Lusten en Lasten

praktijkvoorbeeld - 30 april 2015
 

Het doel van de aanpak Lusten en Lasten is het vergroten van de betrokkenheid van bewoners bij het verbeteren van de leefbaarheid in hun eigen buurt en wijk. De aanpak Lusten en Lasten is uitgevoerd in vijf buurten in de wijk Breda Noordoost. Bewoners krijgen in de aanpak zeggenschap over een budget voor kortetermijnmaatregelen in hun buurt (ook wel ‘de lusten’ genoemd). Uit dit budget betalen de bewoners verbeteringen die naar hun idee de leefbaarheid in de wijk ten goede komen. Een voorwaarde is wel dat de bewoners zelf de projecten (helpen) uitvoeren (‘de lasten’). Doordat de bewoners zeggenschap hebben over een eigen budget, is hun positie versterkt. Het idee is dat deze  ersterkte rol ook een positieve uitwerking heeft op de betrokkenheid van de bewoners bij langetermijnplannen. Doelgroep van de aanpak Lusten en Lasten zijn dan ook bewoners binnen een buurt.

Aanpak
De aanpak van Lusten en Lasten bestaat uit twee fasen: de inventarisatiefase en de uitvoeringsfase.

Inventarisatiefase
1. In de wijk wordt breed aangekondigd dat bewoners voorstellen kunnen indienen.
2. Het uitvoeringsteam, bestaande uit vertegenwoordigers van ambtelijke diensten, welzijnsorganisaties en bewonersorganisaties, voert een eerste schifting uit.
3. Alle binnengekomen ideeën worden bekendgemaakt. De wijkbewoners kunnen tijdens de ‘verkiezingsdag’ stemmen op de binnengekomen ideeën en hier prioriteit aan toekennen. Per buurt worden drie projecten gekozen, daarnaast worden er vier buurtoverstijgende projecten gekozen.

Uitvoeringsfase
4. Het uitvoeringsteam stelt voor de geselecteerde projecten een projectplan met begroting op.
5. De verkozen projecten krijgen een contactpersoon vanuit de gemeente of een welzijnsorganisatie waarmee de bewoners zaken kunnen afstemmen. Daarnaast staat deze persoon de buutbewoners bij met raad.
6. Het uitvoeringsteam toetst de projectplannen. De plannen worden in ieder geval uitgevoerd en hoogstens licht bijgesteld. De looptijd van een ‘Lusten en Lasten’-ronde is een jaar. De inventarisatiefase verloopt relatief snel, binnen drie maanden is bekend welke projecten worden uitgevoerd. Tijdens de uitvoeringsfase wordt er actieve betrokkenheid van de wijkbewoners verwacht.

Ontwikkelaar en materiaal
De gemeente Breda is in 1999 ‘Samenwerken aan leefbaarheid’ gestart, een samenwerkingsverband van gemeente en corporaties, wijkraden, welzijnsinstellingen, bedrijven en bewoners. Om de betrokkenheid van bewoners bij het verbeteren van de leefbaarheid in hun eigen buurt te vergroten, is het samenwerkingsverband als experiment Lusten en Lasten gestart.

Europees voorbeeldproject goede burgerparticipatie
In 2002 is het project Lusten & Lasten aangemerkt als één van de Europese voorbeeldprojecten voor goede burgerparticipatie. De resultaten van de aanpak worden goed beoordeeld. Er zijn echter een aantal leerpunten te noemen. Deze zijn terug te vinden in deze publicaties:
R. Weterings en P.W. Tops (2001). Beelden bij ‘Samenwerken aan leefbaarheid’. Over coproducties in Breda Noordoost.
T. van de Wijdeven, E. Cornelissen, P. Tops en F. Hendriks (2006). Een kwestie van doen? Vitale coalities rond leefbaarheid in steden. Rotterdam: Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV).