Wijkteams en het keukentafelgesprek: instrumenten en tips

artikel - 20 augustus 2015

Het eerste contact tussen mensen met een ondersteuningsvraag en de gemeente vindt plaats in het zogenaamde keukentafelgesprek. Hier wordt de vraag verhelderd, de te bereiken resultaten worden vastgesteld en de toegang tot meedoen en ondersteuning bepaald. De rol van wijkteams wordt hierbij steeds belangrijker. Movisie geeft u meer informatie over vraagverheldering, tips over welke instrumenten te gebruiken zijn en verdere aandachtspunten.

Vraagverheldering in het keukentafelgesprek

Het keukentafelgesprek wordt gevoerd met alle leden van het huishouden. Dit gesprek heeft als doel om te komen tot een integrale vraagverheldering. Belangrijke vragen hierbij zijn: Hoe kan/wil de burger participeren en wat heeft hij/zij dan nodig? Daarop aansluitend volgt het gesprek over een arrangement met antwoord op deze vragen.

Rol wijkteam per gemeente verschillend

Iedere gemeente geeft de wijkteams hun eigen rol en taak. De rol of het mandaat van het wijkteam bij vraagverheldering en toegang is dan ook per gemeente verschillend. Waar het ene wijkteam met name gericht is op laagdrempelige ondersteuning van hulpvragers en het versterken van de onderlinge netwerken in de wijk, is het andere team er juist voor het aanpakken van de complexe problematiek. Het sociaal wijkteam kan bijvoorbeeld het mandaat hebben om een plan van aanpak met het huishouden af te spreken als daarin geen maatwerkvoorziening is opgenomen. In sommige gevallen zitten in het wijkteam Wmo-consulenten van de gemeente die ook maatwerkvoorzieningen kunnen toewijzen.

Instrumenten bij het gesprek

Er zijn verschillende instrumenten die gebruikt kunnen worden door de professionals in de wijkteams. Deze instrumenten zijn ondersteunend aan het voeren van een goed gesprek en het analyseren van de gehele situatie.

Hieronder een aantal voorbeelden van dergelijke instrumenten.

  • EigenkrachtWijzer

De EigenKrachtWijzer is een laagdrempelig hulpmiddel om de vragen die bij inwoners leven over wonen, werken, welzijn en zorg, van een helder antwoord te voorzien. In dit antwoord spelen eigen kracht en regie van mensen een belangrijke rol. De wijzer is via een app beschikbaar voor burgers en professionals. 

  • ZOEKEN (Zicht Op Eigen Kracht En Netwerk)

Bij de Rotterdamse Vraagwijzers is de methodiek ZOEKEN ontwikkeld. Deze methodiek beoogt op een empowerende manier de vraag van mensen te verhelderen. Er worden in het gesprek met een klant drie fasen onderscheiden: breed empowerend vraag verhelderen, analyseren en actieplanning.

  • Zelfredzaamheid-Matrix

De Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM) is het instrument waarmee de mate van zelfredzaamheid van cliënten beoordeelt kan worden. Het instrument is voor behandelaars, beleidsmakers en onderzoekers in de (openbare) gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en gerelateerde werkvelden.

  • Levenskracht

Met Levenskracht geven burgers zelf weer betekenis aan hun leven, ontwerpen ze hun gewenste toekomst en werken ze met levensenergie aan een nieuw evenwicht. De methode kent drie modules. De methode is via een app beschikbaar. Er zijn ook visuele materialen beschikbaar, die gebruikt kunnen worden.

Volg het VNG leertraject 'Het gesprek'
In dit leertraject verdiept u uw kennis en vaardigheden voor het voeren van het keukentafelgesprek met inwoners in uw gemeente die een beroep doen op de Wmo. Er zijn vier modules:

  • 22 september 2016 - Module 1:
    'Het gesprek' in de context van de wet en het gemeentelijk Wmo-beleid
  • 13 oktober 2016 - Module 2:
    Aansluiten bij eigen kracht door: motiverende gespreksvoering en zelfregie
  • 10 november 2016 - Module 3:
    Gesprekken voeren met bijzondere burgers
  • 1 december 2016 - Module 4:
    Samenwerken met de (in)formele netwerken van de inwoner

Lees meer over Het gesprek.

Aandachtspunten bij het gesprek

Wanneer bedacht is wie het vraagverhelderingsgesprek gaat voeren en met welk instrument, is het belangrijk vast te stellen wat de gespreksvoerder aan bagage nodig heeft om zijn werk goed te doen. Met name de nieuwe doelgroepen die onder de Wmo 2015 vallen, vragen in sommige gevallen extra aandacht van de gespreksvoerder. Het is belangrijk dat de professional de kracht kent van eigen competenties als gespreksvoerder.

We noemen een aantal aandachtspunten:

  • Wees je bewust van vooroordelen en stigmatisering

Door bewustwording van eigen beelden over de doelgroepen waar je als gespreksvoerder mee te maken hebt, kunnen deze beter geparkeerd worden. Op die manier ga je opener het gesprek aan en lukt het beter om de burger echt te zien.

  • Betrek mantelzorgers en naasten bij het gesprek

Door naasten vanaf het begin te betrekken, wordt het beeld van de burger breder en kan met het netwerk besproken worden welke bijdrage zij kan leveren.

  • Maak tijd voor de introductie en de uitleg van elkaars verwachtingen

Door hier ruimte voor te maken aan het begin van het gesprek ontstaat helderheid over het doel van het gesprek en de wederzijdse verwachtingen.

Startmotor sociale wijkteams

Movisie heeft een startmotor sociale wijkteams ontwikkeld voor gemeenten en wijkteams. De startmotor is een checklist en werkdocument om eigen keuzes en afwegingen in visie en praktische inrichting te bespreken. De rol van wijkteams in vraagverheldering en toegang tot maatwerkvoorzieningen is één van deze afwegingen.

 

Reacties

Reageer op dit artikel

13 + 7 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.