PERSBERICHT - Burgerinitiatieven vaak in handen professionele trekkers

persbericht - 17 maart 2015

Blik achter de schermen van lokale initiatieven

Burgerinitiatieven worden vaak aangevoerd door professionele trekkers, opererend als vrijwilligers of ‘crypto-professionals’. Deze initiatiefnemers willen liever niet afgerekend worden op de mate van democratie, transparantie en op wie ze uitsluiten. Dit blijkt uit het journalistieke onderzoek dat Marcel Ham en Jelle van der Meer deden vanuit het debatplatform voor het sociaal domein, www.socialevraagstukken.nl.

Moeizame verhouding met gemeenten

Het fenomeen 'burgerinitiatief' maakt de tongen los. Sommigen zien een nieuwe democratie gloren, anderen ontwaren vooral uitbuiting van vrijwilligers. Veel initiatieven zijn naarstig op zoek naar fondsen bij overheid en particulieren. De initiatiefnemers ervaren vaak wantrouwen en neerbuigendheid van ambtenaren en bestuurders. Dit maakt de verhouding met de gemeente vaak moeizaam.

Initiatieven in de schijnwerpers

Het begrip ‘burgerinitiatief’ kent nauwelijks begrenzing en krijgt heel veel aandacht in ideologische debatten. Het is daarom onvermijdelijk dat er in de discussies over burgerinitiatieven vaak langs elkaar heen wordt gepraat, stellen Marcel Ham en Jelle van der Meer. ‘Door het ideologische karakter komen gelovige hosanna-verhalen tegenover ongelovige afwijzingen te staan. Een extra complicatie is dat niet duidelijk is waarop burgerinitiatieven moeten worden beoordeeld. Gaat het om de deelname of toch om de resultaten? En moeten burgerinitiatieven langs dezelfde meetlat worden gelegd als de overheid, met criteria als transparantie, verantwoording, gelijke toegang, of net als marktpartijen worden afgerekend op uitkomsten? In al dit geweld dreigt het burgerinitiatief zelf kopje-onder te gaan. We willen iets toevoegen door de afzonderlijke initiatieven in de schijnwerper te zetten. De blik waarmee we hebben rondgekeken en de vragen die we hebben gesteld, sluiten aan bij de kwesties die in de debatten een rol spelen.’

Ook bestelbaar als boek

In het boek De ondernemende burger - de woelige wereld van lokale initiatieven nemen de auteurs een kijkje achter de schermen van een twaalftal burgerinitiatieven. Wie zijn die ondernemende burgers die onbetaald een buurthuis runnen, een zwembad overnemen of een zorgcoöperatie beginnen? Wat is hun motivatie, wat presteren ze en hoe komen ze aan geld? En hoe onafhankelijk zijn ze eigenlijk van de overheid? Dit boek is een kritisch onderzoek naar de woelige wereld van de lokale initiatieven. Het vertelt verhalen die inzicht en verdieping geven. Op 19 maart werd het boek overhandigd aan minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

De ondernemende burger

De ondernemende burger. De woelige wereld van lokale initiatieven is een uitgave van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, op initiatief en met steun van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het tijdschrift wordt uitgegeven door Movisie. Marcel Ham is hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken en van socialevraagstukken.nl. Jelle van der Meer is freelance journalist.

Download

Download het boek gratis onderaan deze pagina.

DownloadsTypeGrootte
De-ondernemende-burgerpdf2.23 MB