Werken aan sociale veiligheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking

Er is een betere aanpak nodig voor het voorkomen, signaleren en melden van grensoverschrijdend gedrag en mishandeling in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Movisie, Vilans en Platform VG werken daarom samen aan het project 'Werken aan sociale veiligheid. Aanpak voorkomen, signaleren en melden grensoverschrijdend gedrag in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking'.

Mensen met een verstandelijke beperking bevinden zich in een grote afhankelijkheidspositie en kunnen bovendien vaak niet kiezen hoe en met wie zij wonen. Het is belangrijk dat zij zich veilig voelen én als hun grenzen worden overschreden er laagdrempelige mogelijkheden zijn om deze ervaringen te melden. Eind 2008 heeft het ministerie van VWS Movisie gevraagd met een plan te komen voor een adequate aanpak van grensoverschrijdend gedrag bij mensen met een beperking. De aanleiding was een incident van mishandeling in de gehandicaptensector. Vooral vanuit de belangenorganisatie KansPlus is aangedrongen op concrete acties om deze problematiek aan te pakken. KansPlus is dan ook nauw betrokken bij de uitvoering van het project.

Het project ‘Werken aan sociale veiligheid’ heeft als doel organisaties in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking te ondersteunen bij het bevorderen van sociale veiligheid en de aanpak van grensoverschrijdend gedrag: het bieden van handvatten aan professionals en organisaties voor het herkennen van risicofactoren, het nemen van maatregelen om de sociale veiligheid te verbeteren en te borgen, en het signaleren en het melden van grensoverschrijdend gedrag en mishandeling.

Relaties

Het project wordt uitgevoerd in opdracht van VWS, Langdurige Zorg. Movisie, Vilans en Platform VG werken samen met vier zorginstellingen voor mensen met een (verstandelijke) beperking.

Aanpak

  • Sociale veiligheid
  • Met en van elkaar
  • Beter signaleren en melden

Resultaten voor de deelnemende organisaties

Het streven is dat op het einde van het traject:

  • het onderwerp structureel bij het management op de kaart staat;
  • het management de teamleden aanstuurt om met preventie bezig te zijn;
  • het thema is opgenomen in het ondersteuningsplan van elke cliënt, in het teamoverleg en de functionerings- en beoordelingsgesprekken;
  • het aantal meldingen en voornemens tot verbetering in de jaarverslagen staan;
  • de kennis en vaardigheden van de medewerkers flink zijn toegenomen;
  • signalen van mogelijk grensoverschrijdend gedrag sneller worden herkend en opgepakt;
  • de meldprocedures zijn verbeterd en de meldcultuur veiliger, waardoor er beter zicht is op de aard van de problemen en er gerichte actie wordt ondernomen.

Resultaten voor de sector

Er is een toolkit beschikbaar en er is een train-de-trainer ontwikkeld.

Blijven agenderen om resultaten te kunnen implementeren en borgen

Er is nog veel werk nodig om het onderwerp te agenderen. En: hoe houd je het op de agenda? Wat zijn belangrijke randvoorwaarden hiervoor? Een ondersteunende rol van VWS is hierbij noodzakelijk, naast ondersteuning door bijvoorbeeld de Inspectie. Ook de cliëntenraden kunnen hierin een rol spelen.

Contactpersonen

Kristin Janssens