PERSBERICHT - Rijksincassobeleid wordt minder hard voor mensen in problematische schulden

persbericht - 11 oktober 2017

Herfstnummer Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken

De zes grote uitvoeringsinstanties van de rijksoverheid zijn hun wijze van incasseren ingrijpend aan het veranderen. Er is meer compassie voor de moeilijke positie van mensen met problematische schulden. Zij spannen zich gezamenlijk in om erger te voorkomen. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het CAK, de Belastingdienst, UWV en DUO zijn al een jaar met elkaar in gesprek over een andere - meer gezamenlijke - aanpak. De bestuurders van SVB, CJIB en CAK komen hierover uitgebreid aan het woord in het nieuwe nummer van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken.

Ruud van Es, bestuurder van de Sociale Verzekeringsbank, (voor de uitkering van onder meer de AOW, pgb en kinderbijslag): ‘Al langer zijn wij ons ervan bewust dat wij, als uitvoerders, een belangrijke rol spelen in de omvangrijke schuldenproblematiek. Ruim een jaar geleden hebben wij gezamenlijk gezegd: ”Dit moet anders.”’

Cultuurverandering

De zes uitvoeringsorganisaties werken aan een ingrijpende cultuurverandering. Simon Sibma, bestuurder van het CJIB: ‘Het zijn ook nogal veranderingen als je jarenlang een echte justitieorganisatie bent geweest zoals wij, en vooral ingericht bent om boetes zo snel mogelijk te innen, en als dit niet lukt dat je vooral dwangmiddelen inzet. Dan is een verandering van koers naar meer probleem-oplossend niet gering.’

Procesmodel

Concreet noemt Sibma: ‘Wij hebben onlangs contracten afgesloten met deurwaarders die, onder onze regie, overheidsvorderingen gaan innen, die wij namens vijf partijen bij die deurwaarders gaan aandragen inleveren. Zo kunnen we ervoor waken dat zich geen excessen voordoen als de deurwaarders gaan innen, en komen we niet meer als rijkspartijen de een na de ander aan dezelfde voordeur. Verder hebben we ook een procesmodel afgesproken waardoor we onze debiteuren op dezelfde manier gaan benaderen. Zo kijken we altijd eerst of er nog een betalingsregeling mogelijk is.’

Meer handelingsruimte

De bestuurders vragen het nieuwe kabinet om meer handelingsruimte, bijvoorbeeld in de omgang met privacy. Daan Hoefsmit van het CAK (onder meer verantwoordelijk voor de wanbetalersregeling in de Zorgverzekeringswet en de eigen bijdrage in de Wmo): ‘Als je ziet dat wij een van de grootste schuldeisers van Nederland zijn, waarbij het dus echt om grote bedragen gaat, dan denk ik: hartstikke mooi die privacy, maar ik denk wel dat we veel eerder kunnen signaleren waar het ernstig fout dreigt te gaan bij gezinnen en families. We zouden net als banken eerder kunnen weten wanneer er problemen gaan ontstaan. Maar we mogen er niet op handelen. Dat maakt het nog heel moeizaam om mensen in echt serieuze problemen tijdig te bereiken.’

In het herfstnummer van het Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken staat een uitvoerig dossier over de aanpak van schulden. Gaat beter sinds drie jaar geleden het TSV-jaarboek ‘Verlossing van schuld en boete’ verscheen? Wat is de stand van zaken?

Verder in dit nummer:

  • André Moerman, voorzitter van de signaleringscommissie van de Landelijke Organisatie Sociaal Raadslieden bepleit de handel in schulden te verbieden. 
  • Armoedeskundige Cok Vrooman (SCP): ‘Laptops zijn effectiever tegen armoede dan gratis vioolles’
  • Marco Florijn wil wetgeving van Den Haag, zodat schuldhulpverleners hun werk beter kunnen doen.