Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

tools - 17 januari 2013

Via foto’s hebben bewoners van een GGZ-instelling hun mening in beeld gebracht en duidelijk kunnen maken hoe zij het gebouw waar zij wonen ervaren. De inbreng is gebruikt in de verbouwingsplannen.

‘Leg vast in en rond Walborg (een ggz-pand, red.) wat voor jou betekenis heeft of een gevoel oproept.’ Met die opdracht en gewapend met een camera gingen achttien cliënten van GGZ Buitenamstel in 2006 op pad. De enige restrictie was dat ze niemand zonder toestemming op de foto mochten zetten. De cliëntenraad van Buitenamstel bedacht het fotoproject om zo het management van de instelling te kunnen adviseren over de aanstaande verbouwing. De deelnemende cliënten kwamen letterlijk en figuurlijk in beweging. Er ontstond een ongekende bedrijvigheid rond het gebouw. Voor een aantal cliënten was dit een moment om opnieuw een mening te vormen over het gebouw waar ze al jaren verbleven. De honderden foto’s en de bijbehorende interviews werden samengebracht in de uitgave ‘Walborg in Beeld’.

Behalve een verbeelding van het cliëntenperspectief op het gebouw is het boek ook een prachtig tijdsdocument.
Foto van vieze tafel: ‘De tafels worden altijd zo’n smeerboel. Ik heb nog nooit zo’n tafeltje schoongemaakt, dus ik kan moeilijk zeggen dat iemand anders ervoor verantwoordelijk moet zijn. Maar ik maak de troep ook niet. Dit is typisch voor de psychiatrie, dat iedereen om zo’n tafeltje zit en dat ‘ie viezer en viezer wordt en dat niemand zich er verantwoordelijk voor voelt. Niemand doet er iets aan.’
Foto van een lange donkere gang: ‘Elke keer als ik hier naartoe ga, deze hoek, is dit de spookgang. Het is te donker. Het liefst ga ik door een andere ingang, gewoon omdat dit eng is. Als je mensen uit een slechte stemming wilt halen, dan moet je ze niet hier laten zitten, dat is niet bevorderlijk.’
Bron: Cliëntenraad GGZ Buitenamstel (2006). Fotoboek Walborg in beeld.

Dit project is een voorbeeld van wat men noemt ‘cultural probes’ Cultural probes zijn creatieve vormen om met burgers en cliënten in gesprek te gaan over verbeteringen in dienstverlening, beleid of producten. Vormen waarmee men onder andere werkt zijn foto’s, filmpjes, dagboeken en theater. 
Met deze methoden wordt informatie verzameld uit het gewone, vaak dagelijkse leven van mensen. Ontwerpers maken bij het ontwerpen van producten gebruik van deze belevings-aspecten. Dit heet in de industriële sector ook wel ‘empathisch ontwerpen’.

Meer informatie

Royers, T. (2007) Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Deviant, nr  55, p. 4-7

Uitvoerende organisaties

Cliëntenraad GGZ Buitenamstel

Kennisdossier
Trefwoorden