Krachtwerk

30 juni 2015

Krachtwerk is een krachtgericht begeleidingstraject voor mensen in multiprobleemsituaties die in sociaal isolement dreigen te raken. Krachtwerk wordt vooral ingezet in de maatschappelijke opvang, in de vrouwenopvang en bij de begeleiding en opvang van zwerfjongeren. Het doel is herstel in de richting van een door henzelf gewenste kwaliteit van leven waarbij zij, net als iedere burger, in de samenleving meedoen en erbij horen. Bij herstel gaat het om een zingevend bestaan met hoop en zicht op een betere toekomst en leven in veiligheid. Krachtwerk is geënt op het Strengths model dat in de Verenigde staten is ontwikkeld.

Download de uitgebreide interventiebeschrijving:

Methodebeschrijving-krachtwerk.pdf 656.42 KB

Thumbnail

Doelgroep

De doelgroep van de interventie Krachtwerk bestaat uit mensen in achterstandssituaties met diverse problemen − emotionele, fysieke, sociale en materiële − die moeite hebben om zichzelf en hun bestaan te reguleren en maatschappelijk achterop zijn geraakt. Zij zijn sociaal uitgesloten of dreigen dat te worden.

Doel

Krachtwerk ondersteunt het eigen proces van herstel van mensen in de richting van een door henzelf gewenste kwaliteit van leven waarbij zij, net als iedere burger, in de samenleving mogen meedoen, erbij horen, ertoe doen en mogen zijn wie ze zijn. Bij herstel gaat het om een zingevend bestaan met hoop en zicht op een betere toekomst en leven in veiligheid.

Aanpak

Het krachtgerichte begeleidingstraject bestaat uit drie samenhangende delen: focusbepaling, uitvoering en evaluatie. De zeven basistaken van het krachtgerichte begeleidingstraject zijn: ontmoeten en aansluiten, inventariseren van krachten, inschatten van zelfregulering, doelen stellen en een actieplan maken, ondersteunen van herstel, evalueren en afronden. Na de evaluatie kan worden besloten tot een vervolgtraject dat wederom bestaat uit focusbepaling, uitvoering en evaluatie. Het methodisch werken met cliënten heeft een cyclisch karakter.

Ontwikkelaar
Judith Wolf
judith.wolf@radboudumc.nl
024 361 43 65
www.impuls-onderzoekscentrum.nl
@ImpulsAcademie

Contactpersoon
Irene Jonker
irene.jonker@radboudumc.nl
024 361 88 26

Onderzoek

Internationale studies onder diverse doelgroepen wijzen op positieve effecten van toepassing van het krachtenmodel en vergelijkbare op empowerment gerichte interventies. De meeste van deze onderzoeken richten zich op kwetsbare mensen met een chronische psychiatrische aandoening die problemen ervaren op meerdere leefgebieden, waaronder het verkrijgen en behouden van huisvesting, werk en sociale relaties. Deze studies laten positieve resultaten zien bij (psychische) gezondheid en hospitalisatie (Björkman, Hanson & Sandlund, 2002; Macias e.a., 1994; Macias, Farley, Jackson & Kinney, 1997; Modrcin, Rapp  & Poertner, 1988), vaardigheden voor zelfstandig wonen en dagelijkse activiteiten (Macias e.a., 1994; Modrcin e.a., 1988), arbeidstraining en inkomen (Macias e.a., 1997; Modrcin e.a., 1988; Stanard, 1999), sociale steun en gedrag (Macias e.a., 1997; Modrcin e.a., 1988), vrijetijdsbesteding (Modrcin e.a., 1988), kwaliteit van leven (Stanard, 1999) en tevredenheid met de hulp (Björkman e.a., 2002). Maar ook andere doelgroepen − mensen met verslavingsproblemen, vrouwen met geweldservaringen en dak- en thuisloze jongeren − lijken baat te hebben bij een krachtgerichte interventie (Rapp e.a., 2008; Saewyc & Edinburgh, 2010; Song & Shih, 2010). Op basis van de in Nederland uitgevoerde effectstudie naar de krachtgerichte methodiek bij dak- en thuisloze jongeren zijn geen uitspraken mogelijk over de effectiviteit van de interventie, omdat die in de onderzochte praktijken onvoldoende modelgetrouw werd uitgevoerd.

Samenvatting werkzame elementen

  • De eigen regie van de cliënt in de begeleiding.
  • De focus op krachten, talenten en mogelijkheden, zonder ontkenning van problemen.
  • Motivatie niet vooraf veronderstellen, maar met de cliënt samen in het traject produceren.
  • Een werkrelatie die is gebaseerd op respect, vertrouwen en wederkerigheid.
  • De duidelijke structuur van het krachtgerichte begeleidingstraject.
  • Een uitgebreide inventarisatie van de individuele krachten (in verleden, heden en met oog op toekomst) en de hulpbronnen in de omgeving op tien leefgebieden aan de hand van het werkblad krachteninventarisatie.
  • Het maken van eigen keuzes door cliënten voor wat belangrijk is om aan te werken en het stellen en werken aan kleine, haalbare doelen aan de hand van het werkblad actieplan.
  • Werken aan het vernieuwen, ontwikkelen en uitbreiden van het handelingsvermogen van cliënten door aansluiting op actueel handelingsvermogen en door in alledaags voorkomende situaties ‘samen te doen’.
  • Werken aan een betere aansluiting tussen wat de cliënt wil en kan en wat de omgeving vereist en biedt door aanpassing van zelforganiserend vermogen van de cliënt als ook door veranderingen in diens directe omgeving.
  • Doorbreken en aanpassen van disfunctionele, destructieve, soms ook gewelddadige interactiepatronen in het systeem.
  • Werken aan verandering van kernovertuigingen door ‘kijkwijziging’, feiten anders leren interpreteren, ook leren de positieve punten te benoemen.
  • Positieve ervaringen van cliënten met de begeleiding.
Beoordeling
De interventie Krachtwerk is in juni 2015 erkend als Goed Onderbouwd door de erkenningscommissie Maatschappelijke ondersteuning, participatie en veiligheid. De erkenningscommissie beoordeelt Krachtwerk als zeer goed verantwoorde en beschreven interventie. Het Strenghts model biedt een degelijk theoretisch kader. Krachtwerk beschikt over veel materiaal voor uitvoerders.
Op zich is de interventie goed uitvoerbaar, maar de modelgetrouwheid (de interventie uitvoeren zoals deze bedoeld is) blijkt zwak. Verdere ontwikkeling van de interventie voor verschillende soorten probleemgroepen vermindert mogelijk de problemen met modelgetrouwheid.