Veiligheid in de residentiële jeugdzorg

13 februari 2015

Veiligheid in de residentiële jeugdzorg is gericht op het ontwikkelen en borgen van beleid rond seksualiteit en seksueel misbruik. De aanpak bevat drie instrumenten met handzame tools om met het beleid aan de slag te gaan.

Download de uitgebreide methodebeschrijving.

Methodebeschrijving-veiligheid-in-residentiele-jeugdzorg.pdf 345.41 KB

In een evaluatie van een training gaven deelnemers aan beter in staat te zijn om seksuologische hulpvragen in kaart te brengen. Er is nog geen onderzoek beschikbaar naar de toepassing van de methode.

Doelgroep

De uiteindelijke doelgroep van de interventie Veiligheid in de residentiële jeugdzorg zijn jongeren in de Residentiële Jeugdzorg. De intermediaire doelgroep bestaat uit aanbieders van deze vorm van zorg.

Doel

Het overkoepelende hoofddoel van Veiligheid in de residentiële jeugdzorg is dat organisaties beleid hebben ontwikkeld en geborgd, gericht op:

  • preventie van en adequaat handelen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik
  • én het bevorderen van gezond seksueel gedrag van jongeren  in de residentiële jeugdzorg.

Aanpak

Veiligheid in de residentiële jeugdzorg omvat drie instrumenten.

  • Instrument 1: Een samenhangend beleid rond bejegening, seksualiteit en preventie en aanpak van seksueel misbruik.
  • Instrument 2: Opsporen en beïnvloeden van risicofactoren voor seksueel misbruik.
  • Instrument 3: Aanpak en vermoedens van seksueel misbruik.

Deze instrumenten vormen een getrapt beleidskader en worden idealiter gezamenlijk geïmplementeerd.

Per instrument wordt de aanpak beschreven en worden handzame tools gegeven om direct mee aan de slag te gaan.

Uitvoerende organisaties

De interventie is ontwikkeld voor  de residentiële jeugdzorg. De instrumenten bieden echter ook goede handvatten voor bijvoorbeeld Justitiële Jeugdinrichtingen of andere instellingen waar jongeren verblijven.

De interventie is in samenwerking met acht instellingen voor Jeugd en Opvoedhulp te Brabant gerealiseerd: Tender, Orthopedagogisch Centrum Brabant, de Widdonck, BJ Brabant, de Zuidwester, Valkenhorst, Oosterpoort en de Combinatie. Zij zijn er in 2010 mee gestart. 

Daarnaast gebruikt de Inspectie Jeugdzorg de beleidsinstrumenten als toetsingskader voor de residentiële jeugdzorg.

Ontwikkelaar

Marijke Lammers
Van Spaenstraat 35
6524 HK
Nijmegen
marijke-lammers@wxs.nl
024 322 72 35
www.movisie.nl

Onderzoek

Er is geen evaluatie of onderzoek beschikbaar van de toepassing van Veiligheid in de residentiële jeugdzorg. Wel is een evaluatie beschikbaar van een training (train-de-trainer). Deze werd goed beoordeeld. De deelnemers gaven onder andere aan beter in staat te zijn om seksuologische hulpvragen/seksuele ontwikkelingen in kaart te brengen. Ook hebben de deelnemers veel materialen/werkvormen leren kennen - en ermee geoefend - die zij direct kunnen inzetten.

Samenvatting werkzame elementen

  • Aandacht voor seksualiteit als geheel: positieve seksualiteit én grensoverschrijding en seksueel misbruik
  • Het uitgangspunt dat beleid inzake seksualiteit en seksueel misbruik gebaseerd op en ingebed in een breder bejegeningsbeleid dient te zijn 
  • Het vormen van een fundament: het getrapte beleidskader met aandacht voor het algemeen vormen van beleid inzake seksualiteit, preventiebeleid en reactiebeleid
  • De integratie van het niveau van de organisatie/afdeling, het niveau van de medewerker en het niveau van de jeugdige in één beleid
  • Het opsporen van risicofactoren van grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik binnen de organisatie
  • Medewerkers worden toegerust zodat zij weten hoe zij moeten handelen bij vermoedens en meldingen van seksueel misbruik