Prinsjesdag 2015: het verlanglijstje voor de sociale sector

nieuwsbericht - 15 september 2015

Eindelijk weer een begrotingsjaar waarin extra gelden zijn te verdelen. Gaat de regering ervoor zorgen dat er betere ondersteuning komt voor de mensen die te maken hebben gehad met de grote veranderingen in de AWBZ, Wmo, langdurige zorg en Jeugdwet? Gaat ze de professionals de middelen geven om de burgers beter in staat te stellen hun zelfstandigheid te behouden? Movisie heeft een verlanglijstje: stimuleer integraal werken, zorg voor een duurzaam kennissysteem in de sector en werk aan verbinding tussen de Wmo en de Participatiewet.

Stimuleer integraal werken

Als we de burger echt willen laten profiteren van de grote transformatie van 2015 dan is een extra impuls in het sociaal domein onontbeerlijk. De burger heeft nieuwe professionals nodig die hem en zijn netwerk steunen in zelfredzaamheid. Die eerder problemen signaleren en zorgen dat mensen langer thuis kunnen wonen. Dat huiselijk geweld, schuldenproblematiek en opvoedingsproblemen in een eerder stadium worden gesignaleerd en aangepakt. Hier botst echter de leefwereld van mensen met de systeemwereld van beleid en organisaties. Zowel landelijk als lokaal zien we de worsteling om zorg, welzijn, werk, inkomen en onderwijs samen te laten werken. Het vraagt ook om lef. Inspectiediensten, afrekensystemen dienen daartoe opnieuw tegen het licht te worden gehouden. Alleen zeggen dat bureaucratie en regeldrift beteugeld moeten worden is onvoldoende. Het vraagt om experimenteerruimte, het betrekken van burgers en ontschotte geldstromen. Een scherp geformuleerde ambitie van dit kabinet om integraal werken zowel landelijk als lokaal te stimuleren, met daaraan gekoppeld een krachtig actieprogramma zou voor veel inwoners van ons land het verschil kunnen maken.

Een duurzaam kennissysteem voor de sociale sector

De Gezondheidsraad heeft begin dit jaar een advies uitgebracht onder de titel ‘Sociaal werk op solide basis’ waarin gepleit wordt voor een duurzaam kennissysteem. Net als in de jeugdzorg en ouderenzorg. De oproep aan VWS, de VNG en de sector zelf om nu écht een stimuleringsprogramma te starten enthousiast ontvangen door de brancheorganisaties, beroepsverenigingen en opleidingen. Helaas heeft het kabinet tot op heden nog geen aanstalten gemaakt om in een dergelijk ontwikkelings- en onderzoeksprogramma voor de sociale sector te investeren. De begrotingsbesprekingen 2016 en verder bieden een aanknopingspunt om dit recht te zetten.

Participatie en Wmo

Participeren naar vermogen is een hartenwens die vele kwetsbare burgers hebben. Participatie kent vele vormen: een continuüm van (deeltijd)arbeid, participatiebanen, werkervaringsplaatsen, beschut werken, maar ook arbeidsmatige dagbesteding, begeleid werken, vrijwilligerswerk, tegenprestatie naar vermogen tot werk in de informele economie. Dit continuüm heeft in de loop der jaren schotten en breuklijnen gekregen. Zowel de Wmo als de Participatiewet willen de participatie bevorderen.
De opgave is ook hier om weer te denken vanuit de vraag en behoefte van mensen zelf en die van organisaties en het bedrijfsleven. En daar de ondersteuning op in te richten. Dat vraagt om transformatie en ontschotting in beleid en uitvoering.