Zij spreken uit ervaring

Movisie Participatieprijs 2016
artikel - 27 januari 2016
Prijs podium

Jaarlijks bekroont Movisie een initiatief dat de participatie bevordert van groepen die extra aandacht verdienen. Dit jaar wordt alweer de vierde Participatieprijs uitgereikt. Inschrijven kan nog tot 1 februari. Het thema van dit jaar is: ‘Deskundig door ervaring’. In aanloop naar de Participatieprijs 2016 interviewt Jelle Guijt leden van de partnergroep. Marjo Brouns (Sprekende Mantelzorgers) en Tineke Franssen (Stichting Zijweg) bijten het spits af.

Op welke manier komt jullie organisatie in aanraking met ervaringsdeskundigheid?

Tineke: Stichting Zijweg is een organisatie door en voor (voornamelijk) vrouwelijke slachtoffers, inclusief kinderen, van partnergeweld. Wij delen onze kennis en mening, empoweren slachtoffers en bieden hen steun via onze zogenaamde ‘krachtgroepen’. In zo’n krachtgroep heb je maar een half woord nodig om elkaar te begrijpen en dat doet enorm veel goed.

Marjo: Juist ervaringsdeskundigheid vormde de basis voor Sprekende Mantelzorgers. Wij geven mantelzorgers een stem. We delen onze (levens)ervaringen en de inzichten daaruit, zodat anderen daarvan kunnen leren en dit, in eigen perspectief, kunnen meenemen. Het brengt hen ook meer bij de mogelijkheden en de kansen die in hun eigen situatie opgesloten liggen.

'In zo’n krachtgroep heb je maar een half woord nodig om elkaar te begrijpen.’

Wat maakt jullie bijdrage zo belangrijk?

Marjo: We zagen dat er te vaak óver in plaats van mét mantelzorgers gepraat werd. Dat wilden we doorbreken. We zagen een rol voor ons weggelegd, zeker door de veranderingen in de zorg en de verzorgingsstaat. We streven naar gelijkwaardigheid in de zorg voor onze naasten. En tegelijkertijd naar de juiste erkenning van mantelzorgers, waardoor mantelzorg mogelijk, en gemakkelijker wordt gemaakt.

Tineke: Er wordt door veel mensen nog steeds heel negatief gekeken naar mensen die huiselijk geweld meemaken. Ze worden vaak niet geloofd of serieus genomen. Wij proberen het uit die taboesfeer te halen. Wij hebben een ‘open oor’, omdat wij dezelfde problemen herkennen. In de reguliere zorg worden slachtoffers al gauw als psychiatrisch patiënt neergezet. Je raakt dan zo overspannen.

Ondervinden jullie problemen in jullie werkwijze? Hoe lossen jullie dat op?

Marjo: We wilden (en willen) graag meepraten bij de ontwikkelingen in de zorg, die raken ons immers ook. Door de website www.sprekendemantelzorgers.nl te lanceren werden we zichtbaar en gevraagd. Doordat er meer naar ons geluisterd wordt, kunnen we bijdragen aan de verbetering van zorg en mantelzorg, ondersteuning van mantelzorgers en kwaliteit van leven. Tegelijkertijd nuanceren we de beeldvorming over mantelzorg(ers).

Tineke: Het grote probleem zijn de financiën. We doen dit werk allemaal vrijwillig. Iedereen krijgt een vrijwilligersvergoeding van 25 euro per maand en reiskosten worden vergoed. We krijgen nu nog steun van Fonds Slachtofferhulp en Kans Fonds, maar na 2016 trekt het Kans Fonds zich terug. Wekelijks melden vrouwen zich die als ambassadeur voor Zijweg voorlichting willen geven en groepen willen begeleiden. Daar krijgen we financiering van het Oranje Fonds voor. Maar als ik zie hoe vlug dit toeneemt, dan hebben wij aan die subsidie voor komend jaar niet genoeg.

Waarom vinden jullie het belangrijk om betrokken te zijn bij de participatieprijs?

Tineke: Het is belangrijk dat het werk dat we doen gezien wordt en het onderwerp geen taboe is. De ambassadeurs – zo noemen we de ervaringswerkers – blijven niet hangen in hun negatieve ervaringen, maar kunnen samen met hun kinderen weer een sociaal en economisch volwaardig en zelfstandig leven leiden.
Marjo: We merken dagelijks hoe belangrijk het is het verhaal en de inzichten van de ander te horen. Te veel en te vaak wordt gehandeld vanuit aannames of veronderstellingen, dat willen we doorbreken.

‘We merken dagelijks hoe belangrijk het is het verhaal en de inzichten van de ander te horen.’

Zijn er nog andere interessante initiatieven die met ervaringsdeskundigheid werken?

Tineke: ‘Sensoor’ vind ik geweldig werk leveren. Dat is een telefonische hulplijn voor mensen in nood. Zij bieden laagdrempelig en anoniem contact. Een luisterend oor, iemand die onbevooroordeeld met je meedenkt.

Marjo: Ik vind ‘Wijstaanop’ een prachtig initiatief. (Jonge) mensen met een beperking die aan de samenleving en politiek laten zien wat zij nodig hebben om in de samenleving zo gelijkwaardig mogelijk mee te draaien.

Hebben jullie nog een vraag aan elkaar?

Marjo: Hoe ziet voor Tineke een dag eruit in een samenleving waarin alles werkt zoals je zou willen? Wat merken we in de samenleving daar van?

Tineke: In een samenleving waarin alles werkt laat men het individualisme niet het overwicht hebben. Mensen die steun nodig hebben blijven niet in de kou staan. Het is een samenleving waarin angst en boosheid niet overheersen, maar waar men betrokken is bij elkaar.

Tineke: Doordat Marjo onverwacht de rol van mantelzorger kreeg, heeft haar leven een heel andere invulling gekregen. Hoe heeft zij dat ervaren? Heeft die ervaring naast verlies ook winst opgeleverd?

Marjo: Mijn leven veranderde totaal. Na een proces van rouw en onmacht volgde verwerking, acceptatie en ons nieuwe leven leren leven. Het duurde even voordat ik de veranderingen in ons leven en de zorg voor mijn man in de totale context van mijn leven een juiste plek kon geven.

Mijn leven is in balans nu, de zorg is niet meer allesoverheersend. De combinatie van de levenslessen die in mantelzorg opgesloten zitten en mijn zelfinzicht brachten me bij meer zelfvertrouwen en bijzonder mooie ontmoetingen. Natuurlijk had ik liever niet gehad dat mijn man een ongeval had gehad, maar ik zag door de ervaringen hoe ik mijn inzichten en (levens)ervaringen kon combineren met mijn talenten om zo, naast de zorg voor mijn man, ook in de samenleving iets te kunnen betekenen.

Nog maar een paar dagen om je initiatief aan te melden voor de Participatieprijs! Inschrijven kan tot 1 februari 2016. Benieuwd naar de prijzen? Of wil je weten wat de criteria zijn om mee te doen? Kijk dan op onze website voor meer informatie.

Reacties

Geachte heer/mevrouw Nanhekhan,
Ik ben het met u eens dat ervaringsdeskundigheid niet voor elk probleem hét antwoord is. Het kan voor mensen die in bepaalde moeilijke situatie zitten wel helpen om er met iemand over te praten die hetzelfde meegemaakt heeft en geleerd heeft van zijn of haar eigen ervaringen. In het artikel hierboven gaat het over mantelzorg en huiselijk geweld, maar je kunt ook denken aan bijvoorbeeld psychische kwetsbaarheden, jeugdproblematiek, verslaving of schulden.
Voor wat betreft racisme of discriminatie: het kan voor een slachtoffer wellicht helpen om er met iemand over te praten die ook gedicrimineerd is. Dit lost het probleem niet direct op, maar je kunt het op die manier wel erover hebben met iemand die echt begrijpt en voelt wat het met je doet. Ook kan ik me voorstellen dat iemand die in het verleden gedicrimineerd is voorlichting geeft op bijvoorbeeld scholen. Zo maak je het bespreekbaar, zien kinderen wat het met iemand doet. Zo bereik je zowel eventuele slachtoffers in de klas aan (zij zien dat ze niet de enige zijn, dat het niet aan hun ligt), als eventuele kinderen die zelf discrimineren (zij zien wat hun gedrag met iemand kan doen).

geachte heer.
Als ik lees dat er iemand met ervaring spreek en de armoede, bureaucratie, racisme, discriminatie aan de orde van de dag zijn dan heb ik mijn twijfels over.
Met de vriendelijke groet,

S.M.Nanhekhan

Reageer op dit artikel

17 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.