De relatie tussen sociale interventies en gezondheid

nieuwsbericht - 1 oktober 2016
 1159 keer gelezen

Veel sociale interventies richten zich op het verkrijgen en verdiepen van het netwerk. Een sociaal netwerk blijkt namelijk goed te zijn voor de gezondheid en werkt daardoor preventief. Maar hoe werkt dit precies? Voor de Eigen Kracht-conferentie (EK-c) en de Roze Ouderensalon onderzochten twee studenten of de interventies bijdragen aan de gezondheid van de deelnemers en hoe we meer grip krijgen op de relatie tussen de sociale interventies en gezondheid.

Eigen Kracht-conferentie

De EK-c is een sociale interventie waarbij een persoon door middel van het sociaal netwerk werkt aan het oplossen van zijn of haar problemen. Doel hiervan is het herpakken van de regie over het eigen leven. Onder procesbegeleiding van een onafhankelijke coördinator wordt het proces van herstel in gang gezet. De inzet van het sociaal netwerk is bij deze interventie één van de belangrijkste elementen die de interventie doet slagen. De sociale contacten denken mee, bieden steun, controleren en dienen als rolmodel. Maar is er daarnaast ook gezondheidswinst?

Roze Ouderensalon

Lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender (LHBT-)ouderen hebben een kwetsbare positie in de maatschappij. Deze positie brengt gezondheidsrisico’s met zich mee. Er zijn verschillende initiatieven en sociale interventies ontstaan om de positie van LHBT-ouderen te verbeteren. Een van deze interventies is de Roze Ouderensalon. De Roze Ouderensalon is een bijeenkomst waar LHBT-ouderen (55-plussers) elkaar op een laagdrempelige manier kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen delen. De Roze Ouderensalons worden op uiteenlopende plekken georganiseerd voor LHBT-ouderen uit de buurt en uit de omgeving. Gezellig samen komen staat tijdens deze bijeenkomsten voorop. Maar wat doet zo’n salon voor de gezondheid?

Mechanismen die bijdragen aan gezondheid

Voor de EK-c is gebleken dat de mechanismen sociale steun, sociale controle (het in de gaten houden en aanspreken op bepaald (foutief) gedrag), normen (het overbrengen van normen door interactie met de ander) en rolmodellen (het afkijken van bepaald gedrag) positief bijdragen aan de ervaren gezondheid van de persoon. Een combinatie van deze mechanismen heeft de grootste positieve invloed op de gezondheid van cliënten van de EK-c. De gezondheidswinst bestaat in de meeste gevallen uit een betere psychische gezondheid, maar ook de lichamelijke gezondheid wordt beïnvloed. Zo zit iemand bijvoorbeeld beter in zijn of haar vel, slaapt beter, is fitter en/of heeft minder stress.


 
Bij de Roze Ouderensalon zijn sociale steun, erkenning en begrip, herkenning, netwerkuitbreiding, stressvermindering, eenzaamheidsvermindering, zelfvertrouwen en zelfacceptatie de werkende mechanismen die bijdragen aan gezondheidswinst. De gezondheidsuitkomsten zijn minder stress, meer energie, meer ontspanning, minder depressief en sociale participatie.

Beide sociale interventies dragen bij aan de ervaren gezondheid van de deelnemers. Hierbij is voornamelijk de psychische ervaren gezondheid vooruit gegaan. Het verband tussen psychische gezondheid en fysieke gezondheid wordt door de meeste respondenten niet direct gelegd. Verbetering op het gebied van lichamelijke gezondheid wordt vaak in gang gezet door vooruitgang op het gebied van psychische gezondheid. Als iemand beter in zijn vel zit (psychische gezondheid) slaapt deze doorgaans beter en vertoont hij of zij minder vermoeidheidsklachten (lichamelijke gezondheid). Ook is stress naast een risico voor de psychische gezondheid tevens een risico voor de fysieke gezondheid.

Deze uitkomsten laten zien dat sociale interventies die niet gericht zijn op gezondheidswinst dit toch in de hand kunnen werken: sociaal maakt gezond!

Download de rapportage 'Gezamenlijk werken aan een gezonde toekomst' van Jessica Möhlmann en de rapportage 'Dan ben ik eigenlijk pas mijzelf' van Desiree Warning.