Wie is er nou raar?

12 november 2012

Het doel van ’Wie is er nou raar?’ is de houding van jongeren ten aanzien van mensen met psychiatrische problematiek positief te veranderen. Jongeren krijgen in zes lessen een kijkje in het leven van mensen met psychiatrische problemen via ervaringsverhalen, ondersteund door audiovisueel materiaal en contact met een ervaringsdeskundige.

Methodebeschrijving-wie-is-er-nou-raar.pdf 217.75 KB

In evaluatieonderzoek wordt de dialoog als instrument en het bespreekbaar maken van de problematiek van mensen met een psychiatrische stoornissen positief gewaardeerd. Deelnemers benoemen het belang van openheid, een niet-oordelende houding en het belang van het perspectief van de ander in een dialoog. Er is geen effectonderzoek naar de methode bekend.

Doel

Het hoofddoel van de methode Wie is er nou raar is de houding van jongeren ten aanzien van mensen met psychiatrische problematiek positief te veranderen. Een subdoel is de deskundigheidsbevordering van docenten in het voortgezet onderwijs. 

Doelgroep

De primaire doelgroep van de methode bestaat uit jongeren in het voortgezet onderwijs. De secundaire doelgroep is breder gericht, namelijk docenten in het voortgezet onderwijs.

Aanpak

De methode bestaat uit zes lessen met interactieve werkvormen. Elke les heeft een werkvorm die centraal staat: (1) kennismaking, (2) over de streep, (3) complimenten, (4) rollenspel, (5) face to face en (6) creatieve presentatie. Tijdens de lessen wordt gebruik gemaakt van ervaringsverhalen/casussen van vijf mensen met een psychiatrisch probleem. De groep wordt opgedeeld in vijf subgroepen en iedere groep krijgt één van de vijf casussen toegewezen. Gedurende alle lessen zijn de subgroep en de casus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Tijdens les 1 tot en met 4 wordt gebruik gemaakt van filmfragmenten waarin de vijf mensen met een psychiatrisch probleem steeds een deel van hun levensverhaal vertellen. Dit is opgedeeld in vier fragmenten: (1) ik ben…, (2) mijn kwetsbaarheid…, (3) mijn omgeving… en (4) mijn boodschap aan jou…. In les 5 gaat een ervaringsdeskundige in gesprek met de groep. Tijdens de zesde en laatste les geven de subgroepjes een eindpresentatie waarin ze laten zien wat zij tijdens de lessen hebben geleerd en wat zij willen meegeven aan de groepsgenoten.

Uitvoerende organisaties

Het materiaal is bruikbaar voor onderwijsinstellingen, zowel vmbo-, mbo-, havo-, vwo- als hbo- niveau. Daarnaast kan het worden gebruikt door zorg- en welzijnsorganisaties, zelfhulpgroepen en zelforganisaties van mensen met psychiatrische problematiek.

Ontwikkelaar
Dr. Martha Van Biene Mld.
Lectoraat Lokale Dienstverlening vanuit Klantperspectief, HAN University of Applied Sciences
Contactpersoon
Helmie Kayser
helmie.kayser@han.nl
024 353 03 69

Onderzoek

In 2012 is er een evaluatieonderzoek gedaan naar een pilotworkshop Wie is er nou raar? (Heessels, 2012). De belangrijkste conclusies daaruit zijn allereerst dat de dialoog wordt erkend door de deelnemers als instrument om je eigen denkbeelden en die van anderen te veranderen. Daarnaast wordt het ‘Over de streep spel’ als een positieve bijdrage aan de persoonlijke ontwikkeling ervaren. Tot slot benoemen deelnemers de waarde van het bespreekbaar maken van de problematiek van mensen met psychiatrische stoornissen en/of problemen. De deelnemers benoemen het belang van openheid, een niet-oordelende houding en het belang van het perspectief van de ander in een dialoog. Daarnaast komt duidelijk de realisatie naar voren dat iedereen een psychiatrische stoornis kan krijgen.

Er is geen onderzoek gevonden dat directe of indirecte aanwijzingen geeft over de effectiviteit van deze methode. Ook zijn er geen soortgelijke methoden gevonden.

Samenvatting werkzame elementen

  • Jongeren laten ervaren wat het betekent om een psychiatrisch probleem te hebben.
  • Jongeren krijgen een kijkje in het leven van mensen met psychiatrische problemen via ervaringsverhalen ondersteund door audiovisueel materiaal en contact met een ervaringsdeskundige.
  • Dialoog: het aangaan van de dialoog over eigen opvattingen, deze tijdelijk opschorten en vooroordelen ter discussie stellen.
  • Actief leren: een actieve deelname van jongeren via actieve werkvormen en actieve betrokkenheid bij de organisatie van de lessen.
  • Door de face to face ontmoeting met ervaringsdeskundigen moeten de deelnemers zich niet alleen in dialoog met elkaar, maar nu ook met die ander verhouden.
  • Door invullen van de drie B’s (bekend, besluiten, bereiken) evalueert de docent samen met de deelnemers op handelingsaspecten.