Wijkteams nog niet op volle kracht

Meerderheid gemeenten start sociaal wijkteam als antwoord op decentralisatie
artikel - 15 februari 2016

Sociale wijkteams schieten de laatste jaren als paddenstoelen uit de grond. De nieuwste peiling van Movisie naar sociale wijkteams laat zien dat de teams volop in ontwikkeling zijn. Het werken in een multidisciplinair team en met een integrale aanpak blijkt nieuw en tijdrovend. Beloftes op het terrein van preventie en het ondersteunen van burgerinitiatieven worden nog niet volledig waargemaakt. Een proces van lange adem dus.

Het rapport met de uitkomsten van de totale peiling verschijnt op 10 maart 2016. De onderzoekers Silke van Arum en Rosanna Schoorl lichten alvast een aantal opvallende trends en signalen toe.

Het sociaal wijkteam als een must

Aanleiding voor de peiling onder 234 gemeenten is de behoefte bij de VNG aan meer kennis omtrent wijkteams. In het najaar van 2014 is een nulmeting gedaan. Toen bleek 93 procent van de G32-gemeenten en 66 procent van de kleinere gemeenten één of meerdere wijkteams te hebben. Silke van Arum: 'We zien dat er sinds de nulmeting vooral groei zit bij de kleine gemeenten. Bij de laatste peiling is het percentage gestegen naar 86 procent. Bij de G32-gemeenten zien we dat het aantal teams per gemeente is gegroeid van gemiddeld vijf in 2014 naar gemiddeld acht in 2015. Het grootste deel van de gemeenten heeft echter tussen de één en drie wijkteams. Kleinere gemeenten geven regelmatig aan dat één wijkteam voldoende is voor de hulpvraag.'

Uit de peiling blijkt dat 42% van de gemeenten een breed integraal wijkteam heeft voor alle bewoners en voor alle hulpvragen. ‘Dat kan zorgen voor een enorme caseload voor het team. En is wellicht een verklaring waarom bijna de helft van de gemeenten aangeeft dat het team onvoldoende toekomt aan outreachend werken en het organiseren van de nuldelijnszorg. Het betrekken van bewoners, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen heeft nog weinig prioriteit,’ aldus Silke van Arum.

Vraag uit de peiling: aan welke taken komt het team op dit moment nog onvoldoende toe?

  • Het outreachend werken (bereiken van zorgmijders) (46%)
  • Het organiseren van nuldelijnszorg; informele netwerken, buurthulp (43%)
  • Preventief werken/vroegsignalering (38%)
  • Het ondersteunen en faciliteren van collectieve voorzieningen in de wijk (38%)

 

‘Uit de peiling zien we dat, mede met het oog op kosten besparen, het belangrijkste doel het voorkomen of uitstellen van een beroep op zwaardere zorg is. Momenteel heeft 74% van de gemeenten professionals met een specialisme in dienst die naar buiten toe als generalist optreden: de T-shaped professionals,’ aldus Rosanna Schoorl. Hierdoor kunnen de wijkteams zoveel mogelijk zelf hulp- en ondersteuningsvragen oppakken en wordt dure tweedelijnszorg voorkomen of uitgesteld. 'Deze generalistische manier van werken is voor veel professionals nieuw', aldus Silke van Arum.

Behoefte aan ondersteuning bij meten

Overigens lijken gemeenten er op te vertrouwen dat het wel goed komt: driekwart van de ondervraagde gemeenten geeft aan geen extra ondersteuning nodig te hebben. Rosanna Schoorl licht dit toe met cijfers: 'Van de 23 procent die aangeeft wel behoefte te hebben, wil 51 procent meer ondersteuning op het terrein van meten, monitoren en registratie om meer zicht op de effecten van hun werk. 37 procent heeft behoefte aan ondersteuning bij het betrekken van bewoners, cliënten en klanten.' Movisie ontwikkelt op dit moment een aanbod voor gemeenten om, samen met aanbieders en bewoners/cliënten, outcome-indicatoren te ontwikkelen.

Begin 2015 verscheen de rapportage ‘Sociale (wijk)teams in vogelvlucht, State of the Art najaar 2014’, van Arum & Schoorl, 2015, een eerste peiling onder gemeenten over de stand van zaken rondom de sociale (wijk)teams. Aan deze peiling deden 224 gemeenten mee. Een nieuwe meting heeft in het najaar van 2015 plaatsgevonden. Van de 234 gemeenten (60% van totaal aantal gemeenten) die aan het onderzoek hebben deelgenomen werkt 87% met sociale (wijk)teams. Het rapport ‘Sociale (wijk)teams in beeld, stand van zaken na de decentralisaties (najaar 2015)’ is 10 maart gepubliceerd.

Dit onderzoek is tot stand gekomen in opdracht van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en in samenwerking met Nederlands Jeugd Instituut (NJi) en Vilans.

Altijd als eerste op de hoogte? Dit artikel verscheen in de nieuwste Movisies, het relatiemagazine van Movisie. Wilt u up-to-date blijven over de ontwikkelingen in het sociaal domein? Ontvang 3 keer per jaar ons blad! Meld u direct gratis aan en ontvang de eerste editie van 2016 deze week in de bus.

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.