Zwerfjongeren prominenter op beleidsagenda door 1stapvooruit

artikel - 4 december 2013

Onder de noemer ‘1stapvooruit’ ondersteunde het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) 26 centrumgemeenten in hun aanpak om zwerfjongeren weer op weg te helpen en perspectief te bieden voor de toekomst. Dit Ondersteuningsprogramma Zwerfjongeren (ook wel ‘Tour’ zwerfjongeren) heeft ervoor gezorgd dat zwerfjongeren prominenter op de beleidsagenda zijn gekomen. Het programma liep van 2012 tot medio 2013.

In elke gemeente is met behulp van een vragenlijst bepaald in welke fase de gemeente zit met de eerste opvang, een persoonsgerichte aanpak en een sluitende ketensamenwerking. Tijdens de zogeheten Zet-een-stap-dag werden de conclusies uit deze analyse besproken met de betrokken wethouder(s) en ambtenaren. Gemeente, maatschappelijke partners en zwerfjongeren werkten vervolgens uit welke stap vooruit de gemeente wilde zetten. Deze stap werd vertaald in een plan van aanpak en in een korte periode uitgevoerd, met ondersteuning van het projectteam. Na een paar maanden volgde de evaluatie van zowel het resultaat als het proces.

Inzichten van de eerste 10 gemeenten

In de expertgroep – waaraan onder andere Movisie deelnam – zijn de belangrijkste opbrengsten van de eerste ronde op een rij gezet. De meerwaarde van het programma zit er voor de expertgroep vooral in dat het urgentiegevoel rondom de zwerfjongerenaanpak bij gemeenten verhoogd wordt. Daarnaast wordt het heel waardevol gevonden dat het traject partijen bij elkaar brengt die elkaar eerst niet troffen en dat de betrokkenheid van zwerfjongeren gestalte krijgt. Daarnaast levert de aanpak rond zwerfjongeren inspiratie op voor de vormgeving van de transitie jeugdzorg. Ook het werken met profielen om meer inzicht in de groep van zwerfjongeren te krijgen en de (door)ontwikkeling van methodieken worden zinvol gevonden.

Resultaten tour

De meeste centrumgemeenten hebben hun aanpak zwerfjongeren opgenomen in het Stedelijk/Regionaal Kompas of in een apart beleidsdocument. Met het Ondersteuningsprogramma zijn concrete knelpunten in het snel en integraal werken, in de vormgeving van de opvang of in de ketensamenwerking creatief opgepakt. Tegelijk zijn beperkingen zichtbaar geworden om hierin snel verder te komen: krappe financiële middelen, vermindering in ambtelijke capaciteit, ontbreken van politiek-bestuurlijke prioritering en de focus die bij veel gemeenten ligt op de transities.

Profielen

Niet elke zwerfjongere is hetzelfde. In het rapport ‘Ontwikkeling en toetsing van cliëntprofielen ter bevordering van doorstroom in de maatschappelijke opvang’ (Snoek, Van der Poel en Van de Mheen, 2008) wordt onderscheid gemaakt tussen de perspectiefvolle groep, de multiproblem/vallenenopstaan groep en de zorggroep. In de Tour zwerfjongeren is deze driedeling overgenomen. Drie fictieve persona’s geven elke groep zwerfjongeren een gezicht. De drie profielen zijn bedoeld om tot een gerichtere aanpak te komen. Voor meer informatie verwijzen we u naar een apart artikel over de profielen.

Jongeren praten mee

Sommige gemeenten betrekken jongeren bij het beleid. Ook in de Tour zwerfjongeren is getracht om zoveel als mogelijk zwerfjongeren te betrekken bij de Zet-een-stap-bijeenkomsten en de uitvoering van het Plan van Aanpak dat met de gemeente is overeengekomen. Soms werden hiervoor ‘pizzabijeenkomsten’ belegd, waarbij met jongeren is gesproken over hoe zij tegen bepaalde zaken aankijken en wat zij belangrijk vinden en eventueel als oplossing zien. Lees meer over de Pizza Toolkit, een product van SZN, MOVISIE en United Voices en de handreiking ‘Jongerenparticipatie gewoon doen!’, een handboek voor professionals in instellingen die dak- en thuisloze jongeren opvangen en aan de slag willen met jongerenparticipatie.

Schoolreisjes ter afsluiting

Ter afsluiting van de Tour zwerfjongeren werden er in 2013 twee ‘schoolreisjes’ georganiseerd. Gemeenteambtenaren, bestuurders en ketenpartners gingen in een Amerikaanse schoolbus op pad om kennis en ervaringen uit te wisselen. Lees een impressie van het schoolreisje aan Arnhem en Nijmegen en bekijk onderstaand filmpje. Het eindproduct van 1stapvooruit is een kaartenset met informatie over het programma, deze kunt u gratis downloaden.

Reacties

Reageer op dit artikel

2 + 10 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.