WE CAN Young goes Caribbean

artikel - 17 juni 2015

Eind 2014 startte het project WE CAN Young op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Caribisch Nederland). Het doel: met lokale partners via de methode WE CAN Young werken aan een grotere relationele en seksuele weerbaarheid van jongeren. Het project is met enthousiasme ontvangen in de Caribbean. Tijdens de kick off week op Bonaire bleek dat aandacht voor (culturele) verschillen belangrijk is.

WE CAN Young (WCY) is een project, gebaseerd op het internationale WE CAN End all violence against women. Sinds 2012 is WCY actief in 15 Nederlandse gemeenten. Het doel is dat jongeren respectvol met elkaar omgaan en zich bewust zijn van grenzen als het gaat om seks en relaties. Er is aandacht voor thema’s als genderongelijkheid en stereotype beelden. Ook spelen de zes criteria voor gezond seksueel gedrag een centrale rol. Jongeren worden ‘changemaker’ en bedenken en voeren zelf acties uit. Lokale uitvoerders begeleiden jongeren hierbij. Dit verloopt volgens de fases van peer education, peer activation en peer mobilisation. De centrale coördinatie is in handen van Movisie.

WE CAN Young in Caribisch Nederland

Het ministerie van OCW heeft Bonaire, St Eustatius en Saba uitgenodigd om ook aan WCY mee te doen. Movisie heeft subsidie gekregen om de eilanden te ondersteunen bij de ontwikkeling van een lokale WE CAN Young aanpak. Voor de eilanden wordt het Verdrag van de Raad van Europa ter voorkoming en bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (CAHVIO) van toepassing. Dit verdrag is eind vorig jaar door Nederland ondertekend en het proces van ratificatie loopt. Preventie en het vergroten van bewustwording zijn onderdelen van het verdrag. De eilanden kunnen daar mede invulling aan geven door aan de slag te gaan met WCY.

Aanpassing materialen

Om de WCY goed te laten landen op de eilanden organiseerde Movisie een kick off week op Bonaire. Een delegatie van drie Nederlandse projectleiders van WE CAN Young ontmoetten daar de lokale uitvoerders van de drie eilanden. De week was onder andere bedoeld om methoden van WE CAN Young toe te lichten, ervaringen uit te wisselen over lokale situaties en mogelijkheden te onderzoeken voor aansluiting bij bestaande projecten. Er was veel enthousiasme, al werd ook duidelijk dat niet alles van WE CAN Young één-op-één kan worden overgenomen. 'Dat begint al met de materialen', vertelt Martha Talma, een van de projectleiders. 'Een open deur misschien, maar de tekeningen die wij bijvoorbeeld bij de seksregels gebruiken, passen totaal niet bij de Caribbean. Jongeren dragen zomerkleding en ontmoeten elkaar niet thuis maar vaak buiten, bijvoorbeeld op het strand. Ook ontdekten we dat we op een aantal punten andere uitgangspunten hanteren. Voor ons was dit een eye-opener. Hoe ‘Nederlands’ zijn wij in onze-aanpak? Wat moet worden aangepast om WCY ook op de eilanden succesvol te laten zijn?'

Sturing van waarden en normen

Zo werden in discussies culturele verschillen duidelijk die van invloed kunnen zijn op de werkwijze van WCY. Talma: 'De methode bestaat uit de fasen peer education, peer activation en peer mobilisation. Hierbij wordt een actieve inbreng van jongeren verwacht: ze scherpen zelf hun mening aan, bepalen wat hen raakt, bedenken acties en voeren ze uit. De eilanden kennen een andere onderwijsstijl dan Nederland, waarin een meer sturende rol voor docenten en volwassen is weggelegd. Vanuit de visie van WCY is de discussie op zich al een leermoment. Het is niet ons doel om één conclusie te trekken.' Mimi Dongen, Hoofd Opvoedingsondersteuning van Sentro Hubentut i Famia-Centrum Jeugd &Gezin op Bonaire, een van de deelnemers aan de kick off week: 'De jongeren zijn over het algemeen gewend om in een afhankelijkheidspositie te opereren. Er is meestal wel een leider, juf, pastor of jeugdbegeleider in de buurt. Deze geeft ook de sturing en de richting van waarden en normen. Als we het WCY- concept willen aannemen, zit hier wel een uitdaging.'

Grotere rol voor ouders

Bij het bespreken van de seksregels, leverde de regel ‘past bij de context’ soms ook discussies op. Dongen: 'Je ziet dat soms de religieuze achtergrond een grote rol speelt en dat soms werd ervaren dat in Nederland toch anders wordt gekeken naar wat wel en niet kan.' Dongen ziet ook een grotere rol voor de ouders die, meer dan in Nederland, betrokken moeten worden. 'Als aan de jongeren gevraagd wordt wat hun behoefte is, en je hen aanzet tot ‘activeren' kan dit een groot verschil opleveren met het gezichtspunt van de ouders. Omdat jongeren niet op zichzelf kunnen staan, bevinden ze zich in een afhankelijkheidspositie van de ouders. Dus het is heel verstandig om ook ouders mee te nemen in een eventueel ‘vernieuwings’proces.' Daar zit natuurlijk wat in vindt ook Talma: 'In Nederland is dat veel minder een issue, maar in de context van de eilanden is het belangrijk daar rekening mee te houden.'

Schaamtegevoel bij seksualiteit en genderstereotypen

Best wat uitdagingen die nog overwonnen moeten worden. Toch zien Talma en Dongen de toekomst zonnig in. Dongen: 'Op Bonaire zouden we bijvoorbeeld kunnen inspelen op het schaamtegevoel bij seksualiteit; dit weerhoudt veel ouders om een gesprek aan te gaan met hun kind(eren). Ook ten aanzien van genderstereotypen zouden we alerter kunnen zijn. Daar kan WCY aan bijdragen. Er zijn diverse projecten hier op Bonaire waarbij WCY heel goed kan aansluiten, zoals Biba Amor (Lang Leve de Liefde, red). Daarnaast hebben we een tienermoederproject waarin de thema’s van WCY goed kunnen worden meegenomen.' Ook Talma heeft zin in verdere uitrol van WCY. 'We hebben enthousiaste en betrokken professionals ontmoet met veel expertise op het thema. WCY en ook de relatie met de zes seksregels is concreter geworden. De opmerkingen en discussiepunten helpen ons bij het op maat maken van materialen voor de eilanden. En we weten dat daar ook op wordt nagedacht over onze aanpak. Ik kijk er al naar uit om te zien hoe jongeren straks aan de slag gaan. Er ontstaan vast dingen waar wij in Europees Nederland ook weer van kunnen leren.'

Ga voor meer informatie naar www.wecanyoung.nl.

Reacties

Reageer op dit artikel

4 + 1 =
Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.