Blog: Het sociale weigerteam

nieuwsbericht - 3 maart 2015

‘Nee, sorry, als thuiszorgorganisatie houden wij vast aan onze religieuze overtuiging. Uw lesbische zus zal naar een andere organisatie moeten voor zorg en ondersteuning.’ Wel eens meegemaakt? Waarschijnlijk niet.

In Nederland zijn er geen organisaties die dit openlijk propageren. Hoewel. Er zijn wel degelijk voorbeelden te vinden van mensen die bij de levering van goederen of diensten hun religieuze overtuiging boven de wet stellen. Denk aan sommige bijzondere ambtenaren van de Burgerlijke Stand die weigeren paren van hetzelfde geslacht te trouwen. En denk aan sommige thuiszorgmedewerkers die een transgender cliënt liever niet wassen.

Misschien denkt u nu: laat toch zitten, wie wil er nou getrouwd of gewassen worden door mensen die je afkeuren? Maar daarmee gaat u voorbij aan het feit dat mensen in hun werk geacht worden hun persoonlijke overtuiging thuis te laten. Als professional zou het niet uit hoeven maken voor wie je je werk doet en of je het eens bent met de levensstijl van je cliënt. Beroepscompetenties zijn niet voor niets vastgelegd: we willen in Nederland dat alle professionals kunnen werken met alle cliënten.

De afgelopen weken is er in Amerika veel te doen geweest over een wet die het ondernemers mogelijk maakt om goederen en diensten te weigeren aan klanten wiens levensstijl indruist tegen de religieuze overtuiging van de ondernemer. In Noord-Ierland is vorige week een soortgelijk wetsvoorstel opgesteld. Op basis van deze wetgeving kunnen ondernemers dus zeggen: 'Ik ben wel bloemist, maar niet voor begrafenissen of huwelijken van homo's'of 'ik ben banketbakker, maar ik maak geen verjaardagstaart voor een kind met twee moeders'.
Op dit moment gaat het nog om commerciële ondernemingen. Maar stel dat we dit soort weigeringen toestaan in de wet, in een wereld waar de zorg steeds meer georganiseerd wordt door particuliere ondernemers. Dan is er dus een kans dat ook in deze sector sommige mensen straks wel geholpen worden en andere niet.

2015 is het jaar van de sociale wijkteams. Hoe reageren de professionals uit die teams als ze te maken hebben met lesbische, homo-, biseksuele en transgender cliënten? Ongetwijfeld komen er onwenselijke en ongemakkelijke situaties, vanuit onwetendheid, vooroordelen of onbekendheid bij professionals.

Daarom vind ik het zo belangrijk dat sociale professionals al in hun opleiding aandacht voor diversiteit mee krijgen. Dat dit expliciet onderdeel uitmaakt van beroepscompetenties. Dat zij in hun opleiding leren hoe om te gaan met persoonlijke weerstand, angst of afkeuring, zonder cliënten hulp of ondersteuning te weigeren. En dat zij hier op hun werk gewoon over kunnen praten. Want het overnemen van een cliënt omdat ze lesbisch is, is het faciliteren van discriminatie. Daarom is mijn oproep: laten we opletten dat sociale wijkteams geen sociale weigerteams worden.

Juul van Hoof is programmaleider LHBT bij Movisie. Deze blog werd ook gepubliceerd op de website van Zorg + Welzijn.

Kennisdossier