Cumulatie van ongelijkheid
Verkennend onderzoek door Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS)
Sociale ongelijkheid voorkomen en bestrijden staat de laatste jaren steeds hoger op de beleidsagenda. Sociale ongelijkheid kan zich opstapelen, oftewel cumuleren. Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS) deed onderzoek naar cumulatie van sociale ongelijkheid, met een speciale focus op het hoger onderwijs.
KIS onderzocht de gecombineerde impact van verschillende vormen van gestapelde ongelijkheid op de onderwijskansen van leerlingen. Het accent lag op de bijdrage van institutionele processen van in- en uitsluiting aan ongelijkheid, vanuit een systeemkritisch perspectief.
Uitvoering
Voor deze verkenning zijn een literatuurverkenning en een documentenanalyse uitgevoerd van vijf opeenvolgende beleidsagenda’s van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap: vier Strategische Agenda’s voor het Hoger Onderwijs (2007 t/m 2019) en de Agenda tegen Discriminatie en Racisme van 2022.
Bevindingen
Onze analyse van de vier Strategische Agenda's voor het Hoger Onderwijs laat zien dat discriminatie en sociale ongelijkheid niet expliciet benoemd werden. De rol van het onderwijssysteem in het versterken of verminderen van ongelijkheid kreeg weinig aandacht, en de verschillende vormen van cumulatie van ongelijkheid bleven onderbelicht. De Agenda tegen Racisme en Discriminatie van 2022 brak met deze trend door uitgebreid aandacht te besteden aan sociale ongelijkheid en de rol van het onderwijssysteem. Ook in deze agenda was er echter nog geen expliciete aandacht voor cumulatie van ongelijkheid, hoewel er impliciet wel wordt verwezen naar intergenerationele cumulatie door studenten te typeren naar hun sociaaleconomische of etnische achtergrond en hun benadeling op basis hiervan.
