Naast de mantelzorger

1 augustus 2012

Deze methode heeft als doel het geven van praktische en emotionele ondersteuning aan mantelzorgers, zodat ze weer zelf problemen kunnen oplossen. Een coördinator selecteert en koppelt mantelzorgers die overbelast dreigen te raken aan vrijwilligers. Zij bepalen vervolgens samen wat ze gaan doen. De vrijwilliger neemt geen taken over, maar ondersteunt de mantelzorger bij het zelf actie ondernemen.

Methodebeschrijving-naast-de-mantelzorger.pdf 209.21 KB

Onderzoek naar praktijkervaringen van professionals laat zien dat het lastig is om mantelzorgers voor deelname te werven. Als reden hiervoor worden onbekendheid met het aanbod en terughoudendheid om hulp te vragen genoemd. Het werven van vrijwilligers verloopt juist wel heel soepel. Er is geen effectonderzoek naar de methode bekend.

Doel

Het doel van de methode Naast de mantelzorger is mantelzorgers praktische en emotionele ondersteuning te geven en ervoor te zorgen dat mantelzorgers weer zelfstandig hun problemen kunnen aanpakken. Subdoel is het stimuleren van vrijwillige inzet ten behoeve van mantelzorgondersteuning.

Doelgroep

De doelgroep van de methode bestaat uit (dreigend) overbelaste mantelzorgers.

Aanpak

In de methode zijn vier stappen te onderscheiden: werving en selectie, matching, het metgezellencontact en evaluatie en vervolg. De coördinator selecteert en koppelt mantelzorgers en vrijwilligers. De vrijwilliger voert de kern van de methode uit: het metgezellencontact. De vrijwilliger en mantelzorger bepalen samen wat zij gaan doen. De behoefte van de mantelzorger staat daarbij centraal. De coördinator voert tussentijdse evaluatiegesprekken. Na de afgesproken periode eindigt het metgezellencontact met een gesprek tussen coördinator, vrijwilliger en mantelzorger.

Uitvoerende organisaties

De methode is bedoeld voor brede welzijnsorganisaties die werken met vrijwilligers en voor Steunpunten Mantelzorg.

Ontwikkelaar
Movisie
Jolanda Elferink
030 7892 063
j.elferink@movisie.nl
www.movisie.nl

Onderzoek

Er is één ongepubliceerd intern evaluatieonderzoek (DIVA Delft, 2010) naar Naast de mantelzorger beschikbaar. Dit evaluatieonderzoek gaat vooral over de opstartfase (werving en selectie van mantelzorgers en vrijwilligers). Ten tijde van dit evaluatierapport zijn er nog te weinig matches gemaakt om uitspraken te doen over de daarop volgende fase.

De doelgroep, mantelzorgers, blijkt lastig te bereiken. Er lijkt weinig vraag naar ondersteuning te zijn vanuit mantelzorgers. Dat kan komen door onbekendheid met het aanbod, maar ook door de terughoudendheid van mantelzorgers om hulp te vragen. Hoewel ook bij vrijwilligers soms onbekendheid is over het onderwerp mantelzorg, loopt de werving van deze groep soepeler. Er kan zelfs een overschot aan vrijwilligers ontstaan. Het gebrek aan mantelzorgers kan dan zijn weerslag hebben op al geworven vrijwilligers.

Samenvatting werkzame elementen

  • De combinatie van praktische en emotionele ondersteuning, zodat de mantelzorger daarna weer zelfstandig en gesterkt verder kan.
  • Maatwerk: via vragenlijsten over de zwaarte van de zorg wordt de mate van overbelasting en ondersteuning bepaald.
  • Actieve bijstand: de vrijwilliger neemt geen taken over, maar ondersteunt de mantelzorger in het zelf iets ondernemen waardoor het vertrouwen in eigen kunnen versterkt wordt.
  • Intersectoraal: organisaties voor zorg, welzijn en de gemeente worden ingeschakeld om mantelzorgers en vrijwilligers te werven en om bij die organisaties bewustwording te creëren over de positie van de mantelzorgers waar ze mee te maken hebben.
  • Matching: vrijwilligers en mantelzorgers worden gematcht door middel van een persoonlijk gesprek tussen vrijwilliger, mantelzorger en coördinator, onder leiding van een coördinator. De kans dat het klikt wordt hierdoor groter.
  • De metgezel wordt één-op-één op regelmatige basis ingezet bij de mantelzorger. Hierdoor ontstaat een vertrouwensband en kan in korte tijd veel ondersteuning worden geboden
  • Relatief kortdurend metgezellencontact: de mantelzorger komt snel weer in een situatie waarin hij of zij kan vertrouwen op de eigen kracht. Tussentijdse besprekingen tussen mantelzorger, vrijwilliger en coördinator waardoor de kwaliteit van het contact bewaakt wordt.