Dag 5: Structurele problemen: vergroot jouw cirkel van invloed!

Challenge Armoede beter begrijpen, verrijk je kennis in vijf dagen 

Het is vrijdag, dat betekent dat de laatste dag is aangebroken. Fijn dat je nog steeds meedoet! Vandaag staat in het teken van het agenderen van structurele problemen die bestaansonzekerheid kunnen veroorzaken, ook wel politiseren genoemd. Dag 1 maakte duidelijk dat steeds meer Nederlandse huishoudens moeite hebben het hoofd financieel boven water te houden. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Vandaag gaan we in op de structurele oorzaken van armoede.

Wat zijn structurele problemen? 

Structurele problemen zijn problemen die mensen niet in hun eentje kunnen oplossen. Denk bijvoorbeeld aan tekortkomingen in regel- en wetgeving die voor bepaalde groepen negatief uitpakken, gebrek aan betaalbare woonruimte, een langdurig te laag bestaansminimum zoals het minimumloon of een bijstandsuitkering, onzekere nul uren- en flexcontracten en energiearmoede. Structurele problemen vragen om een duurzame oplossing.  

Per 1 januari 2023 is het minimumloom met 10% gestegen. Toch laat onderzoek van het SCP zien dat deze verhoging op korte termijn niet de mentale en fysieke gezondheid van mensen met de laagste inkomens verbetert. Om de kwaliteit van leven te verhogen voor de mensen met lage inkomens, is meer nodig (2023). Ook de Landelijke Armoedecoalitie blijft met een campagne en brandbrief bij de Tweede Kamer en het kabinet aandacht vragen voor bestaanszekerheid en structurele maatregelen. De Commissie Sociaal Minimum kijkt momenteel naar welke verhoging van het sociaal minimum noodzakelijk is. Want dat er verhoging nodig is, is inmiddels duidelijk.  

Als parttime werkende alleenstaande moeder had Frouke het niet breed, maar kon ze het altijd nog redden. Nu niet meer. Geconfronteerd met een energierekening van meer dan € 600,- per maand, een huurverhoging en de dure boodschappen staat ze met de rug tegen de muur. ‘Dit kan zo niet langer. Ik wil mijn kinderen een fatsoenlijk bord eten geven, maar zo is het niet meer te doen.'

Uit: Campagne bestaanszekerheid voor iedereen, Landelijke Armoedecoalitie (2023).  

Dat in Nederland ‘werkende armen’ bestaan, laat zien dat betaald werk niet altijd de oplossing uit armoede is. Deze mensen kunnen ondanks hun baan of banen niet rondkomen. In 2018 had een derde van de kinderen die opgroeide in armoede werkende ouders.

Wat kun jij doen?

Als mensen elke maand geld te kort komen en de betaalachterstanden zich opstapelen, welke invloed kun jij dan aanwenden om de oorzaken achter deze structurele problemen aan te pakken? Kom erachter met de cirkel van invloed.  

De cirkel van invloed en betrokkenheid 

Steven Covey is de bedenker van de cirkel van invloed en betrokkenheid. Deze cirkel maakt je bewust van de vraag of je de mate van invloed die je kunt hebben ook voldoende benut. 

Het werkt heel simpel: alle zaken waar jij je druk om maakt of betrokken bij voelt rondom het armoede vraagstuk, zitten binnen de cirkel van betrokkenheid. Op sommige dingen binnen deze cirkel kun je invloed uitoefenen: de cirkel van invloed. Focus op die cirkel geeft je energie. Het is de kunst om de overlap van de cirkel van invloed en de cirkel van betrokkenheid zo groot mogelijk te maken. Focus dus op de cirkel van invloed, en vergroot daarmee deze cirkel. 

 

Challenge Circel van invloed

Opdracht van de dag 

  1. Teken een grote cirkel. Dit is de cirkel van betrokkenheid. 
  2. Schrijf aan de rand een vraagstuk waar je tegenaan loopt als het gaat om armoede. Teken vervolgens een kleinere cirkel in de grote ring; de cirkel van invloed. 
  3. Zet hierin de dingen waarop jij invloed hebt en die met het vraagstuk in de grote cirkel te maken hebben. 

Reflecteer aan de hand van de volgende vragen: 

  1. Aan welke van de twee cirkels besteed jij de meeste tijd en aandacht? 
  2. Hoe kan jij meer focussen op de cirkel van invloed zodat je je energie juist besteedt? 
  3. Wat ga je doen om je cirkel van invloed te vergroten? Formuleer een actie die je direct kunt ondernemen. 

Sommige oorzaken en oplossingsrichtingen van armoede en schulden liggen niet direct in jouw cirkel van invloed, maar meer in de cirkel van betrokkenheid, denk aan beleid en wet- en regelgeving. Door lokaal signalen en vraagstukken samen met anderen te agenderen en te politiseren, kunnen daar wel veranderingen in plaats vinden, al kan dit een proces van lange adem zijn. Hieronder een tip hoe dat aan te pakken: 

Tip  

Politiseren is iets tot een politieke zaak maken. Om dit voor elkaar te krijgen kun je bijvoorbeeld lobbyen met andere partijen in de gemeente die ook met armoede bezig zijn. Breng de structurele knelpunten die spelen én de mogelijke oplossingsrichtingen helder in kaart en ga hierover in gesprek met de gemeente. Mooi voorbeeld van hoe je dit kunt doen vormt de Armoedecoalitie Utrecht. Samen kom je verder!  

Lees meer over politiseren: Politiserend werken: pak armoede aan door structurele problemen zichtbaar te maken.

Jouw ervaringen delen? Gebruik dan #challengearmoede. 

Ik heb deze opdracht afgerond

Fijn dat je deelnam!

Dit was de laatste dag van de challenge. Bedankt voor het meedoen! Wil je alles op een later moment nog eens rustig teruglezen? 

Ga naar de overzichtspagina

logo's van partners

Deze challenge is een initiatief van Movisie in samenwerking met Week tegen Armoede (HAN), Associatie Wijkteams, Sociaal Werk Nederland, Armoedecoalitie Utrecht, Verwey-Jonker Instituut, het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) en de Beroepsvereniging voor professionals in het sociaal werk (BPSW).