Feiten en cijfers Maatschappelijke zorg

Feiten en Cijfers - 7 februari 2013

Maatschappelijke zorg is een overkoepelend begrip voor maatschappelijke opvang, Vrouwenopvang, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz), verslavingsbeleid en Aanpak Huiselijk Geweld. Het kennisdossier Maatschappelijke Zorg richt zich op de eerste drie onderwerpen.

Vanaf 2007 is de OGGZ als prestatieveld 8 in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) opgenomen. De bedoeling hiervan is dat gemeenten deze taken invullen in relatie tot en in samenhang met andere taken op het gebied van de maatschappelijke ondersteuning, met name de prestatievelden 7 (Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en huiselijk geweld) en 9 (Verslavingsbeleid). De meeste gemeenten maken Wmo-beleid voor deze drie prestatievelden samen. Samengevoegd noemt men ze maatschappelijke zorg of OGGZ-plus (MOVISIE, 2010).

OGGz

Bij OGGZ gaat het om ongevraagde bemoeienis met kwetsbare mensen die kampen met meervoudige problemen, waaronder meestal psychische en / of verslavingsproblemen, die onvoldoende zelfredzaam zijn en meestal niet duidelijk om hulp vragen.

Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang

Maatschappelijke opvang is het bieden van tijdelijk onderdak, begeleiding, informatie en advies aan personen die, door een of meerdere problemen al dan niet gedwongen, de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Vrouwenopvang is het bieden van tijdelijk onderdak, begeleiding, informatie en advies aan vrouwen die, al dan niet gedwongen, de thuissituatie hebben verlaten in verband met problemen van relationele aard of geweld en het beleid ter bestrijding van huiselijk geweld.

Zwerfjongeren

Zwerfjongeren zijn feitelijk of residentieel daklozen onder de 23 jaar met meervoudige problemen. Het totaal aantal zwerfjongeren (feitelijk en residentieel) inclusief verblijf in voorzieningen met RIBW-erkenning in Nederland in 2010 wordt geschat op 9.000 (Brummelhuis & Drouven, 2011).

Samenwerking

Nederland is verdeeld in 43 regio’s voor maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid en OGGZ. In elke regio heeft een centrumgemeente een speciale verantwoordelijkheid ten aanzien van de prestatievelden 7, 8 en 9. Sinds 2007 beschikken vrijwel alle centrumgemeenten over een Stedelijk of Regionaal Kompas: een concreet plan voor de meerjarenaanpak gericht op het terugdringen van dakloosheid. In veel gemeenten functioneren verder lokale zorgnetwerken. Deze netwerken bestaan uit vertegenwoordigers van (lokale) maatschappelijke organisaties.

Maatschappelijke steunsystemen

Een maatschappelijk steunnetwerk voor mensen met een psychische kwetsbaarheid ontstaat als verschillende partijen onderling en met de kwetsbare personen samenwerken. Het gaat dan niet alleen om partijen als GGz-instellingen, welzijnsorganisaties, cliëntenorganisaties en woonbegeleiding, maar ook om vrijwilligersorganisaties en familie en vrienden.

DownloadsTypeGrootte
Feiten en Cijfers Maatschappelijke Zorg v07-02-2013 pdf205.9 KB