De Oranje Huis-aanpak

14 juni 2016

De Oranje Huis-aanpak richt zich op gezinnen die te maken hebben met huiselijk geweld en hiervoor een beroep doen op de vrouwenopvang. De aanpak combineert de opvang met systeemgerichte hulp aan het hele gezin. Er wordt gewerkt aan veiligheid, herstel en het duurzaam stoppen van het geweld.

Download de volledige methodebeschrijving

Methodebeschrijving-de-oranje-huis-aanpak.pdf 557.83 KB

Thumbnail

Uit twee procesevaluaties komt naar voren dat medewerkers de interventie uitvoerbaar vinden en achter de systeemgerichte aanpak staan. Ook cliënten geven aan zich ook in de open setting veilig te voelen. Zij zijn zeer tevreden met de scheiding tussen hulpverlening en verblijf.

Doel

Het hoofddoel van de Oranje Huis-aanpak is het stoppen van het huiselijk geweld in het gezin en het creëren van de juiste omstandigheden om te werken aan:

  • het vergroten van veiligheid
  • het duurzaam stoppen van geweld
  • herstel op fysiek, psychisch en psychosociaal vlak.

Doelgroep

De Oranje Huis-aanpak richt zich op gezinnen met uiteenlopende etnische, culturele en maatschappelijke achtergronden, die te maken hebben met huiselijk geweld en hiervoor een beroep doen op de vrouwenopvang.

Aanpak

De Oranje Huis-aanpak combineert (tijdelijke) opvang van slachtoffers van huiselijk geweld en hun kinderen in een open doch veilige setting met systeemgerichte hulp aan het hele gezin. Het hulptraject bestaat uit een intake (inclusief risicotaxatie), crisisopvang, vervolgopvang en afronding. De aanpak omvat individuele en gezamenlijke gesprekken met cliënten, kinderen, hun partners en/of andere leden van het sociaal netwerk, aangevuld met groepswerk. Kern van de aanpak is het in kaart brengen van de situatie, het stapsgewijs vergroten van de veiligheid en het versterken van de regie van cliënten. Hiertoe wordt een gezinstaxatie gemaakt en wordt er gewerkt aan veiligheidsplannen. De voortgang in het hulptraject wordt vastgelegd in het gezinsactieplan: welke veranderingen wensen gezinsleden individueel en gezamenlijk, welke acties zijn nodig om voor iedereen veiligheid te creëren, het geweld duurzaam te stoppen en herstel mogelijk te maken?

Uitvoerende organisaties

De interventie wordt uitgevoerd door organisaties voor (vrouwen-) opvang die eerste hulp en advies, crisis- en vervolgopvang gericht op het doorbreken en duurzaam stoppen van huiselijk geweld in samenhang aanbieden. Blijf Groep, organisatie voor hulpverlening en opvang bij huiselijk geweld in Noord-Holland en Flevoland, voert de aanpak uit op al haar locaties.

Ontwikkelaar
Blijf Groep
Essa Reijmers, adviseur Innovatie en Ontwikkeling
Simone Geutjes, teamcoach
Postbus 2938
1000 CX Amsterdam
info@blijfgroep.nl 
s.geutjes@blijfgroep.nl
e.reijmers@blijfgroep.nl
020 521 01 50

Onderzoek

Uit twee procesevaluaties naar praktijkervaringen (Lünnemann, Smit & Drost, 2010; Mommers, 2015) komt naar voren dat medewerkers die met deze aanpak werken de interventie uitvoerbaar vinden en achter de systeemgerichte aanpak staan. Cliënten zijn over het algemeen tevreden over de systeemgerichte Oranje Huis-aanpak en geven aan zich ook in de open setting veilig te voelen. Zij zijn (zeer) tevreden met de scheiding tussen hulpverlening en verblijf.

Er is nog geen onderzoek uitgevoerd naar de effectiviteit van de aanpak noch is er onderzoek gedaan naar de effecten van andere systeemgerichte interventies na huiselijk geweld die worden toegepast in de vrouwenopvang in Nederland.

Samenvatting werkzame elementen

  • Veiligheid staat centraal en vormt de rode draad in de aanpak: het benoemen van verschillende verantwoordelijkheden (voor gebruik van geweld, voor de eigen veiligheid en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de veiligheid van kinderen) en het benadrukken van het dynamische karakter van veiligheid doen recht aan de door cliënten ervaren complexiteit.
  • Risico-screening en veiligheidsplannen ondersteunen het proces en geven richting aan het hulptraject.
  • Gezinstaxatie: analyse van alle factoren die bijdragen aan het ontstaan en voortduren van (patronen van) geweld in het gezin en hun veranderwensen vormen de basis voor verandering en het gericht werken aan door cliënten zelf geformuleerde doelen.
  • Versterken van de eigen regie van cliënten: dit komt zowel methodisch als in de inrichting van het pand tot uitdrukking.
  • Systeemgerichte aanpak
    - inzetten op herstel van verbondenheid door bewust maken en actief inschakelen van hulpbronnen en sociale steunsystemen
    - onderscheid tussen ouder- en partnerrol en hierop gebaseerde gesprekken en andere activiteiten
    - vergroten van de veerkracht van individu en systeem door te werken aan de overtuigingen, organisatiepatronen en communicatiepatronen in het gezin.
  • Aandacht voor de gevolgen van huiselijk geweld op het ouderschap: ondersteuning van ouders en versterking van ouderschapsvaardigheden.
  • De aanpak combineert verschillende activiteiten (diversiteit aan gesprekken, tijdelijke opvang en inzet groepsaanbod) die in samenhang met elkaar over een vastgestelde periode bijdragen aan het hoofddoel.
De Oranje Huis-aanpak is in juni 2016 erkend als Goed Onderbouwd door de erkenningscommissie Maatschappelijke ondersteuning, participatie en veiligheid. De Oranje Huis-aanpak beschikt over een gedegen handboek en werkboek. De onderbouwing is gebaseerd op kennis van en aannames over de achtergronden en consequenties van huiselijk geweld, gerelateerd aan (internationale) literatuur. De vergelijking met andere methoden en het integreren van andere werkwijzen in de eigen aanpak is erg goed. Aandachtspunt is de beschikbaarheid van voldoende en geschikte locaties. Daarnaast wordt effectonderzoek aanbevolen om de effectiviteit van de interventie aan te tonen en beter te onderbouwen.