Thuisbegeleiding

9 april 2010

Het doel van Thuisbegeleiding is kwetsbare burgers te helpen structuur in het dagelijks leven te brengen, waardoor problemen verminderen. Het gaat om volwassenen en gezinnen die de grip op het dagelijks leven kwijt zijn of dreigen te verliezen. In de aanpak is aandacht voor de organisatie en de praktische uitvoering van het huishouden. Daarnaast is er ruimte voor psychosociale ondersteuning en opvoedingsondersteuning.

Download de volledige methodebeschrijving

Methodebeschrijving-thuisbegeleiding.pdf 532.38 KB

Uit de praktijkervaringen van professionals blijkt dat Thuisbegeleiding goede hulp biedt die past bij de vraag en de behoefte van de cliënt. Het succes van de methode bestaat er in belangrijke mate uit dat door het outreachend werken doelgroepen worden bereikt die met reguliere hulpverlening vaak niet of moeilijk bereikt worden. Reviews naar het effect van psychiatrische thuiszorg in de Verenigde Staten geven aanwijzingen voor de effectiviteit van een aantal werkzame principes die ook bij Thuisbegeleiding een centrale plek innemen.

Doel

Het doel van Thuisbegeleiding is kwetsbare burgers te helpen structuur in het dagelijks leven te brengen waardoor problemen verminderen of erger wordt voorkomen. Het gaat om mensen met meervoudige problemen, die de grip op het dagelijks leven kwijt zijn of dreigen te verliezen en zich zonder hulp niet kunnen handhaven in de maatschappij.

Doelgroep

De doelgroep van Thuisbegeleiding betreft mensen die ten gevolge van uiteenlopende problemen dagelijks tekorten ondervinden in activiteiten die gelden als algemene dagelijkse levensverrichtingen. Anders gezegd: mensen die problemen hebben met het aansturen van de huishouding. Thuisbegeleiding is zowel gericht op kwetsbare volwassenen als ontregelde gezinnen. In deze methodebeschrijving wordt het accent gelegd op kwetsbare volwassenen.

Aanpak

Thuisbegeleiders werken methodisch en probleemgericht. Het begeleidingsproces omvat vier fases: informatie verzamelen, observeren en hulpvraag bepalen (fase 1), begeleidingsplan maken (fase 2), begeleidingsplan uitvoeren (fase 3) en evaluatie (fase 4). In de aanpak is aandacht voor de organisatie en de praktische uitvoering van het huishouden,psychosociale ondersteuning en opvoedingsondersteuning. Thuisbegeleiding komt meerdere uren achter elkaar bij de cliënt. De totale omvang van de hulp varieert van 15 uur totaal tot begeleiding van enige jaren. In de meeste situaties beslaat de hulpverlening ongeveer 100 uur. Er wordt zo veel als mogelijk gewerkt met dezelfde hulpverlener die goed bereikbaar is.

Uitvoerende organisaties

De methode Thuisbegeleiding wordt sinds de Tweede Wereldoorlog uitgevoerd door thuiszorgorganisaties of voorlopers daarvan. In 2009 voeren 65 thuiszorgorganisatiesThuisbegeleiding uit. Thuiszorgorganisaties hebben een landelijk bereik en zijn regionaal georganiseerd, met teams die lokaal werken. Voor de geïndiceerde thuisbegeleiding worden afspraken gemaakt met zorgkantoren.

Ontwikkelaar
ActiZ
Marc van Eck (m.van.eck@actiz.nl) en Inge Steinbuch (i.steinbuch@actiz.nl)
Postbus 8258
3503 RG Utrecht
https://www.actiz.nl/thema/zorg/maatschappelijke-ondersteuning

Onderzoek

De methode Thuisbegeleiding wordt sinds de Tweede Wereldoorlog uitgevoerd door thuiszorgorganisaties of voorlopers daarvan. In 2009 voeren 65 thuiszorgorganisaties Thuisbegeleiding uit. Thuiszorgorganisaties hebben een landelijk bereik en zijn regionaal georganiseerd, met teams die lokaal werken. Uit een focusgroepbijeenkomst (Kragting & Booijink, 2009) blijkt dat de professionals over het algemeen zeer positief oordelen over de methode Thuisbegeleiding. De methode biedt goede hulp, die past bij de vraag en de behoefte van de cliënt. Het succes van Thuisbegeleiding bestaat er in belangrijke mate uit dat door het outreaching werken doelgroepen worden bereikt die met reguliere hulpverlening vaak niet of moeilijk bereikt worden. Enkele van de belangrijkste succesfactoren zijn volgens de thuisbegeleiders dat Thuisbegeleiding plaatsvindt in de eigen veilige omgeving, dat het uitgaat van de mogelijkheden van de cliënt en dat het structuur biedt door heldere afspraken. Er zijn echter ook valkuilen waar men bij de toepassing van Thuisbegeleiding op bedacht moet zijn, zoals de breedte van het werk waardoor het moeilijk is de grenzen te bewaken en het risico dat door een te grote betrokkenheid van de thuisbegeleider de balans tussen afstand en nabijheid wordt verstoord.

Er zijn geen wetenschappelijke onderzoeken gevonden die directe aanwijzingen leveren voor de effectiviteit van de methode. Reviews naar het effect van Psychiatrische Thuiszorg in de Verenigde Staten geven evenwel aanwijzingen voor de effectiviteit van een aantal werkzame principes die ook in de Thuisbegeleiding een centrale plek innemen (Van Audenhove, 2005). Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het verstrekken van hulp door een generalistische hulpverlener en het verlenen van de zorg in de thuissituatie, op de plaats waar de problemen zich voordoen en waar interventies mogelijk zijn.

Samenvatting werkzame elementen

  • Hulp achter de voordeur, in de omgeving waar de problemen zich voordoen.
  • De thuisbegeleider gaat samen met de cliënten concreet aan de slag met problemen, geeft het goede voorbeeld.
  • Een systeemgerichte en integrale aanpak op diverse levensgebieden.
  • Structuur in het dagelijks leven brengen.
  • Een probleemgerichte aanpak, waarbij aangesloten wordt op de directe hulpvraag van de cliënt, er gezamenlijk een begeleidingsplan wordt opgesteld en de cliënt zelf oplossingen aandraagt.
  • Er wordt aangesloten bij het referentiekader en de beleving van de cliënt.
  • De capaciteiten en mogelijkheden van de cliënt worden als uitgangspunt genomen, kleine successen worden uitgebouwd tot effectieve handelingsstrategieën.