Actief burgerschap stimuleren

Eigen kracht en zelfregie van inwoners en hun netwerken staan centraal. De inzet van burgers is onmisbaar om het verenigingsleven, de buurt- en dorpsvoorzieningen en de zorg in stand en betaalbaar te houden. Door kennis uit onderzoek én de praktijk kent Movisie de wegen die naar actief burgerschap leiden. Of het nu via tegenprestatie naar vermogen, buurtcommunities of vrijwilligersorganisaties gaat.

Hoewel steeds minder vrijwilligers zich aan verenigingen of vrijwilligersorganisaties verbinden, ontstaan er steeds meer groepen bewoners die zelfstandig actief worden op een bepaald thema. Het aantal vrijwilligers neemt niet af, maar verschuift naar minder grijpbare initiatieven voor gemeenten. Daarnaast verlangt u als gemeente van uw inwoners dat ze volwaardig meedoen in de samenleving, of daartoe ondersteund worden. En verplicht u dat voor uitkeringsgerechtigden met de komst van de plicht tegenprestatie naar vermogen. Hoe mobiliseert u uw bewoners bij het realiseren van uw transitiedoelstellingen? Ook als het gaat om kwetsbare groepen.

Advies

We adviseren, onderzoeken, begeleiden en trainen gemeenten, welzijnsinstellingen, vrijwilligerscentrales en –organisaties en bijvoorbeeld werk-leerbedrijven in het stimuleren van actief burgerschap. Op een veelheid aan vragen, waaronder:

  • Hoe kan de dorpsraad een zorgsteunpunt oprichten om het dorp zo toekomstbestendig mogelijk te houden?
  • Kan Movisie onze buurtfirma helpen bij het opstellen van een gezamenlijke visie en een projectplan om financiering binnen te halen?
  • Hoe kan het sociale wijkteam de inzet van bewoners en informele netwerken mobiliseren in  de wijk?
  • Hoe starten we een buurtcommunity op?
  • Hoe kunnen bewoners de exploitatie en programmering van een buurthuis duurzaam en op een realistische manier overnemen?
  • Onze gemeente wil onderzoeken welke diensten vrijwilligersorganisaties kunnen en willen aanbieden voor kwetsbare groepen. Kan Movisie helpen?
  • Als gemeente signaleren we dat vrijwilligersorganisaties moeten veranderen door de decentralisaties. Kan Movisie ons helpen de vitaliteit van ons vrijwilligersveld in beeld te krijgen?
  • Hoe organiseren we de tegenprestatie op zo’n manier dat er genoeg keuzevrijheid is voor de bijstandsgerechtigde? En hoe regelen we dat er genoeg mogelijkheden zijn om uit te kiezen?

Contact

Wilt u een persoonlijk advies over het stimuleren van actief burgerschap? Wilt u iets weten over het benutten van de kracht van burgers in een wijk, neem dan contact op met Joost van Alkemade. Ronald Hetem kan uw vragen beantwoorden over alle vormen van vrijwilligerswerk. Over tegenprestatie naar vermogen staat Annemarie van Hinsberg u graag te woord.


Inzicht in wat werkt

Wat weten we u over de manieren waarop actief burgerschap gestimuleerd kan worden? Movisie plaatst in haar databank Effectieve sociale interventies onder meer methoden die gemeenten, vrijwilligers, welzijnsorganisaties, bedrijven en buurtorganisaties bewezen helpen bij het betrekken van burgers. Het - aanspreken van mensen op - het inzetten van de eigen competenties en wensen blijkt volgens een groot deel van de methoden in de databank goed te werken. Gemeenten en andere organisatie kunnen beter niet denken vanuit functies of activiteiten waar actieve burgers voor nodig zijn, maar juist kijken naar wat iemand zelf kan en wil doen. Zo werkt de ABCD-methode vanuit de initiatieven van bewoners om aan een economisch, cultureel en sociaal leefbare buurt te werken. Bij  methoden die gericht zijn op activering van burgers door middel van vrijwilligerswerk, is het actief inzetten en leren kennen van eigen competenties een belangrijke component. De methode EVC-procedure vrijwilligerscompetenties doet dit bijvoorbeeld door deze competenties zichtbaar te maken. In het artikel Werkzame elementen bij… vrijwillige inzet leest u meer over succesvolle methoden om actieve burgers te vinden, binden en ondersteunen. Samen met het Ministerie van BZK en Platform 31 organiseert Movisie regionale werkateliers en trainingen, zodat u aan de slag kunt met state-of-the-art kennis over beproefde interventies.

Meer lezen

De Movisie-publicatie E-boek Stappen in buurt- en dorpskracht neemt u mee in de zoektocht naar wat werkt in de veranderende rollen in het sociale domein. Voorbeelden van het in de praktijk brengen van de basisfuncties staan beschreven in de kaarten over Prestatieveld 4 en vrijwilligerswerk. Lees ook over de grenzen en kansen van tegenprestatie naar vermogen. Actuele informatie en artikelen over het stimuleren van actief burgerschap vindt u in de kennisdossiers Vrijwillige Inzet en Buurtkracht.