Het zijn de kleine dingen die het doen

13 lichte interventies voor de sociaal werker
artikel - 6 augustus 2014
Afbeelding bij Het zijn de kleine dingen die het doen

Een praatje maken, het goede voorbeeld geven, meehelpen met een huishoudelijke klus. Handelingen die vanzelfsprekend lijken, maar in het sociaal werk heel waardevol zijn. Helaas is er nog weinig waardering voor deze kleine lichte handelingen. Om concreet te maken wat de kleine dingen bijdragen aan het sociaal werk, ontwikkelde Movisie de publicatie ‘De kleine dingen die je doet’, met dertien lichte interventies.

Sociaal werkers worden door gemeenten nog te vaak afgerekend op het behalen van te weinig direct zichtbare resultaten. Zij ervaren weinig waardering voor de kleine lichte handelingen. Ook sociaal werkers zelf hebben afgeleerd om de kleine lichte handelingen te zien als professionele interventies die uiteindelijk leiden tot resultaat. Veel sociaal werkers vinden de lichte interventies zo normaal om in te zetten dat zij ze niet benoemen als essentieel onderdeel van hun werkwijze. Ze kunnen vaak moeilijk beargumenteren waarom de lichte interventies zo belangrijk zijn.

Het succes

In de huidige ontwikkelingen van decentralisaties en effectiviteit lijken we soms te vergeten waar het echt om draait. We werken aan zelfredzaamheid en eigen kracht, aan collectieve voorzieningen en integraal werken. Dat is een positieve ontwikkeling, maar we moeten daardoor niet die kleine, professionele en succesvolle handelingen over het hoofd zien. Juist die vormen het succes in de ondersteuning. Ze vragen om expertise, fijngevoeligheid en vaardigheden die alleen professionele sociaal werkers in huis hebben. Ze zijn de uitwerking van professionele gesprekstechnieken, contactuele en praktische vaardigheden.

Verborgen kennis

‘In de samenleving is steeds meer aandacht voor effectiviteit’, licht Sonja Liefhebber toe, één van de auteurs van ‘De kleine dingen die je doet’. ‘Dat wat gefinancierd wordt, moet ook iets opleveren. Maar sociaal werkers vinden het lastig duidelijk te maken wat ze doen,  waarom ze het doen, en welk resultaat het heeft. Het is niet makkelijk om dit direct zichtbaar te maken, omdat het vaak heel subtiel en verfijnd is. Het gaat om verborgen kennis, ontstaan uit ervaring en contacten met kwetsbare burgers.’

Dertien lichte interventies

In de publicatie ‘De kleine dingen die je doet’ beschrijft Movisie dertien lichte interventies van de sociaal werker. Sonja Liefhebber: ‘Daarmee maken we de verborgen kennis van sociaal werkers zichtbaar. We hebben de kennis niet alleen beschreven maar ook verrijkt door ze te verbinden met theorieën en praktijkvoorbeelden.’ Een voorbeeld is de lichte interventie ‘Benoemen wat je ziet’. Als sociaal werker vang je voortdurend signalen op. Door deze signalen te benoemen, nodig je de ander uit hierop te reageren. Enerzijds kun je hierdoor samen met iemand betekenis geven aan een gebeurtenis. Anderzijds kun je het inzetten als feedback en beloningsinstrument wat mensen motiveert en gedragsverandering stimuleert.

De eerste stap is cruciaal

Opbouwwerker Jeen Bijma zegt hierover: ‘Wat ik merk, is dat de eerste stap die iemand zet in de rich-ting van een verandering, ook de allerbelangrijkste stap is. Deze stap is vaak heel klein, zoals gekam-de haren, een schoon shirt, even naar buiten. De eerste stap is cruciaal. Als dat goed gaat en mensen zien er het effect van, dan zullen ze ook een volgende stap durven zetten. Als opbouwwerker kun je mensen hierbij helpen door de stapjes te zien, te waarderen en deze te benoemen.’

Doel?

Deze interventies zijn essentieel om sociale vraagstukken op te pakken en resultaten te bereiken. Movisie hoopt dat sociaal werkers met deze publicatie hun voordeel doen. Dat ze aan opdrachtgevers en andere professionals met wie ze samenwerken duidelijk kunnen maken wat het belang is van deze lichte interventies in de uitvoering van hun dagelijkse praktijk.

Meer informatie

Download of bestel de publicatie De kleine dingen die je doet. Mist u lichte interventies of weet u andere hulpmiddelen voor sociale professionals om duidelijk te maken wat ze doen? Neem dan contact op met Sonja Liefhebber of Maaike Kluft.

Dit artikel is een bewerking van het artikel 'Het zijn de kleine dingen die het doen', uit MOVISIES 20, juni 2014. MOVISIES is de relatiekrant van Movisie en verschijnt drie keer per jaar. MOVISIES ook bij u in de brievenbus? Meld u nu aan!

Reacties

Ik ben het eens met dit artikel, vooral omdat veranderingen zeker vanuit mensen zelf moet komen. Wanneer dit niet gebeurt krijgt je vaak dat mensen terugvallen in hun oude gedrag, dit doen zij omdat zij zelf niet inzien wat voor positieve effecten de verandering van de huidige situatie zijn.
Het is aan de sociaal werkers de opdracht om met behulp van opgepakte signalen, mensen te prikkelen tot verandering.
De gemeente kan vanaf boven opdrachten geven aan de uitvoerende krachten, maar zij pakken vaak niet de signalen op en de mensen zelf zullen niet zo snel bij de gemeente hun problemen kenbaar maken. Daar waar de gemeente aangeeft hoe goed de veranderingen zijn voor de mensen binnen hun gemeenten, zien zij weinig van de weerstand van de mensen. De gemeente interpreteert de weerstand als luiheid of geen zin hebben, terwijl de mensen zelf vaak ook onderliggende zorgen en problemen hebben, daar waar de sociaal werkers observeren en een begeleidende hand bieden. act
Vandaar dat de sociaal werkers een belangrijke rol vervullen met hun interventies, waarbij contact en het prikkelen tot verandering inbegrepen is.

Reageer op dit artikel

14 + 0 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.