven. Ik weet bovendien dat een geweldrelatie, ontstaan in 16 jaar tussen bijvoorbeeld moeder en dochter in één week niet is opgelost.

Maak er een documentaire van, geen spelletjesprogramma

Het is “prachtige” emo-tv, maar dat vind ik te mager als doel. En het doet geen recht aan de ouders, de puber en het vak van een sociale professional. Er is niks mis mee om taboedoorbrekend te willen zijn in problemen die zich achter de voordeur afspelen, maar volg gezinnen dan veel langer in het traject en maak er een documentaire van en geen spelletjesprogramma. En laat aan het einde van het programma zien waar ouders voor steun of hulp terecht kunnen als dat nodig mocht zijn. Het positieve aan het programma vind ik dat het mij als ouder weer laat zien hoe belangrijk het is om je kind complimenten te geven, grenzen aan te geven, het gesprek aan te gaan en overeenstemming te zoeken.’

Lou geeft het programma ster.

Eerste Hulp Bij Opvoeden

Op zoek naar een programma voor hulp bij problemen met opgroeien en opvoeden? Het Nederlands Jeugdinstituut heeft een Databank Effectieve Jeugdinterventies. Deze interventies zijn door een onafhankelijke erkenningscommissie beoordeeld en erkend als goed onderbouwd of effectief. Ook vind je hier voor een aantal onderwerpen, werkwijzen en doelgroepen, werkzame ingrediënten uit wetenschappelijk onderzoek op een rijtje.

De artikelen in deze reeks worden geschreven door Alexandra Sweers.

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 8 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.