Fysieke ontmoetingen bij hulp en ondersteuning

Bijgewerkt op 08 april 2020

Deze informatie gaat over fysieke ontmoetingen en contact in de betekenis van dat mensen elkaar wel zien in levende lijve, zonder elkaar aan te raken. Dit kan zowel thuis als op locatie zijn; vaak wordt dit face-to-face contact genoemd.

De informatie is gebaseerd op de tekst die is gemaakt door het Nederlands Jeugdinstituut en aangepast aan een bredere doelgroep.

In overleg met je werkgever en directe collega’s en samenwerkingspartners kan er per situatie worden beslist of een fysieke ontmoeting nodig en mogelijk is. Uitgangspunt is steeds dat je zo goed mogelijk rekening houdt met de fysieke en mentale gezondheid van degenen die je ondersteunt, hun gezinnen en naasten en van jezelf. Hier vind je adviezen om bij noodzakelijke ontmoetingen en contacten het risico op een besmetting met het coronavirus voor degenen die je ondersteunt, hun gezinnen en naasten en van jezelf zo klein mogelijk te maken. Deze adviezen zijn bedoeld voor de omgang met lichamelijk gezonde, maar psychisch kwetsbare mensen. Daarom blijft maatwerk belangrijk.

Algemene richtlijnen

Naast de landelijk algemeen geldende adviezen, zoals het houden van 1,5 meter afstand tot mensen, is het voor sociaal werkers belangrijk de algemene hygiënerichtlijnen goed te volgen:

  • Geen handen geven.
  • Regelmatig handen wassen.
  • Hoesten en niezen in de ellenboog
  • Papieren zakdoekjes gebruiken

Sociaal werk valt onder de beroepsgroepen werkzaam in cruciale beroepen en vitale processen en geldt voor alle rollen. Dit betekent dat je als je als sociaal werker last hebt van hoesten of niezen én meer dan 38 graden koorts hebt, je niet mag werken. Je blijft dan thuis tot je 24 uur klachtenvrij bent. Als je alleen last hebt van hoesten of niezen mag je wel werken, mits je de algemene hygiënerichtlijnen volgt.

Voorafgaand aan een fysieke ontmoeting

  • Spreek af op een plaats waar het goed mogelijk is om minimaal 1,5 meter afstand te houden van het individu en het gezin en/of naasten.  
  • Voer het gesprek met zo min mogelijk mensen. Beslis zo mogelijk vooraf al samen wie echt aanwezig moet zijn bij het gesprek.  
  • Vraag voorafgaand aan het contact of er iemand in het gezin / huisgenoten last heeft van hoesten, niezen, keelpijn of meer dan 38 graden koorts. Vraag ook of een van hen positief getest is op een coronavirusinfectie.
  • Als iemand in het gezin of huisgenoten klachten heeft die kunnen wijzen op een coronavirusinfectie, overweeg dan samen nogmaals of een fysieke ontmoeting echt nodig is of dat je kunt kiezen voor een andere communicatievorm. 
  • Heeft iemand in het gezin klachten die wijzen op een coronavirusinfectie en is een fysieke ontmoeting onvermijdelijk, laat je dan zo mogelijk eerst adviseren door de GGD. Het is dan belangrijk dat je een goed beeld kunt geven van de situatie die je verwacht aan te treffen.
  • Blijf doen wat je anders ook doet. Denk bijvoorbeeld altijd na over je eigen veiligheid. Besluit of een gesprek op kantoor of bij het gezin thuis kan plaatsvinden. Ga je op huisbezoek, besluit dan of je alleen of samen met een collega moet gaan. Als het gesprek op kantoor plaatsvindt, laat een collega dan weten dat je in gesprek gaat en ook wanneer je daar weer uitkomt. Er zijn op dit moment namelijk minder mensen op kantoor.

Fysieke ontmoetingen met mensen zonder klachten

Tijdens het contact met kinderen, jongeren en gezinnen zonder klachten kun je de algemene richtlijnen van het RIVM volgen:

  • Was je handen voorafgaand aan het bezoek. Als je op kantoor afspreekt, vraag je ook je gesprekspartner(s) dit te doen. Je kunt ook deze afbeelding bekijken voor advies over handen wassen.
  • Schud geen handen. 
  • Als je bij iemand thuis bent, droog dan je handen niet aan hun handdoek af maar vraag bijvoorbeeld een stuk keukenrol of gebruik een papieren zakdoekje.
  • Houd minimaal 1,5 meter afstand van elkaar.  
  • Houd het gesprek zo kort mogelijk.
  • Maak na gebruik je laptop en telefoon schoon met een hygiënisch, ontsmettend doekje. 
  • Was je handen na het gesprek.

Fysieke ontmoetingen met mensen met klachten of een positieve test

Volg bij fysiek contact met hoestende of niezende mensen die al dan niet positief getest zijn op het coronavirus in ieder geval de algemene richtlijnen hierboven. Daarnaast geldt:

  • Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig bij een contact van minder dan vijf minuten op een afstand van minder dan 1,5 meter, inclusief fysiek contact zoals aanraken of vastpakken van iemand vanwege bijvoorbeeld agressief gedrag.
  • Voer je een gesprek van meer dan vijf minuten met iemand die hoest of niest en meer dan 38 graden koorts heeft, dan kun je ervoor kiezen om af te wijken van het RIVM-advies voor professionals buiten een ziekenhuis. Geef dan het individu een chirurgisch mondneusmasker als je op grond van jouw kennis over zijn psychiatrische of gedragsproblemen denkt dat hij niet in staat is de algemene RIVM-adviezen te volgen. Als hij of zij dit niet wil dragen, draag jij het masker zelf.
  • Vraag gezinsleden die hoesten of niezen om niet mee te komen naar de afspraak. Ga je op huisbezoek, vraag ze dan nog voor jouw komst in een andere ruimte te gaan zitten.  

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Persoonlijke beschermingsmiddelen kunnen helpen om je te beschermen tegen het coronavirus. Dit zijn:

  • Niet-steriele handschoenen.
  • Een chirurgisch mondneusmasker.
  • Een plastic halterschort.
  • Een veiligheidsbril.

Hoe kom je aan persoonlijke beschermingsmiddelen?

In principe bestelt de organisatie de persoonlijke beschermingsmiddelen voor de eigen medewerkers. Informeer daarnaar bij je eigen organisatie. Door schaarste kan het zijn dat alleen handschoenen verkrijgbaar zijn. Dan kan de organisatie via GGD GHOR Nederland een actuele lijst vinden met contactpersonen die de distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen per regio coördineren. Ook bij acute problemen kun je een beroep op hen doen om samen een oplossing te vinden. Denk aan een crisissituatie waarbij fysiek contact met een besmet individu of zijn / haar gezin nodig is maar persoonlijke beschermingsmiddelen ontbreken.

Hoe gebruik je persoonlijke beschermingsmiddelen?

  • Overweeg als je iemand echt moet spreken om een chirurgisch mondmasker mee te nemen als bekend is dat zij flink hoesten en koorts hebben en je denkt dat ze door hun psychiatrische of gedragsproblemen niet in staat zijn de algemene RIVM-adviezen op te volgen.
  • Vraag overige gezinsleden om voor jouw komst al naar een andere ruimte te gaan.
  • In deze video (Engelstalig) zie je hoe je de persoonlijke beschermingsmiddelen goed aantrekt en ook weer goed uittrekt. Het is belangrijk dat je dit in de goede volgorde doet.

Wat te doen na contact met iemand met klachten?

Heb je geen klachten? Of Heb je contact gehad met iemand of met een gezin die later klachten kregen of positief getest zijn op het coronavirus maar heb je zelf geen klachten?

  • Je valt onder de laag-risicogroep als je geen medische handelingen verricht waardoor je extra intensief in contact komt met bijvoorbeeld de luchtwegen van een individu of diens gezinsleden.
  • Je mag blijven werken. Houd wel je gezondheid in de gaten. Mocht je last krijgen hoesten of verkoudheid, dan mag je gewoon blijven werken. Blijf thuis als je koorts krijgt. Je mag dan pas weer werken als je 24 uur klachtenvrij bent. Zijn je klachten ernstig of heb je zelf een chronische ziekte, neem dan voor advies contact op met je huisarts. Meer informatie over wat je dan kunt doen vind je hieronder en op www.thuisarts.nl.

Heb je zelf klachten?

Krijg je binnen veertien dagen na contact met een besmet individu of een besmet gezin zelf klachten, bijvoorbeeld verkoudheid, hoesten, kortademigheid of koorts, dan geldt het nieuwe testbeleid voor zorgmedewerkers:

  • Bel in ieder geval je leidinggevende en overleg samen wat te doen.
  • Heb je meer dan 38 graden koorts hebt en niest of hoest je, dan mag je niet werken totdat je 24 uur klachtenvrij bent.
  • Moet je hoesten en niezen, maar heb je geen koorts, dan mag je werken met lichamelijk gezonde personen.
  • Als je volgens het nieuwe testbeleid van zorgmedewerkers niet meer mag werken, beperk dan thuis de sociale omgang met anderen. Volg de adviezen voor thuisquarantaine van de regionale GGD.
  • Ben je verder gezond, volg dan de adviezen van www.thuisarts.nl.
  • Je mag weer gaan werken als je 24 uur klachtenvrij bent.

Wanneer bel je de huisarts?

Heb je een chronische ziekte, zoals diabetes, een chronisch nier-, hart- of longziekte, of HIV, of gebruik je medicijnen die de weerstand verminderen? Bel dan direct de huisarts bij koorts of een koortsig gevoel en minimaal één van de volgende klachten:

  • Hoesten
  • Moeilijk ademen

Blijf thuis en binnen tot je de huisarts gesproken hebt. Ga niet zelf naar de huisarts, de huisartsenpost of het ziekenhuis. Als het nodig is, komen zij naar jou toe.