Burgerparticipatie in onderzoek

Van respondent tot medeonderzoeker

25 mei 2020

Burgerparticipatie in onderzoek staat nog in de kinderschoenen. Terwijl het betrekken van burgers in onderzoek veel voordelen kan hebben, zo blijkt uit de verkenning 'Burgerparticipatie in onderzoek, van respondent tot medeonderzoeker'. Door burgers te betrekken krijgen zij zeggenschap in het bepalen van kwesties die er voor hen toe doen, is er een betere aansluiting op de belevingswereld van respondenten en kan een ondervertegenwoordiging van bepaalde groepen worden voorkomen.

De aandacht voor burgerparticipatie lijkt groter dan ooit. Met name overheden koesteren hoge verwachtingen van burgers bij het oplossen, bestrijden en voorkomen van sociale problemen. Tegen de achtergrond van deze politiek-maatschappelijke ontwikkelingen is het merkwaardig dat burgerparticipatie in onderzoek binnen het sociaal domein allerminst vanzelfsprekend is. Overheden, fondsen en kennisinstellingen stimuleren deze betrokkenheid van burgers nog te weinig. Lang niet alle onderzoekers zijn overtuigd van de toegevoegde waarde die burgerparticipatie kán hebben of het ontbreekt hen aan kennis en vaardigheden om het in de praktijk te brengen.

Betekenis, maatschappelijke relevantie en randvoorwaarden

Aan de hand van de literatuur bespreekt Jurriaan Omlo diverse aspecten van burgerparticipatie in onderzoek. Wat is de betekenis en maatschappelijke relevantie? Welke vormen van burgerparticipatie zijn er? Wat zijn de randvoorwaarden en wat vergt burgerparticipatie van de uitvoering van onderzoek? Tenslotte gaat Omlo in op de voor- en nadelen van het betrekken van kwetsbare burgers of juist van weerbare burgers.

Participatief onderzoek biedt bij uitstek ruimte voor kritisch onderzoek naar het functioneren van systemen

Democratische en welzijnsvoordelen

De verkenning 'Burgerparticipatie in onderzoek, van respondent tot medeonderzoeker' onderbouwt de relevantie van burgerparticipatie in onderzoek in het sociaal domein. In plaats van alleen maar over kwetsbare doelgroepen te praten, is het tenslotte van belang om met hen in gesprek te gaan over thema’s die er voor hen toe doen en oog te hebben voor hun opvattingen, wensen en behoeften. Participatief onderzoek biedt bij uitstek ruimte voor kritisch onderzoek naar het functioneren van systemen. Ook wordt verondersteld dat participatief onderzoek welzijnsvoordelen oplevert voor burgers. Voor mensen met bijvoorbeeld psychische problemen of verslavingsproblemen kan participatie in onderzoek bijdragen aan het eigen herstel.

Uitdagingen en beperkingen

Desondanks is het betrekken van burgers bij onderzoek niet altijd wenselijk, ook de uitdagingen en de beperkingen komen in de verkenning aan bod. Bepaalde onderzoeksvragen lenen zich bijvoorbeeld niet of slecht voor participatief onderzoek. Ook kunnen burgers soms heel andere doelen hebben dan de beoogde onderzoeksdoelen.

De verkenning 'Burgerparticipatie in onderzoek, van respondent tot medeonderzoeker' is bedoeld ter inspiratie voor onderzoekers, beleidsmakers, fondsen, patiënten- en cliëntenorganisaties,
sociale professionals en natuurlijk de burgers zelf.

Auteur
Omlo, J.; (Bureau Omlo)
Jaar
2020
Uitgever(s)
Movisie
Type
Rapport
Pagina's
28

Download de volledige publicatie