Feiten en cijfers Vrijwillige inzet

Feiten en Cijfers - 8 mei 2015

Vrijwilligerswerk wordt in Nederland het meest gedaan door mensen tussen de 35 en 45 jaar op school, de sportvereniging of de buurt. In 2012 en 2013 is het aantal jongeren dat vrijwilligerswerk doet opvallend hoog. Dit heeft te maken met de maatschappelijke stage die toen nog verplicht was. De provincie Friesland telt de meeste vrijwilligers. In de steden doen mensen minder vrijwilligerswerk dan in niet stedelijke gebieden. 

Deze feiten zijn een greep uit de resultaten van verschillende onderzoeken van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de Vrije Universiteit (VU) en Movisie.

Verschillen in cijfers per onderzoek

Exacte gegevens over het aantal vrijwilligers in Nederland zijn lastig te geven omdat de cijfers per onderzoek wisselen, afhankelijk van de vraagstelling en timing van het onderzoek. Uit het tweejaarlijks onderzoek Geven in Nederland 2015 blijkt dat in 2014, 37% van de Nederlanders minstens één keer per jaar vrijwilligerswerk deed voor een maatschappelijke organisatie (R. Bekkers & T Schuyt  & B. Gouwenberg, GIN 2015). In 2015 berekent het CBS dat 49% van de Nederlanders minimaal een keer per jaar vrijwilligerswerk verricht.

De verschillen worden veroorzaakt door de vraagstelling en timing van het onderzoek

Ook over de tijdsbesteding aan het vrijwilligerswerk geven de verschillende onderzoeken een ander beeld. De hoeveelheid tijd die Nederlanders gemiddeld aan vrijwilligerswerk besteden, is volgens Bekkers in 2013 en 2014 gedaald van gemiddeld 21 naar 18 uur per maand. Volgens de SCP publicatie Maatschappelijke participatie: voor en met elkaar (Van Houwelingen & de Hart, 2013) is de afgelopen decennia het vrijwilligerswerk redelijk constant gebleven, namelijk een klein uur per week. Voor zover in de cijfers van het CBS kan worden terugkeken lijkt het aan uren dat een vrijwilliger (inclusief bestuursleden) aan het vrijwilligerswerk besteed gelijk gebleven is sinds 2010. Gemiddeld besteden vrijwilligers 4 uur per weer aan hun vrijwilligerswerk.

Toename informele hulp en mantelzorg

De teruggang in het aantal vrijwilligers en het aantal uren dat vrijwilligers zich inzetten wordt volgens Bekkers voor een belangrijk deel veroorzaakt door het toenemende beroep van de overheid op burgers om informele hulp en mantelzorg te verlenen aan buren, familie en vrienden. Dit is niet duidelijk zichtbaar in de cijfers van CBS. De cijfers van CBS laten wel zien dat mannen minder vrijwilligerswerk voor de sport- en hobbyclub, de culturele vereniging en de verzorging zijn gaan doen. Het aantal vrouwen dat vrijwilligers werk doet is gelijk gebleven. Als we kijken naar de cijfers van de informele hulp dan zien we daarvoor zowel mannen als vrouwen ene lichte stijging in 2013 bij CBS.

Volledig overzicht Feiten en cijfers

Wie zijn de vrijwilligers precies? Wat doen ze en om welke redenen? Hoe staat het met burgerinitiatieven en maatschappelijk betrokken ondernemen? Wat doen de steunpunten vrijwilligerswerk en hoe ziet het vrijwilligersbeleid in gemeenten eruit? Lees verder in onderstaand overzicht. Hier vindt u ook een opsomming van de verschillende onderzoeken die voor dit overzicht zijn geraadpleegd. Lees ook de meest actuele CBS publicatie met cijfers over Vrijwillige inzet.

DownloadsTypeGrootte
Feiten-en-cijfers-Vrijwillige-inzet-08-05-2015 pdf98.21 KB