De presentiebenadering als basis voor goede zorg

praktijkvoorbeeld - 22 december 2016

Als hulpverlener zorgvuldig aansluiten en afstemmen op de ander en op wat hij of zij nodig heeft is de basis van goede hulp en steun. Dat is wat de Presentiebenadering beoogd. De presentiebenadering is behulpzaam bij mensen die moeilijk bereikbaar zijn of bij wie de complexiteit van problemen groot is.

Wat levert het werken vanuit presentie op?

De presentiebenadering gaat over het simpelweg er zijn voor de ander, zodat een vertrouwensrelatie wordt opgebouwd.  De ander voelt zich gezien en gehoord en voelt zich volwaardig mens. Door de ander onvoorwaardelijk te accepteren, ontstaat er ruimte voor wat zich niet laat maken of afdwingen.

Hoe werkt werken vanuit presentie?

De hulpverlener heeft een houding van volledige acceptatie van de ander. Die ander is de mens in een kwetsbare situatie. Die ander wordt vaak gewezen op alles wat niet deugt, wat anders moet en waarin ze in negatieve zin afwijken van de norm. Deze houding benadrukt hun zwakte. Door als hulpverlener de ander als volwaardig mens te benaderen, zien ze hun eigen kracht weer en krijgen ze vertrouwen in de mogelijkheid om hun leven weer op een voor hen zinvolle manier in te vullen. Dat maakt ruimte voor wensen en verandering.

Wat vraagt dit van de hulpverlener?

De presentiewerker is benaderbaar en werkt vanuit trouw. De presentietheorie schrijft geen kant-en-klare werkwijze voort. De persoon van de werker is een belangrijk element van de (goede) zorgrelatie. Daarom schenkt de presentie veel aandacht aan voortdurend leren en kijken naar eigen waarden en handelen. Presentie vraagt in de praktijk om veelvuldige (team-)reflectie, moreel beraad en Case Based Learning. Dit is een binnen de presentie ontwikkelde methode voor casuïstiekbespreking. Stapsgewijs en grondig wordt een complexe casus ontleed en bereflecteerd, met als resultaat een aantal alternatieven om naar te handelen.

De presentiebenadering is geen methode. De presentiebenadering levert belangrijke bouwstenen voor het vormgeven van de relatie tussen de cliënt en hulpverlener. Rehabilitatiemethoden en Kwartiermaken steunen op en gebruiken de visie van present zijn.

Meer weten?

De Presentiebenadering is een visie en een manier van werken die je als hulpverlener eigen moet maken. Door er over te lezen en in de praktijk toe te passen leer je te werken en te handelen vanuit presentie.

Voor wie verder wil lezen:
Ten eerste het boek van Andries Baart. Een theorie van de presentie, Utrecht: Lemma 2001. (vijfde druk 2011). Het telt 918 pagina’s.
Voor een overzicht van het werk en trainingsaanbod van Stichting Presentie: www.presentie.nl
Voor meer literatuur van de auteur: www.andriesbaart.nl

Kennisdossier