PERSBERICHT - Plan nodig voor ouderen in aanleunwoningen

persbericht - 23 maart 2015

Ouderen in aanleunwoningen krijgen te maken met het verdwijnen van voorzieningen door de sluiting van verzorgingshuizen. De sociale functie – zoals een ontmoetingsruimte en de gezamenlijke maaltijden – kan hiermee wegvallen. Movisie-onderzoekers Jan Willem van de Maat en Hilde van Xanten spraken met sluitende verzorgingshuizen. Conclusie: ouderen in aanleunwoningen vormen een groep die gemakkelijk vergeten wordt. In de publicatie 'Sluitende verzorgingshuizen: wie vangt de sociale functie op in de wijk?' brengen zij de mogelijke oplossingen in kaart. Belangrijkste aanbeveling: betrek tijdig alle partijen en maak samen een plan.

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport schat in dat de komende jaren zo’n 180 verzorgingshuizen hun deuren sluiten. Movisie deed een kwalitatief onderzoek bij met een landelijk werkende woningcorporatie en zeven locaties. De onderzochte verzorgingshuizen hebben gemiddeld 62 aanleunwoningen en vaak is er ook sprake van seniorenwoningen in de wijk die gebruik maken van de voorzieningen. Wie zijn aan zet om voor deze bewoners de sociale functie op te vangen? En op welke manieren kun je dat doen? 

Hoe gaat het nu?

Gemeenten lijken hun rol bij de sluiting van een verzorgingshuis nog voorzichtig aan het aftasten te zijn, terwijl zij zeker een verantwoordelijkheid hebben in het ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van zelfstandig wonende ouderen. In kleine kernen is de gemeente vaak actiever dan in een grotere stad, omdat juist hier met het verdwijnen van het verzorgingshuis vaak een van de laatste algemene voorzieningen wegvalt. Welzijnsorganisaties zijn een voor de hand liggende partij om de sociale functie van het gesloten verzorgingshuis te helpen opvangen. Vanuit de Wmo kan de gemeente hen opdracht geven om activiteiten gericht op ontmoeting te organiseren of te ondersteunen. Uit het onderzoek van Movisie blijkt dat dit in de praktijk nog nauwelijks gebeurt.

Maak een plan

De oplossing voor het wegvallen van de sociale functie vanuit het verzorgingshuis  ligt vooral in de samenwerking tussen alle betrokken partijen. De zorgorganisatie, woningcorporatie, gemeente, welzijnsorganisatie, vrijwilligers en ouderen moeten allemaal een duit in het zakje doen om de sociale functie op een nieuwe manier vorm te geven. De eigenaar van het vastgoed, meestal de woningcorporatie of zorgorganisatie, is de aangewezen partij om het voortouw te nemen en het gesprek hierover te organiseren. Eerst met de bewoners en vervolgens met andere partijen die in de specifieke situatie nodig zijn om de sociale functie op te  vangen. Belangrijk is vooral: start tijdig én maak samen een actieplan.

Downloaden

Meer over het onderzoek en de aanbevelingen leest u in de publicatie Sluitende verzorgingshuizen: wie vangt de sociale functie op in de wijk?. Het onderzoek is uitgevoerd door Movisie in  het kader van het kennis- en experimentenprogramma Langer Thuis. Dit is een samenwerking tussen Movisie, Platform31 en Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, ondersteund door de ministeries van BZK en VWS.