Gedragscodes

18 december 2012

Het doel van Gedragscodes is het leefklimaat in een wijk of buurt te verbeteren en overlast te verminderen. Door middel van een duidelijk stappenplan stellen buurtbewoners, professionals en de gemeente samen leefregels voor een wijk of buurt op. In de laatste stap wordt aandacht besteed aan evaluatie en borging van het project.

Methodebeschrijving-gedragscodes.pdf 1.58 MB

In een evaluatieonderzoek zijn uitvoerders positief over het stappenplan, hoewel de praktijk soms weerbarstiger is dan het model. De projecten hebben vooral een goede invloed op de sociale cohesie in een wijk. Over de invloed op vandalisme en overlast zijn de meningen verdeeld. Er is geen effectonderzoek naar de methode bekend.

Doel

Doelstelling van de methode Gedragscodes is het leefklimaat in een wijk of buurt te bevorderen, vandalisme en overlast te verminderen en de sociale samenhang te verbeteren.

Doelgroep

De doelgroep van de methode bestaat uit buurtbewoners.

Aanpak

Door middel van een stappenplan worden leefregels voor een wijk of buurt door buurtbewoners en betrokken professionals opgesteld en aan medebewoners gepresenteerd. Het stappenplan voor het opzetten, uitvoeren en evalueren van een gedragscodeproject in de buurt bevat vijf stappen die gezamenlijk voor een gedegen uitvoering zorgen. Bij de eerste stap wordt uitgewerkt wie het initiatief neemt en wat de rollen van de verschillende actoren zijn. In de tweede stap wordt bekeken wat bewoners zien als de grootste problemen. In stap 3 wordt op een interactieve manier een selectie gemaakt en worden prioriteiten vastgesteld. Deze worden in stap 4 gezamenlijk met de bewoners vastgesteldĀ  en vertaald in een Gedragscode. In stap 4 worden ook de leefregels ingevoerd, door middel van bijvoorbeeld de onthulling van een bord. In stap 5 wordt aandacht besteed aan evaluatie en borging van het project.

Uitvoerende organisaties

Het initiatief voor toepassing van de methode komt over het algemeen van de gemeente of van bewoners. De projectleiding ligt vaak bij een opbouwwerker die vanuit een welzijnsinstelling opereert. Verder zijn er ook andere partijen bij betrokken, bijvoorbeeld de wijkagent of de buurtregisseur, een vertegenwoordiging van de woningbouwcorporatie of de wijkraad.

Ontwikkelaar
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)
030 751 67 77
www.hetccv.nl
www.hetccv.nl/dossiers/wijkinterventies/gedragscodes

Contactpersoon
Nicole Langeveld, projectleider Jeugd

Onderzoek

Er is door het Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid evaluatieonderzoek uitgevoerd (Bongers & Langeveld, 2011). De conclusie uit dit onderzoek is dat de uitvoerders de ondersteuning door middel van een stappenplan als nuttig en prettig hebben ervaren, hoewel de praktijk soms weerbarstiger is dan het model. Verder is geconcludeerd dat deze projecten vooral een goede invloed hebben op de sociale cohesie in de wijk. Over de invloed op de daadwerkelijke hoeveelheid vandalisme en vernielingen en overlast zijn de meningen verdeeld. Een kleine groep bewoners heeft de eigen wijk in de vragenlijsten die gebruikt zijn voor de evaluatie na afloop van de projecten een hoger rapportcijfer gegeven voor de algemene leefbaarheid.

Samenvatting werkzame elementen

  • Door samen met bewoners leefregels te formuleren, worden de sociale cohesie en verbetering van het leefklimaat in de wijk bevorderd.
  • Probleemanalyse en prioritering liggen aan de basis van de leefregels
  • Handhaving: het formuleren van leefregels wordt gecombineerd met het maken van afspraken over naleving en eventuele sancties.
  • De leefregels gaan over concrete gedragingen en worden duidelijk vastgelegd, waardoor de resultaten meetbaar zijn.
  • Het proces staat centraal waarbij er vanaf het begin aandacht is voor draagvlak, evaluatie en borging.
  • Samenwerking: zowel bewoners, gemeente, welzijn en politie als woningcorporaties zijn bij de totstandkoming en handhaving van de leefregels betrokken.