Present

esi - 14 november 2014

De methode Present brengt groepen mensen die zich incidenteel willen inzetten in contact met mensen die hulp nodig hebben. Doel van de interventie is dat meer mensen vanzelfsprekend naar elkaar omzien. Het gaat Present niet (alleen) om de geboden hulp, maar juist ook om de ontmoeting tussen mensen uit verschillende leefwerelden en de ervaring die vrijwilligers opdoen.

Uit evaluatieonderzoeken naar Present en Gezinnen Present komt naar voren dat de vrijwilligers, de hulpontvangers en de betrokken hulpverleners positief zijn over de aanpak. Het werken met kinderen die zich vrijwillig inzetten vraagt in de begeleiding wat extra aandacht. In een effectonderzoek met een voor- en nameting naar Gezinnen Present zijn gezinnen bij de nameting positief over deelname. Gezinnen zijn na afloop ook positiever over het hebben van tijd om zich op deze manier vrijwillig in te zetten.

Doel

De interventie Present richt zich op groepen mensen die iets te bieden hebben. Deze groepen verbindt Present met cliënten van maatschappelijke organisaties (hulpverleningsorganisaties, van gemeenten tot zorginstellingen en woningcorporaties) met een hulpvraag. Beide groepen zijn doelgroep van de interventie. Om het doel van de interventie te bereiken, richt zij zich voornamelijk op mensen die iets te bieden hebben.

Doelgroep

Doel van Present is dat meer mensen vanzelfsprekend naar elkaar omzien. Het gaat daarbij niet (alleen) om de geboden hulp, maar juist ook om de ontmoeting tussen mensen uit verschillende leefwerelden en de ervaring die vrijwilligers opdoen.

Aanpak

Present brengt groepen die zich incidenteel willen inzetten in contact met mensen die hulp nodig hebben. Het gaat Present niet (alleen) om de geboden hulp, maar juist ook om de ontmoeting tussen leefwerelden en de ervaring die de groepen opdoen.

De werkwijze van Present wordt in de volgende zes stappen beschreven.

  1. Presentatie: Een geïnteresseerde groep (potentiële) vrijwilligers krijgt een presentatie over de werkwijze van Present.
  2. Aanmelding: De groep meldt zich formeel aan, er wordt geïnventariseerd wat precies de wensen en mogelijkheden zijn.
  3. Present zoekt een project: Geschikte projecten worden aan de groep voorgesteld.
  4. Projectbezoek: Present bezoekt de hulpontvanger(s) op de projectlocatie met de contactpersoon van de groep, de betrokken hulpverlener en soms een expert. Er worden afspraken gemaakt.
  5. Uitvoering project.
  6. Terugkoppeling en evaluatie.

Uitvoerende organisaties

Voor het uitvoeren van de interventie worden plaatselijke stichtingen Present opgericht. De organisatie heeft over het algemeen een vrijwilligersbestuur, een betaalde coördinator, soms betaalde ondersteuners en een aantal interne vrijwilligers. Present werkt samen met een scala van maatschappelijke organisaties.

Ontwikkelaar

Stichting Present Nederland
Postbus 40203
8004 DE  Zwolle
info@stichtingpresent.nl
038 421 39 99
www.stichtingpresent.nl

Contactpersoon
Tiemen Zeldenrust
(038) 421 39 99
tiemen.zeldenrust@stichtingpresent.nl

Onderzoek

Er heeft een zestal evaluatieonderzoeken plaats gevonden naar praktijkervaringen van Present. Hieruit blijkt dat de deelnemende vrijwilligers enthousiast zijn, de hulpontvangers de aanpak over het algemeen prettig vinden en de reguliere hulpverleners de manier van werken en de inzet van groepen goed vinden werken. Ontmoeting en bewustwording zijn belangrijke elementen. Uit onderzoek naar de variant ‘Gezinnen: Present!’ blijkt dat in de begeleiding extra aandacht nodig is voor de specifieke kenmerken van gezinnen en het werken met kinderen als vrijwilligers. Gezinnen waarderen het vrijwilligerswerk positief. Waar de van tevoren aangegeven reden om mee te doen vaak was: om een gezellige dag te hebben, was dat achteraf meer nadrukkelijk ook om de ‘ontvanger’ een steuntje in de rug te geven.

Effectonderzoek

Er is een effectonderzoek met een voor- en nameting gedaan (Jager-Vreugdenhil e.a., 2012) naar Present-gezinnen. Hieruit blijkt dat deze gezinnen het vrijwilligerswerk positief hebben gewaardeerd. Op de stelling “Het doet/deed ons goed om aan het project mee te doen” waren gezinnen bij nameting nog positiever dan bij voormeting. Waar de van tevoren aangegeven reden om mee te doen vaak was om een gezellige dag te hebben, was dat achteraf meer nadrukkelijk ook om de ‘ontvanger’ een steuntje in de rug te geven. Ook zijn gezinnen bij de nameting nog positiever voor wat betreft ‘tijd’ hebben en ‘voldoende inkomen’ hebben om mee te doen aan een dergelijke vorm van vrijwilligerswerk.

Samenvatting werkzame elementen

  • Een brug slaan en ontmoeting organiseren tussen mensen die iets te bieden hebben en mensen die daarmee geholpen kunnen worden.
  • Het aanbod van de burgers die zich willen inzetten is vertrekpunt.
  • Het in groepsverband of gezinsverband tijdelijk verrichten van vrijwilligerswerk.
  • Wanneer een succeservaring opgedaan wordt met vrijwilligerswerk, dan is de kans groter dat de hulpbieder zich nog eens vrijwillig inzet.
  • Maatschappelijke organisaties zijn de schakel naar mensen die hulp nodig hebben: zij kennen de vraag; zo wordt de professionele hulpverlening binnen de zware maatschappelijke zorg versterkt en draagt de hulp bij aan de ontwikkeling van de hulpvrager.
  • Lokaal eigenaarschap: lokale stichtingen Present zorgen voor structurele ondersteuning, inbedding, draagvlak en lokaal partnerschap.
  • Terugkoppeling en evaluatie zodat mensen ervaren wat hun hulp heeft betekend.


Beoordeling

De interventie Present is in november 2014 door een onafhankelijk panel beoordeeld als Goed Beschreven. Sterke punten die beoordelaars benoemen zijn onder andere dat Present de vraag en behoefte van 'sterke schouders' als uitgangspunt neemt en daarmee het aanbod van vrijwilligers centraal stelt. Present biedt aanvullende zorg voor zorgvragers en speelt daarbij in op de actualiteit, waarbij ook groeps- en gezinsbinding expliciet aan bod komen.


Praktijkvoorbeeld

Kooij (2010) beschrijft twee portretten van hulpvragers die goed aangeven hoe een klus verloopt en beleefd wordt.

Mijnheer Geubel
Sinds het overlijden van zijn vrouw, drie jaar geleden, is mijnheer Geubel eenzaam. Zijn huis is rommelig, de muren en het plafond zitten vol bruine aanslag van de sigaretten die hij onophoudelijk rookt. Ouderenadviseur Elly Smit van de Blankenberg Stichting kwam via een buurtconciërge met hem in contact. Zij stelt hem voor Stichting Present in te schakelen om zijn woonkamer te witten.
Tijdens het kennismakingsgesprek met de coördinator van Present toont hij enige angst. Er hangt veel aan de muren, dat krijgt hij er zelf nooit af, hij is slecht ter been… Hij wordt gerustgesteld: er komt iemand langs om alles voor te bereiden. Tijdens het verven loopt hij heen en weer met spullen en is al wat meer op zijn gemak met de situatie. De klus kost meer tijd dan aanvankelijk gedacht, er moet een paar dagen later weer iemand komen om het af te ronden. Hij zit een paar dagen in de rommel, maar daar had hij zich op ingesteld. Als het werk eenmaal af is, is hij erg gelukkig met het resultaat.
De vrijwilligster die de klus kwam afronden, zegt over het contact dat ze met hem had: “Doordat ik nog een tweede keer ging helpen om het af te maken en ook een tijd alleen was met mijnheer, merkte ik hoe snel hij zich hechtte. Ik kan voortzetting van het contact niet waarmaken. Al merkte ik de behoefte bij mijnheer. Dat is toch wel lastig.”
Bij een bezoek enkele maanden na de klus zegt mijnheer Geubel over zijn gewitte muren: “Ik ben er nog steeds elke dag blij mee”. Een schilder had hij niet kunnen betalen, dus zonder de hulp van Present was de klus niet mogelijk geweest.


Praktijkvoorbeeld

Najim
Najim had ooit een baan op de postafdeling van een groot bedrijf. Zijn functie werd wegbezuinigd en het lukte hem niet een nieuwe baan te vinden. Hij kreeg foute vrienden en ging aan de drugs. Najim werd een zware hard drugsgebruiker en raakte seropositief. Hij leefde in erbarmelijke omstandigheden. Met hulp van het Drugspastoraat krabbelde hij weer wat overeind. Hij kreeg een nieuwe woning en wilde daar een frisse start met zijn leven maken. De woning was erg uitgewoond, de muren waren in donkere kleuren geverfd. Gerson van Drugspastoraat Amsterdam regelde dat Present de woning kwam verven.
Drie keer kwam er een groep studenten langs om steeds een gedeelte van de woning te verven. Najim was er dolblij mee en zegt dat hij het opknappen van de woning nooit zelf voor elkaar gekregen zou hebben. Hij richt de woning netjes in houdt die ook netjes. Helaas heeft hij nog steeds erg veel problemen. Zijn gezondheid is slecht, hij gebruikt nog steeds drugs en staat op de wachtlijst voor een hulpverleningstraject.
Gerson van het Drugspastoraat mailde aan Present over Najim en de hulp die hij kreeg van de groepen vrijwilligers: “Ik sprak hem net nog over de telefoon en het kon allemaal niet mooier. Daarvoor dus chapeau! Wat is het een zegen dat er mensen zoals jullie zijn. In twee uur met z’n zevenen het huis de laatste hand gegeven! Als je ziet hoe Najim er vroeger aan toe was en hoe hij het nu toch voor elkaar heeft, mede door jullie en onze hulp! Dan moet je toch zeggen dat hij het goed maakt. Wat ik zeer positief vond, was dat hij zelf alle afspraken met jullie is nagekomen en daarbij ook positief betrokken is geweest. Dat lijkt niet meer dan logisch, maar als iemand zwaar aan de drugs is, kun je dat wel vergeten. Najim is dus heel dankbaar. In zijn nieuwe huis is hij aan een nieuw hoofdstuk van zijn leven begonnen. Hij is er blij mee en jullie hebben daarbij zeer geholpen. Voor hem begint het nu echter alleen maar: ook een mooi geschilderd huis praat niet terug… Eenzaamheid en dagbesteding. Daar liggen uitdagingen voor Najim. Wij volgen hem op de voet en hopen, bidden en vertrouwen dat hij met vallen en opstaan toch zijn weg door het leven vindt.”

Downloads
Methodebeschrijving_Present_1