MeMoSA (Mentormoeders bij huiselijk geweld)

1 december 2011

De methode MeMoSA richt zich op het terugdringen van partnergeweld bij moeders of vrouwen die zwanger zijn. Mentormoeders coachen deze vrouwen. Dit doen ze onder meer door hen te stimuleren om professionele hulp te zoeken en hun sociale netwerk te verbeteren.

Methodebeschrijving-mentormoeders-voor-steun-advies.pdf 588.93 KB

Uit onderzoek naar MOSAIC, de Australische methode waarop MeMoSA is gebaseerd, blijkt een duidelijk positief effect van mentorhulp op het verminderen van partnergeweld. De methode draagt ook in lichte mate bij aan het verminderen van depressieve klachten en aan het verbeteren van lichamelijk en geestelijk welzijn.

Doel

De methode MeMoSA heeft de volgende primaire doelen:

  • Afname van huiselijk geweld / partnergeweld.
  • Uitbreiding van het sociale netwerk van vrouwen die slachtoffer zijn van huiselijk geweld.
  • Verbetering van de psychische gezondheid van de vrouwen.
  • Bewustwording van de moeder van het effect van partnergeweld op de kinderen.
  • Acceptatie van (professionele) hulp voor moeder en kind(eren).

Doelgroep

De doelgroep van de methode bestaat uit vrouwen die zwanger zijn of moeder, die de zorg hebben voor thuiswonende kinderen en waarbij (vermoedelijk) sprake is van partnergeweld. Het gaat daarbij om vrouwen voor wie de drempel naar professionele hulpverlening te hoog is en die vaak in een isolement leven.

Aanpak

De mentormoeder is een semi-vrijwilliger met minimaal een mbo-opleiding in de zorg. De mentormoeder heeft tot taak de vrouwen uit de doelgroep te coachen, vanuit een vriendschappelijk contact. Zij is gepositioneerd in de eerstelijnsgezondheidszorg. Ze ontvangt aanmeldingen van de betrokken hulpverlener (huisarts, verloskundige, jeugdarts Centrum Jeugd en Gezin en dergelijke) via haar coördinator.

In de aanpak wordt gewerkt met vrijwillige mentormoeders. Zij coachen moeders die te maken hebben met huiselijk geweld gedurende vier maanden wekelijks. Allereerst maakt de mentormoeder een inventarisatie van de problemen en een inschatting van de ernst van het geweld. Met deze informatie wordt een plan van aanpak voorgesteld aan de vrouw. Daarna komt de begeleiding op gang: voorlichting over de gevolgen van het geweld (ook voor de kinderen) en een inventarisatie van mogelijke hulpverlening. Ook komen het omgaan met depressieve klachten en het versterken van het sociaal steunend netwerk aan bod. Daarnaast wordt aandacht besteed aan kinderen als getuige. Na vier maanden vindt een evaluatie plaats. De eindrapportage over het proces en het bereikte resultaat vindt altijd schriftelijk plaats naar de verwijzer. Bij tussentijdse ontwikkelingen die actie van de hulpverlener vragen, is er rechtsreeks contact. 

Uitvoerende organisaties

Uitvoerende organisaties zijn instellingen voor eerstelijnsgezondheidszorg. Betrokken hulpverleners die de aanmeldingen doorsturen, zijn huisartsen, verloskundigen, jeugdartsen van de Centra voor Jeugd en Gezin, en dergelijke.

Ontwikkelaar
UMC St Radboud Nijmegen
Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde / Vrouwenstudies
Medische Wetenschappen
Postbus 9101 / 118
6500 HB Nijmegen

Contactpersoon
Mevr. dr. S.H. Lo Fo Wong, huisarts / senior onderzoeker
s.lofowong@elg.umcn.nl
024 361 31 10

Onderzoek

Ten tijde van het maken van deze methodebeschrijving was een onderzoek gaande naar de toepassing van MeMoSA in Rotterdam. De definitieve resultaten waren nog niet bekend. Implementatie van de methode wordt onderzocht in Nijmegen. Publicaties over de belemmerende en bevorderende factoren bij implementatie volgen in 2013.

Er is effectonderzoek naar MeMoSA gaande, hiervan zijn de resultaten nog niet bekend. De publicaties hierover verschijnen in 2012. Daarnaast heeft er een effectonderzoek met een willekeurig samengestelde controlegroep plaatsgevonden naar MOSAIC, de Australische methode waarop MeMoSA is gebaseerd (Taft e.a., 2011). Uit dit onderzoek blijkt een duidelijk positief effect van mentorhulp op het verminderen van partnergeweld. Ook was er een lichte aanwijzing voor reductie van depressieve klachten en verbetering van lichamelijk en geestelijk welzijn.

Samenvatting werkzame elementen

  • Op vrijwillige basis wekelijkse begeleiding door een mentormoeder van moeders die te maken hebben met huiselijk geweld.
  • Laagdrempelig, vriendschappelijk contact en sociale steun.
  • Signaleren van partnergeweld door de huisarts.
  • Systematisch in kaart brengen van de problemen en de ernst ervan.
  • Inventariseren van mogelijke en nodige vervolghulpverlening.
  • Zelfvertrouwen en empowerment: vrouwen worden gestimuleerd actie te ondernemen en hulp te zoeken.
  • Versterken van het sociale netwerk.
  • Voorlichting over de gevolgen van geweld, ook voor kinderen.